EnΚιρμικίρογλου: Τον Μάιο το 1ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την ασφάλεια των δημοσιογράφων (Βίντεο)
"Bearing Witness: Trauma and Resilience in Modern Journalism"
Σύμφωνα με την UNESCO, 310 δημοσιογράφοι έχασαν τη ζωή τους από το 2022, τα 2/3 σε ζώνες σύγκρουσης, το 75% των γυναικών δημοσιογράφων έπεσαν θύματα online βίας
Το πρώτο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την ασφάλεια των δημοσιογράφων, που θα παρουσιαστεί τον Μάιο, στα πρότυπα του ελβετικού μοντέλου και για το σχέδιο θα διεξαχθεί ανοιχτή διαβούλευση στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την περιφέρεια, ώστε έως τον Σεπτέμβριο να είναι ολοκληρωμένο, τόνισε ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου κατά την έναρξη των εργασιών του συνεδρίου «Bearing Witness: Trauma and Resilience in Modern Journalism» που διοργανώνει στη Θεσσαλονίκη το Διεθνές Κέντρο για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων και Επαγγελματιών των Μέσων Ενημέρωσης (ICSJ).
Στον πυρήνα αυτού του Σχεδίου βρίσκεται το ICSJ -- το Κέντρο που φιλοξενεί σήμερα το Συνέδριο, υπογράμμισε ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. «Δεν θα είναι απλά ένας εταίρος. Θα είναι ο κεντρικός μηχανισμός εκπαίδευσης δημοσιογράφων, αστυνομικών, δικαστών. Η Σχολή HEAT στο Κιλκίς, που ολοκληρώθηκε χθες, τα προγράμματα ψηφιακής ασφάλειας, τα σεμινάρια τραύματος και ανθεκτικότητας -- για τα οποία ακριβώς μιλάει αυτό το Συνέδριο -- όλα εντάσσονται πλέον σε θεσμικό πλαίσιο. Το ICSJ, αναγνωρισμένο από την UNESCO, το Συμβούλιο της Ευρώπης και τον ΟΑΣΕ, γίνεται ο θεσμικός πυλώνας που ακουμπάει σε ένα μοντέλο πολυμερούς σύμπραξης χωρίς προηγούμενο στην Ευρώπη» πρόσθεσε.
Τόνισε παράλληλα ότι το θέμα του συνεδρίου αγγίζει μια αόρατη διάσταση: τον σωρευτικό ψυχολογικό αντίκτυπο στους δημοσιογράφους και πρόσθεσε ότι τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Σύμφωνα με την UNESCO, 310 δημοσιογράφοι έχασαν τη ζώη τους από το 2022, τα 2/3 (+67%) σε ζώνες σύγκρουσης, το 75% των γυναικών δημοσιογράφων έπεσαν θύματα online βίας και η αυτολογοκρισία έφθασε στο 63% σε μία δεκαετία. Η πλατφόρμα του Συμβουλίου της Ευρώπης κατέγραψε 344 ειδοποιήσεις απειλών το 2025 και η αύξησή τους ανήλθε στο 29%.
Απέναντι σε αυτό, η ελληνική κυβέρνηση υιοθέτησε ολιστική προσέγγιση. Παραπληροφόρηση, ασφάλεια δημοσιογράφων, παιδεία στα μέσα, αυτορρύθμιση είναι αλληλένδετα και τα αντιμετωπίζουμε με ένα ενιαίο πλαίσιο πολιτικών, είπε ο κ. Κιρμικίρογλου.
Ο Νόμος 5253/2025 ενσωματώνει την EMFA -- διαφάνεια κρατικής διαφήμισης, μητρώο ιδιοκτησίας μέσων -- και εισάγει μια πραγματική τομή: το πλαίσιο για ανεξάρτητο Ελληνικό Συμβούλιο Μέσων. Εμείς δημιουργήσαμε το νομοθετικό πλαίσιο -- τώρα καλούμε τις ίδιες τις ενώσεις, τους εκδότες, την κοινωνία πολιτών να έρθουν να το ιδρύσουν. Από κάτω προς τα πάνω. Ο ίδιος νόμος θεσπίζει Εθνική Στρατηγική Media Literacy με συνεργασίες πανεπιστημίων, οδηγούς συμπεριληπτικού λόγου και οικονομική ενίσχυση του Παρατηρητηρίου SLAPPs της ΠΟΕΣΥ, ενώ αναμένεται η νομοπαρασκευαστική του υπουργείου Δικαιοσύνης για την ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας Anti-SLAPPs.
