Δημοσκόπηση parapolitika.gr για social media: 9 στους 10 γονείς υπέρ της απαγόρευσής τους κάτω των 15 ετών - Το 28% παραδέχεται ότι ψάχνει κρυφά το κινητό του παιδιού του

Σε μια εποχή που τα smartphones έχουν γίνει προέκταση του χεριού των παιδιών και τα social media διαμορφώνουν ταυτότητες, συνήθειες και σχέσεις από πολύ μικρή ηλικία, το άγχος των γονέων έχει αποκτήσει νέο πρόσωπο: δεν φοβούνται πια μόνο την παρέα του παιδιού τους ή τι ώρα γυρνά σπίτι - φοβούνται αυτό που συμβαίνει στην οθόνη ενός κινητού. Ο εθισμός των παιδιών στα social media δεν είναι πλέον ανησυχία μεμονωμένων οικογενειών – έχει γίνει ζήτημα δημόσιας υγείας που απασχολεί κυβερνήσεις σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Με αφορμή, λοιπόν, αυτό τον παγκόσμιο προβληματισμό, το parapolitika.gr διεξήγαγε μια διαδικτυακή δημοσκόπηση για να καταγράψει τι πιστεύουν, τι φοβούνται και τι ζητούν οι γονείς σχετικά με την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Η δημοσκόπηση του parapolitika.gr σκιαγραφεί μια κοινωνία που έχει συνειδητοποιήσει το πρόβλημα αλλά αγωνίζεται να βρει τις απαντήσεις. Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν δύο εκπληκτικά παράδοξα που χαρακτηρίζουν τη σχέση της οικογένειας με τον ψηφιακό κόσμο.

Το πρώτο θα μπορούσε να ονομαστεί «το παράδοξο του γονέα»: ενώ το 94% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης ή των αυστηρών περιορισμών για τα παιδιά, ένας στους οκτώ γονείς φοβάται ότι το παιδί του είναι ήδη πιο εθισμένο από τον ίδιο – και το 13% ομολογεί ότι εκείνος θα δυσκολευόταν περισσότερο να ζήσει χωρίς social media.

Το δεύτερο παράδοξο αφορά την εμπιστοσύνη και τον έλεγχο: ενώ το 17% αρνείται κατηγορηματικά να ψάξει κρυφά τι ποστάρει το παιδί του γιατί «θα ήταν προδοσία εμπιστοσύνης», ταυτόχρονα το 42% θα ήθελε να δει αμέσως και χωρίς δισταγμό ΟΛΑ όσα έχει στείλει ή δει online τον τελευταίο μήνα, και το 62% θα έθετε εφαρμογές γονικού ελέγχου – χωρίς απαραίτητα να το αναφέρει στο παιδί.

Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης του parapolitika.gr δείχνουν ότι οι γονείς ανησυχούν βαθιά, θέλουν αλλαγές, αλλά αντιμετωπίζουν τον ψηφιακό κόσμο με τα ίδια διλήμματα που καλούν τα παιδιά τους να ξεπεράσουν. Οι γονείς ζητούν κρατική παρέμβαση, σχολική εκπαίδευση και εργαλεία ελέγχου – αλλά ταυτόχρονα παραδέχονται ότι κι οι ίδιοι δεν είναι πάντα το καλύτερο παράδειγμα.

Υπέρ της απαγόρευσης των social media στους κάτω των 15 η συντριπτική πλειοψηφία

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα της δημοσκόπησης είναι αδιαμφισβήτητο: το 87% των ερωτηθέντων δηλώνει «απολύτως υπέρ» της απαγόρευσης χρήσης social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ ένα επιπλέον 7% απαντά «μάλλον υπέρ». Αντίθετα, μόλις 4% τάσσεται «απολύτως κατά» και 2% «μάλλον κατά», ενώ πρακτικά κανείς δεν δηλώνει «δεν έχω άποψη». Η εικόνα είναι σαφής: 9 στους 10 Έλληνες γονείς θέλουν νομοθετική προστασία για τα παιδιά τους στον ψηφιακό χώρο.

