Ελληνική "ασπίδα" κατά της βίας ανηλίκων: Σε ευρωπαϊκό πρότυπο εξελίσσεται η Εθνική Στρατηγική αντιμετώπιση της σύγχρονης "μάστιγας"
Η καθηγήτρια Βασιλική Αρτινοπούλου μιλά στα "Παραπολιτικά"
Θέρμη υποδοχή Γεραπετρίτη στη Σύνοδο του ΟΗΕ στη Γενεύη, όπου ανέπτυξε, µεταξύ άλλων, την Εθνική Στρατηγική της Ελλάδας για το θέµα της πρόληψης κατά της βίας των ανηλίκων - Ενημέρωση στα σχολεία της χώρας την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου
«Ασπίδα» προστασίας για τη βία ανηλίκων δηµιουργεί η κυβέρνηση. Βασικό εργαλείο στη «µάχη» για την πρόληψη και αντιµετώπιση φαινοµένων βίας αποτελεί η εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής για τη βία των ανηλίκων, που έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει καρπούς και παρουσιάστηκε πριν από λίγες ηµέρες στο πλαίσιο της 61ης Συνόδου Ανθρωπίνων ∆ικαιωµάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη. Την Ελλάδα εκπροσώπησε στη Σύνοδο ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, όπου ανέπτυξε, µεταξύ άλλων, την Εθνική Στρατηγική της Ελλάδας για το θέµα της πρόληψης κατά της παιδικής βίας και της φιλικής προς τα παιδιά ∆ικαιοσύνης. «Η παρουσίαση έγινε δεκτή ένθερµα από ένα σηµαντικό ακροατήριο κρατών-µελών της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών, αξιωµατούχων του Οργανισµού, καθώς επίσης και του Συµβουλίου της Ευρώπης», σηµείωσε ο υπουργός.
Η επικεφαλής της Επιτροπής Εµπειρογνωµόνων που συνέταξε το πόρισµα, καθηγήτρια Εγκληµατολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήµιο και εµπειρογνώµων του ΟΗΕ, Βασιλική Αρτινοπούλου, η οποία επέστρεψε από την παρουσίαση στη Γενεύη, µιλά στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» για τα αποτελέσµατα των συγκεκριµένων µέτρων που προτάθηκαν προς όλους τους εµπλεκόµενους φορείς για την αντιµετώπιση της βίας και της παραβατικότητας των ανηλίκων, από τα σχολεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες, την Αστυνοµία, τη ∆ικαιοσύνη και τα αρµόδια υπουργεία. «Το σχέδιο για την Εθνική Στρατηγική για τη βία ανηλίκων είχε θετικότατη υποδοχή από τους συνέδρους, και µάλιστα µεταφράστηκε στην αγγλική γλώσσα προκειµένου να χρησιµοποιηθεί από άλλα κράτη ως µοντέλο καλής πρακτικής», µας αποκαλύπτει η κ. Αρτινοπούλου. Και περιγράφει ότι οι συµµετέχοντες, περισσότεροι από 130 εκπρόσωποι κρατών-µελών από όλο τον κόσµο, συµφώνησαν ότι η ελληνική στρατηγική, όπως αυτή αποτυπώνεται στο εθνικό σχέδιο, βρίσκεται στην «καρδιά» του θεσµικού πλαισίου προστασίας του παιδιού, µε το οποίο είµαστε ως χώρα πλήρως εναρµονισµένοι.
Όπως επισηµαίνει η κ. Αρτινοπούλου, το σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής που παραδόθηκε συνοδεύθηκε και µε δείκτες παρακολούθησης του έργου και περιλαµβάνει αναφορές για το πώς εφαρµόζονται τα µέτρα και αν υπάρχει έλεγχος. «Μέχρι στιγµής το αποτύπωµα χαρακτηρίζεται θετικό», διαπιστώνει η επικεφαλής της Επιτροπής Εµπειρογνωµόνων και αναφέρεται κυρίως σε δράσεις και ενέργειες που αφορούν την Παιδεία και την Υγεία, σηµειώνοντας ότι ο τοµέας της ∆ικαιοσύνης χρειάζεται µεγαλύτερη πρόοδο, ενώ ήδη δροµολογούνται προσλήψεις προκειµένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.