«Η Θεσσαλονίκη έχει ιδιαίτερο ρόλο. Φιλοδοξούμε να την αναδείξουμε ως μόνιμο hub εκπαίδευσης, έρευνας και διαλόγου για τη δημοσιογραφία και την ελευθερία του Τύπου σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Εδώ ξεκίνησε η διαδικασία της ευρωπαϊκής διεύρυνσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Εδώ η ελεύθερη δημοσιογραφία αντιμετωπίζει κάποιες από τις πιο σοβαρές απειλές στην ήπειρο -- πολιτικές πιέσεις, οικονομική εξάρτηση, ατιμωρησία» τόνισε ο κ. Κιρμικίρογλου.
Χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τα θέματα που εξετάζονται στο συνέδριο όπως το τραύμα των ανθρώπων των ΜΜΕ κατά τη συμμετοχή τους στην κάλυψη δυσάρεστων γεγονότων και του πολέμου ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας- Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης τόνισε ότι ασχολήθηκε παρά πολύ με το αντικείμενο με την προηγούμενη ιδιότητά του ως Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. «Σε συνεργασία με τις ενώσεις δημοσιογράφων, τους επαγγελματίες του χώρου, φωτορεπόρτερ, εικονολήπτες, το ΑΠΘ, την ακαδημαϊκή κοινότητα χτίσαμε την υποδομή προκειμένου να έχουμε τη δυνατότητα να διοργανώνουμε εκπαιδεύσεις και συνέδρια, όπως το σημερινό που έχουν αντανάκλαση που ξεπερνά τη Θεσσαλονίκη και τη χώρα και σε ολόκληρη τη νοτιονατολική Ευρώπη έχουν αποτελέσει καλές πρακτικές και έχουν υιοθετηθεί από διεθνείς οργανισμούς.
Βρισκόμαστε στην υλοποίηση ενός συγκροτημένου σχεδίου που υποστηρίζει το εγχείρημα για την προάσπιση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και των επαγγελματιών του χώρου των ΜΜΕ στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στον κόσμο κάτω από συνθήκες κρίσης και απειλών, τόνισε ο κ. Γαλαμάτης.
Μελέτες δείχνουν επίσης ότι το 92% των δημοσιογράφων έχει αντιμετωπίσει πολλαπλές τραυματικές αποστολές, από φυσικές καταστροφές και σοβαρά ατυχήματα μέχρι πολέμους και περιστατικά μαζικής βίας, τόνισε η πρόεδρος του ΑΠΕ - ΜΠΕ σημειώνοντας ότι η σημασία του συνεδρίου δεν βρίσκεται μόνο στο θέμα του, αλλά και στην ξεχωριστή κοινότητα επαγγελματιών που βρίσκεται σήμερα εδώ. Η παρουσία δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, φορέων χάραξης πολιτικής και διεθνών ειδικών αντανακλά την αυξανόμενη διεθνή αναγνώριση ότι η ασφάλεια και η ανθεκτικότητα των δημοσιογράφων αποτελούν θεμελιώδη ζητήματα για τις δημοκρατικές κοινωνίες, συμπλήρωσε.
«Συναντιόμαστε σε μια περίοδο κατά την οποία η δημοσιογραφία λειτουργεί μέσα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από πολυκρίση. Σε ολόκληρο τον κόσμο, η ειδησεογραφική ατζέντα διαμορφώνεται από ένοπλες συγκρούσεις, ανθρωπιστικές κρίσεις, κλιματικές καταστροφές, πανδημίες και γεωπολιτικές εντάσεις. Ταυτόχρονα, το ίδιο το περιβάλλον της πληροφόρησης μετασχηματίζεται ραγδαία, καθώς η ψηφιακή κυκλοφορία περιεχομένου επιταχύνεται, η παραπληροφόρηση πολλαπλασιάζεται και η δημόσια κριτική προς τα μέσα ενημέρωσης εντείνεται» ανέφερε η κ. Αγάτσα.
Μέσα σε αυτό το ολοένα και πιο σύνθετο τοπίο, οι δημοσιογράφοι εξακολουθούν να επιτελούν έναν ζωτικό δημοκρατικό ρόλο. Καταγράφουν τα γεγονότα σε πραγματικό χρόνο. Ερευνούν όσα κάποιοι θα προτιμούσαν να παραμείνουν κρυφά. Παρέχουν στις κοινωνίες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για έναν ενημερωμένο δημόσιο διάλογο.
Επισήμανε ακόμη ότι η δημοσιογραφία δεν αφορά μόνο την καταγραφή γεγονότων, αφορά επίσης το να είσαι μάρτυρας της ιστορίας, το οποίο έχει ανθρώπινο κόστος.