Σχεδόν ομοφωνία για τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία

Εξίσου καταλυτικά είναι τα ευρήματα για την ψυχική υγεία. Το 85% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι τα social media επηρεάζουν «σε μεγάλο βαθμό» αρνητικά την ψυχική υγεία των παιδιών, ενώ ένα επιπλέον 12% απαντά «ναι, σε κάποιο βαθμό». Μόλις 1,5% επιλέγει «όχι ιδιαίτερα» και άλλο τόσο 1,5% «καθόλου», ενώ πρακτικά κανείς δεν δηλώνει «δεν γνωρίζω». Με άλλα λόγια, σχεδόν το 97% των γονέων πιστεύει ότι τα social media επιβαρύνουν ψυχολογικά τα παιδιά τους.

Σε ποια ηλικία θεωρούν οι γονείς ότι παιδιά τους είναι «ώριμα» για social media;

Στην ερώτηση σχετικά με την κατάλληλη ηλικία πρόσβασης στα social media, το 55% θεωρεί ότι τα παιδιά δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση παρά μόνο από 17 ετών και άνω, ενώ το 20% λέει 15-16 ετών. Ένα σημαντικό 19% επιλέγει «ποτέ για ανηλίκους», ενώ μόλις 5% θεωρεί κατάλληλη ηλικία τα 13-14 έτη και ελάχιστοι (1%) τα κάτω των 13.

Έχετε παιδιά που χρησιμοποιούν social media;

Το 41% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι έχει παιδιά άνω των 15 ετών που χρησιμοποιούν social media, ενώ το 21% δεν έχει παιδιά καθόλου. Ένα 15% έχει παιδιά κάτω των 15 που ήδη χρησιμοποιούν πλατφόρμες, 14% δηλώνει «όχι και δεν θα τους το επιτρέψω», και 6% «όχι, αλλά σχεδιάζω να τους το επιτρέψω στο μέλλον».

6 στους 10 γονείς δυσκολεύονται να ελέγξουν τι κάνει το παιδί τους online

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα αφορά τη δυνατότητα των γονέων να παρακολουθούν τη χρήση social media των παιδιών τους. Το 35% απαντά ότι το βρίσκει «μάλλον δύσκολο», ενώ ένα επιπλέον 29% το χαρακτηρίζει «πολύ δύσκολο». Δηλαδή περίπου 6 στους 10 γονείς δυσκολεύονται σοβαρά να ελέγξουν τι κάνει το παιδί τους online. Μόλις 13% το βρίσκει «μάλλον εύκολο» και 7% «πολύ εύκολο», ενώ ένα 14% δηλώνει «δεν ελέγχω/δεν απαντώ».

Ποιο social media φοβίζει περισσότερο τους γονείς;

Στην ερώτηση για το πιο επικίνδυνο social media, το 59% επιλέγει «όλα εξίσου». Ωστόσο, το TikTok συγκεντρώνει ξεχωριστά το 32% των ψήφων, κάνοντάς το τη μεγαλύτερη ανησυχία. Instagram και Facebook μοιράζονται από 3% έκαστο, ενώ Snapchat και X (πρώην Twitter) συγκεντρώνουν από 1%. Μόλις 1,5% απαντά «κανένα».

Ψηφιακή παιδεία στα σχολεία

Με ποσοστό που αγγίζει το 77%, οι ερωτηθέντες πιστεύουν ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να εντάξει «άμεσα» μαθήματα ψηφιακής εκμάθησης και ασφάλειας στο διαδίκτυο. Ένα 15% συμφωνεί, αλλά «σταδιακά», ενώ 4% θεωρεί ότι αυτό είναι ευθύνη της οικογένειας. Μόλις 3% κρίνει ότι δεν είναι απαραίτητο και άλλο 3% δεν έχει σχηματίσει άποψη.