Σε ό,τι αφορά την Εκπαίδευση, η καθηγήτρια Εγκληµατολογίας τόνισε ότι το υπουργείο Παιδείας ολοκλήρωσε ένα µεγάλο πρόγραµµα επιµόρφωσης 27.000 εκπαιδευτικών. «Οι εκπαιδευτικοί», εξηγεί η κ. Αρτινοπούλου, «εκπαιδεύθηκαν ήδη εντός του 2025, µέσω ειδικής πλατφόρµας που σχεδιάστηκε από το ΕΚΠΑ και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, για τον τρόπο αντιµετώπισης περιστατικών βίας στα σχολεία, υπό το πρίσµα να µην κρύβονται “κάτω από το χαλί” τα προβλήµατα, αλλά να επιλύονται, λαµβάνοντας σύγχρονες κατευθύνσεις για την αντιµετώπιση της σχολικής βίας».
Για την καλύτερη αντιµετώπιση θεµάτων βίας στα σχολεία η κ. Αρτινοπούλου θεωρεί ότι θα µπορούσε να θεσπιστεί και το νοµικό ακαταδίωκτο στους εκπαιδευτικούς οι οποίοι έρχονται αντιµέτωποι µε ζητήµατα σχολικής βίας.
Επίσης, προωθείται η λειτουργική σχέση του σχολείου µε την κοινότητα, σε µέλη της οποίας θα µπορούν να αποταθούν οι διευθυντές και οι εκπαιδευτικοί, αν χρειαστούν την αρωγή τους. Οι έρευνες πάντως που έγιναν για τη σχολική περίοδο 2015-2025 δείχνουν ότι δεν έχουµε ποσοτικά έξαρση της βίας, όπως λέει η επικεφαλής της Επιτροπής Εµπειρογνωµόνων, αλλά «τα ποιοτικά θέµατα είναι τα πιο σοβαρά, όπως ότι έχει αλλάξει η εµπλοκή των κοριτσιών, που έχουν ολοένα και συχνότερη συµµετοχή σε περιστατικά βίας».
Στον χώρο της Υγείας προχωρούν οι οριζόντιες πολιτικές ενίσχυσης της Ψυχικής Υγιεινής µε θετικό πρόσηµο, όπως λέει η κ. Αρτινοπούλου, σε δράσεις όπως το «Connect» στη Θεσσαλονίκη, µονάδα πρόληψης και αντιµετώπισης νεανικής παραβατικότητας. Η συγκεκριµένη µονάδα υλοποιήθηκε σε συνεργασία του υπουργείου Υγείας µε την ΑΜΚΕ Ιασις. Επίσης, στην Αθήνα µε την ΕΠΑΨΥ (Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας). Εξάλλου, πολύ θετικά βήµατα στο θέµα της πρόληψης και της αντιµετώπισης της βίας ανηλίκων έχουν γίνει, όπως λέει η πανεπιστηµιακός, και στον τοµέα της εκπαίδευσης των αστυνοµικών που ασχολούνται µε την αντιµετώπιση τέτοιων φαινοµένων.
Με στόχο την ευαισθητοποίηση µαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων απέναντι στα φαινόµενα βίας και εκφοβισµού, το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε τις δράσεις που καλούνται να ακολουθήσουν τα σχολεία της χώρας για την Πανελλήνια Ηµέρα κατά της Βίας στο Σχολείο, στις 6 Μαρτίου. Η πρωτοβουλία στοχεύει σε ενεργή συµµετοχή και προβληµατισµό για τους τρόπους µε τους οποίους η βία εκδηλώνεται στην καθηµερινή ζωή των µαθητών, αλλά και στις σχέσεις µέσα στην εκπαιδευτική κοινότητα. Από αύριο, ∆ευτέρα 2 Μαρτίου, έως και την Παρασκευή 6 Μαρτίου τα σχολεία καλούνται να αφιερώσουν τουλάχιστον δύο διδακτικές ώρες στον διάλογο και την εκπαίδευση γύρω από το φαινόµενο της βίας και ειδικότερα του σχολικού εκφοβισµού.
Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, υπογραµµίζει ότι «η ηµέρα αυτή πρέπει να αποτελέσει µια ευκαιρία για δηµιουργικό προβληµατισµό και συλλογική δράση, προκειµένου να αντιµετωπιστούν οι αιτίες της βίας και να ενισχυθεί ένα σχολικό περιβάλλον στο οποίο κάθε µαθητής αισθάνεται ασφαλής και αποδεκτός». Επίσης, Ελλάδα και Κύπρος συζητούν από κοινού για την αντιµετώπιση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισµού µέσα από το ∆ιακρατικό Επιστηµονικό Συνέδριο Ελλάδας - Κύπρου µε τίτλο «Μαζί για την Πρόληψη και Αντιµετώπιση της Ενδοσχολικής Βίας», που θα πραγµατοποιηθεί στις 6 Μαρτίου.
Η επικεφαλής της Επιτροπής Εµπειρογνωµόνων που συνέταξε το πόρισµα, καθηγήτρια Εγκληµατολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήµιο και εµπειρογνώµων του ΟΗΕ, Βασιλική Αρτινοπούλου, η οποία επέστρεψε από την παρουσίαση στη Γενεύη, µιλά στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» για τα αποτελέσµατα των συγκεκριµένων µέτρων που προτάθηκαν προς όλους τους εµπλεκόµενους φορείς για την αντιµετώπιση της βίας και της παραβατικότητας των ανηλίκων, από τα σχολεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες, την Αστυνοµία, τη ∆ικαιοσύνη και τα αρµόδια υπουργεία. «Το σχέδιο για την Εθνική Στρατηγική για τη βία ανηλίκων είχε θετικότατη υποδοχή από τους συνέδρους, και µάλιστα µεταφράστηκε στην αγγλική γλώσσα προκειµένου να χρησιµοποιηθεί από άλλα κράτη ως µοντέλο καλής πρακτικής», µας αποκαλύπτει η κ. Αρτινοπούλου. Και περιγράφει ότι οι συµµετέχοντες, περισσότεροι από 130 εκπρόσωποι κρατών-µελών από όλο τον κόσµο, συµφώνησαν ότι η ελληνική στρατηγική, όπως αυτή αποτυπώνεται στο εθνικό σχέδιο, βρίσκεται στην «καρδιά» του θεσµικού πλαισίου προστασίας του παιδιού, µε το οποίο είµαστε ως χώρα πλήρως εναρµονισµένοι.
Παρακολούθηση του έργου για την αντιμετώπιση της βίας ανηλίκων
Όπως επισηµαίνει η κ. Αρτινοπούλου, το σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής που παραδόθηκε συνοδεύθηκε και µε δείκτες παρακολούθησης του έργου και περιλαµβάνει αναφορές για το πώς εφαρµόζονται τα µέτρα και αν υπάρχει έλεγχος. «Μέχρι στιγµής το αποτύπωµα χαρακτηρίζεται θετικό», διαπιστώνει η επικεφαλής της Επιτροπής Εµπειρογνωµόνων και αναφέρεται κυρίως σε δράσεις και ενέργειες που αφορούν την Παιδεία και την Υγεία, σηµειώνοντας ότι ο τοµέας της ∆ικαιοσύνης χρειάζεται µεγαλύτερη πρόοδο, ενώ ήδη δροµολογούνται προσλήψεις προκειµένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.Σε ό,τι αφορά την Εκπαίδευση, η καθηγήτρια Εγκληµατολογίας τόνισε ότι το υπουργείο Παιδείας ολοκλήρωσε ένα µεγάλο πρόγραµµα επιµόρφωσης 27.000 εκπαιδευτικών. «Οι εκπαιδευτικοί», εξηγεί η κ. Αρτινοπούλου, «εκπαιδεύθηκαν ήδη εντός του 2025, µέσω ειδικής πλατφόρµας που σχεδιάστηκε από το ΕΚΠΑ και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, για τον τρόπο αντιµετώπισης περιστατικών βίας στα σχολεία, υπό το πρίσµα να µην κρύβονται “κάτω από το χαλί” τα προβλήµατα, αλλά να επιλύονται, λαµβάνοντας σύγχρονες κατευθύνσεις για την αντιµετώπιση της σχολικής βίας».
