Υπάρχουν ευτυχώς στον τόπο μας αρκετοί συμπολίτες, που προβληματίζονται, ανησυχούν και κυρίως αγωνίζονται και πράττουν για την ανατροπή ποικίλων αρνητικών καταστάσεων. Προσπαθούν επίμονα, κόντρα στην αδιαφορία, τον δικαιωματισμό, τις έωλες φωνασκίες, την εδραιωμένη και συνάμα ανεύθυνη αντίληψη πως τα πάντα είναι δουλειά του κράτους.

Διαβάστε: Η ακρίβεια οδηγεί τις εξελίξεις - Άρθρο γνώμης του Παναγιώτη Νίκα

Αναφέρομαι στην ηρωϊκή, λόγω συνθηκών, όσο και αποδοτική, αλλά και καινοτόμα και ανιδιοτελή δράση δύο εκπαιδευτικών, που με το έργο τους σε μονοθέσια σχολεία πρόσφεραν στα παιδιά και σε μικρές κοινωνίες, δημιούργησαν προβληματισμούς και κυρίως άνοιξαν δρόμους για την ουσιαστική στήριξη ξεχασμένων χωριών και μονοθέσιων σχολείων.

Τα φωτεινά παραδείγματα δύο εκπαιδευτικών

Η πρώτη περίπτωση είναι η δασκάλα κ. Διαμαντή, που ως επιλογή διορισμού της ήταν το δημοτικό σχολείο στο ιστορικό χωριό ΦΟΥΡΝΑ Ευρυτανίας, όπου φοιτούσαν δύο μαθητές και ήταν προγραμματισμένο για αναστολή λειτουργίας. Η δασκάλα κινητοποίησε κατοίκους, ξενιτεμένους, παράγοντες, έφερε νέες οικογένειες στο Φουρνά, βρήκε σπίτια αλλά και δουλειές για τους νεοφερμένους και σήμερα τα παιδιά του σχολείου έχουν αυξηθεί σε επτά ή οκτώ. Το σχολείο «σώθηκε» και το Φουρνά δυναμώθηκε. Αυτό το σπουδαίο και συγχρόνως πατριωτικό έργο το συνεχίζει τώρα σε μονοθέσια σχολεία, με κίνδυνο «λουκέτου», ξεχασμένων χωριών της Θεσσαλίας.

Άλλη περίπτωση είναι η νηπιαγωγός κ. Ψαρρά, που είναι υπεύθυνη του προγράμματος co-libri (παραμύθι) και συντονίστρια νηπιαγωγείων, με δύο ή τρία νήπια το καθένα, σε έξη μικρονήσια των Κυκλάδων. Τα παιδιά συναντιούνται διαδικτυακά, επικοινωνούν, κοινωνικοποιούνται, συνεργάζονται και διδάσκονται, με την ψηφιακή παρουσία και καθοδήγηση και των έξι νηπιαγωγών. Τα αποτελέσματα είναι, διαπιστωμένα, σπουδαία.

Το εκπαιδευτικό "λουκέτο" και η απουσία προβληματισμού

Αυτές οι αξιέπαινες περιπτώσεις- προφανώς υπάρχουν και αρκετές άλλες-- επιβάλλεται να δημιουργούν γενικότερο προβληματισμό, σε μια εποχή συνεχούς μείωσης του αριθμού των μαθητών και αναστολής λειτουργίας σχολείων, κυρίως σε συνοριακές και ορεινές περιοχές, κατά τις εισηγήσεις της εκπαιδευτικής γραφειοκρατίας. Χωρίς αμφιβολία, το κλείσιμο σχολείου πιστοποιεί την απουσία περιφερειακής πολιτικής σε δομές βασικής υποστήριξης και συμβάλλει, αναμφίβολα, στην μετοίκηση, την εγκατάλειψη και την ερήμωση της υπαίθρου.

Συγκεκριμένα, στην Πελοπόννησο και ανάλογα συμβαίνει σε ολόκληρη την χώρα, πολλές περιοχές, ως παράδειγμα η ιστορική Γορτυνία στην Αρκαδία, τα ορεινά χωριά του Ταϋγέτου, του Πάρνωνα, των Καλαβρύτων, της Ανδρίτσαινας κλπ, στερούνται βασικών εκπαιδευτικών δομών, γιατί κριτήριο λειτουργίας τους είναι μόνο ο αριθμός των μαθητών τους. Απουσιάζει, δηλαδή, ο προβληματισμός για την κοινωνική αλλά και την εθνική επίπτωση από το εκπαιδευτικό «λουκέτο». Δεν υπάρχει καμία προσπάθεια συγκερασμού εκπαιδευτικών και κοινωνικών κριτηρίων.

Πριν από τρεις και πάνω δεκαετίες, δηλαδή σε εποχή εντελώς διαφορετική, η κατάργηση μικρών εκπαιδευτικών δομών, με επιχειρήματα κυρίως μάθησης και κοινωνικότητας, είχε τη λογική του. Σήμερα, όμως, με τις δυνατότητες για ψηφιακή διδασκαλία σε κάποια μαθήματα, τη διάδραση και την εύκολη επικοινωνία, πρέπει να προβληματίζει τουλάχιστον η αναστολή λειτουργίας σχολείων και να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και η κοινωνική παράμετρος. Να μας απασχολεί, δηλαδή, πως χωρίς σχολείο, δε δημιουργείται νέα οικογένεια, νέα εγκατάσταση, οικονομική δραστηριότητα. Δεν επιτρέπεται σε ολόκληρες περιοχές αλλά και Δήμους να μη λειτουργεί σχολείο.

Η δράση των δύο εκπαιδευτικών πρέπει να βρει μιμητές στο κράτος, την αυτοδιοίκηση, την εκπαιδευτική κοινότητα, την εκκλησία. Η ψηφιακή εποχή μας προσφέρει μαθησιακές λύσεις, αλλά και η αναδοχή αυτών των μονοθέσιων σχολείων, από σχολεία αστικών κέντρων, για από κοινού μαθήματα και εκδηλώσεις, αποτελεί μια πρόταση. Η οικονομική και ηθική στήριξη από το Δήμο στον εκπαιδευτικό, τη νέα οικογένεια, το νεοφερμένο κάτοικο, η κάλυψη όλων των αναγκών του μονοθέσιου σχολείου κατά προτεραιότητα, αποτελούν αυτονόητη υποχρέωση. Υπάρχουν τρόποι. Και οι δύο άξιοι εκπαιδευτικοί δείχνουν τον δρόμο.