Τι φοβούνται περισσότερο οι γονείς;

Στο ερώτημα «Ποια είναι η μεγαλύτερη ανησυχία σας σχετικά με τη χρήση social media από το παιδί σας;», το 24% επιλέγει τον «εθισμό και την υπερβολική χρήση», το 9% την «επαφή με αγνώστους/κίνδυνος grooming», ενώ το 8% την «έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο». Το 6% απαντά το cyberbullying, το 5% τα «προβλήματα ψυχικής υγείας (άγχος, κατάθλιψη)» ενώ το 1% τις «επιπτώσεις στη σχολική επίδοση». Το συντριπτικό 47% επιλέγει «όλα τα παραπάνω», δηλώνοντας ότι ανησυχεί για το σύνολο των κινδύνων.

Γονικός έλεγχος: Ναι, αλλά…

Το 62% δηλώνει ότι θα χρησιμοποιούσε εφαρμογές γονικού ελέγχου, ενώ ένα 18% τις χρησιμοποιεί ήδη. Ένα 9% αρνείται λέγοντας ότι δεν πιστεύει στην αποτελεσματικότητά τους, 7% θα το έκανε μόνο «με τη συγκατάθεση του παιδιού», και 4% αρνείται επικαλούμενο σεβασμό στην ιδιωτικότητα του παιδιού.

Ψάχνεις κρυφά τι ποστάρει το παιδί σου;

Περίπου το 28% απαντά «ναι, τακτικά – είναι δικαίωμά μου». Παρόμοιο ποσοστό 22% λέει «όχι, αλλά το σκέφτομαι», ενώ άλλο 22% απαντά «το παιδί μου δεν έχει ακόμα social media». Το 17% θεωρεί ότι κάτι τέτοιο θα ήταν «προδοσία εμπιστοσύνης», 9% το έχει κάνει μία φορά «και καλά έκανε», και 2% το έχει κάνει μία φορά «και το μετάνιωσε».

Το κινητό των γονέων μπροστά στα παιδιά

Η πλειοψηφία (64%) ισχυρίζεται ότι περνά «λιγότερες από 2 ώρες τη μέρα» στο κινητό μπροστά στο παιδί της. Το 13% λέει 2-4 ώρες, άλλο 13% «δεν το έχω μετρήσει ποτέ», 6% αποφεύγει να απαντήσει με το χαρακτηριστικό «αυτό πονάει σαν ερώτηση…», 3% παραδέχεται 4-6 ώρες και 2% «περισσότερες από 6 ώρες».

Αν μπορούσατε να δείτε τα πάντα…

Στην ερώτηση αν θα επέλεγαν να δουν όλα όσα έχει στείλει ή δει το παιδί τους online τον τελευταίο μήνα, το 42% απαντά «ναι, αμέσως», 27% «όχι, εκτός αν υποψιαζόμουν κίνδυνο», 17% «ναι, αλλά θα ένιωθα άβολα», 10% «δεν ξέρω… με προβληματίζει» και 5% «όχι, ούτε καν τότε».

Ποιος αντέχει καλύτερα χωρίς social media – γονείς ή παιδιά;

Περίπου το 50% των γονέων πιστεύει ότι μπορεί να αντέξει χωρίς social media ευκολότερα από το παιδί του, δηλώνοντας «ναι, είμαι πιο δυνατός/ή». Ωστόσο, 25% απαντά «και οι δύο θα τα καταφέρναμε μια χαρά», 13% ομολογεί «όχι, να είμαστε ρεαλιστές – εγώ είμαι χειρότερος/η», 12% «φοβάμαι ότι το παιδί μου είναι πιο εθισμένο κι από μένα», και 5% «ούτε εγώ ούτε το παιδί μου θα αντέχαμε».