«Η στρατηγική της Ελλάδας, όπως αυτή αποτυπώνεται στο εθνικό σχέδιο, βρίσκεται στην "καρδιά" του θεσµικού πλαισίου του ΟΗΕ για την προστασία του παιδιού».
Για την καλύτερη αντιµετώπιση θεµάτων βίας στα σχολεία η κ. Αρτινοπούλου θεωρεί ότι θα µπορούσε να θεσπιστεί και το νοµικό ακαταδίωκτο στους εκπαιδευτικούς οι οποίοι έρχονται αντιµέτωποι µε ζητήµατα σχολικής βίας.
Επίσης, προωθείται η λειτουργική σχέση του σχολείου µε την κοινότητα, σε µέλη της οποίας θα µπορούν να αποταθούν οι διευθυντές και οι εκπαιδευτικοί, αν χρειαστούν την αρωγή τους. Οι έρευνες πάντως που έγιναν για τη σχολική περίοδο 2015-2025 δείχνουν ότι δεν έχουµε ποσοτικά έξαρση της βίας, όπως λέει η επικεφαλής της Επιτροπής Εµπειρογνωµόνων, αλλά «τα ποιοτικά θέµατα είναι τα πιο σοβαρά, όπως ότι έχει αλλάξει η εµπλοκή των κοριτσιών, που έχουν ολοένα και συχνότερη συµµετοχή σε περιστατικά βίας».
Στον χώρο της Υγείας προχωρούν οι οριζόντιες πολιτικές ενίσχυσης της Ψυχικής Υγιεινής µε θετικό πρόσηµο, όπως λέει η κ. Αρτινοπούλου, σε δράσεις όπως το «Connect» στη Θεσσαλονίκη, µονάδα πρόληψης και αντιµετώπισης νεανικής παραβατικότητας. Η συγκεκριµένη µονάδα υλοποιήθηκε σε συνεργασία του υπουργείου Υγείας µε την ΑΜΚΕ Ιασις. Επίσης, στην Αθήνα µε την ΕΠΑΨΥ (Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας). Εξάλλου, πολύ θετικά βήµατα στο θέµα της πρόληψης και της αντιµετώπισης της βίας ανηλίκων έχουν γίνει, όπως λέει η πανεπιστηµιακός, και στον τοµέα της εκπαίδευσης των αστυνοµικών που ασχολούνται µε την αντιµετώπιση τέτοιων φαινοµένων.
∆ράσεις του Υπουργείου Παιδείας
Με στόχο την ευαισθητοποίηση µαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων απέναντι στα φαινόµενα βίας και εκφοβισµού, το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε τις δράσεις που καλούνται να ακολουθήσουν τα σχολεία της χώρας για την Πανελλήνια Ηµέρα κατά της Βίας στο Σχολείο, στις 6 Μαρτίου. Η πρωτοβουλία στοχεύει σε ενεργή συµµετοχή και προβληµατισµό για τους τρόπους µε τους οποίους η βία εκδηλώνεται στην καθηµερινή ζωή των µαθητών, αλλά και στις σχέσεις µέσα στην εκπαιδευτική κοινότητα. Από αύριο, ∆ευτέρα 2 Μαρτίου, έως και την Παρασκευή 6 Μαρτίου τα σχολεία καλούνται να αφιερώσουν τουλάχιστον δύο διδακτικές ώρες στον διάλογο και την εκπαίδευση γύρω από το φαινόµενο της βίας και ειδικότερα του σχολικού εκφοβισµού.Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, υπογραµµίζει ότι «η ηµέρα αυτή πρέπει να αποτελέσει µια ευκαιρία για δηµιουργικό προβληµατισµό και συλλογική δράση, προκειµένου να αντιµετωπιστούν οι αιτίες της βίας και να ενισχυθεί ένα σχολικό περιβάλλον στο οποίο κάθε µαθητής αισθάνεται ασφαλής και αποδεκτός». Επίσης, Ελλάδα και Κύπρος συζητούν από κοινού για την αντιµετώπιση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισµού µέσα από το ∆ιακρατικό Επιστηµονικό Συνέδριο Ελλάδας - Κύπρου µε τίτλο «Μαζί για την Πρόληψη και Αντιµετώπιση της Ενδοσχολικής Βίας», που θα πραγµατοποιηθεί στις 6 Μαρτίου.
En