«Για ορισμένους δημοσιογράφους -- ιδιαίτερα για όσους καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις ή ανθρωπιστικές κρίσεις -- η επαναλαμβανόμενη έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε έντονη ψυχολογική πίεση, ακόμη και σε συμπτώματα μετατραυματικού στρες, μιας κατάστασης που μπορεί να εμφανιστεί μετά από την εμπειρία ή την παρακολούθηση ιδιαίτερα τραυματικών γεγονότων. Για δεκαετίες, ωστόσο, η επαγγελματική κουλτούρα της δημοσιογραφίας συχνά ενθάρρυνε τη σιωπή γύρω από αυτές τις εμπειρίες. Οι δημοσιογράφοι αναμενόταν απλώς να περάσουν στην επόμενη είδηση, χωρίς να αναγνωρίζεται το συναισθηματικό βάρος που μπορεί να συνοδεύει αυτή τη δουλειά. Σήμερα όμως αυτή η συζήτηση αλλάζει» ανέφερε τονίζοντας ότι σε ολόκληρο τον κόσμο, οργανισμοί μέσων ενημέρωσης, ακαδημαϊκά ιδρύματα και διεθνείς φορείς αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερο ότι η ασφάλεια των δημοσιογράφων πρέπει να περιλαμβάνει και την ψυχική τους ευημερία, την ανθεκτικότητα και την ύπαρξη θεσμικών μηχανισμών υποστήριξης.
Σε αυτό το πλαίσιο, συνέδρια όπως το σημερινό έχουν ιδιαίτερη σημασία. Δημιουργούν έναν χώρο διαλόγου ανάμεσα σε δημοσιογράφους, ερευνητές, φορείς πολιτικής και θεσμούς, συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση των ψυχολογικών διαστάσεων της δημοσιογραφίας σε περιόδους κρίσεων, είπε η πρόεδρος του ΑΠΕ - ΜΠΕ τονίζοντας ότι «τα εθνικά πρακτορεία ειδήσεων έχουν, ιδιαίτερα, έναν σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια».
«Ως οργανισμοί που έχουν την ευθύνη της διάδοσης αξιόπιστης και επιβεβαιωμένης πληροφόρησης, πρακτορεία όπως το ΑΠΕ-ΜΠΕ αποτελούν βασικά σημεία αναφοράς στο ευρύτερο οικοσύστημα της ενημέρωσης. Σε μια εποχή παραπληροφόρησης και ταχύτατης ψηφιακής διάχυσης ειδήσεων, η αξιοπιστία της δημοσιογραφίας δεν εξαρτάται μόνο από την ακρίβεια των πληροφοριών, αλλά και από τη βιωσιμότητα των ανθρώπων που τις παράγουν» επισήμανε.
«Η στήριξη των δημοσιογράφων, επομένως, δεν είναι μόνο επαγγελματική υποχρέωση. Είναι δημοκρατική αναγκαιότητα. Στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, πιστεύουμε ότι η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης γύρω από την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των δημοσιογράφων πρέπει να αποτελεί μέρος της εξέλιξης των σύγχρονων οργανισμών ενημέρωσης. Η εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση και η κουλτούρα των newsroom πρέπει να αντανακλούν όλο και περισσότερο τις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι όταν καλύπτουν κρίσεις και συγκρούσεις» πρόσθεσε.
Στο συνέδριο εξετάζονται πολύ σημαντικά και κρίσιμα θέματα που αφορούν την ίδια τη δημοκρατία, είπε ο Γιώργος Κουμουτσάκος, πρέσβης της αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην UNESCO. Η ασφάλεια των δημοσιογράφων, ο τρόπος που μπορούν να κάνουν την αποστολή τους είναι απόλυτα συνυφασμένα με την ποιότητα της δημοκρατίας. Συζητάμε αυτή τη στιγμή την πιθανότητα το Κέντρο να αναβαθμιστεί σε κατηγορία και να γίνει το πρώτο παγκοσμίως που ασχολείται με τα θέματα της ασφάλειας και προστασίας των δημοσιογράφων, τόνισε.
Οι δημοσιογράφοι διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στις δημοκρατικές κοινωνίες. Ενημερώνουν το κοινό, ελέγχουν όσους βρίσκονται στην εξουσία και καταγράφουν γεγονότα δημόσιου ενδιαφέροντος. Ωστόσο, πολλοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εκφοβισμό, παρενόχληση, βία και αδικαιολόγητη πίεση, τόνισε ο εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των ΜΜΕ Jan Braathu.
Επισήμανε ακόμη ότι το έργο του ΟΑΣΕ για την προώθηση της ασφάλειας των δημοσιογράφων βασίζεται στην Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου του οργανισμού No. 3/2018, η οποία υιοθετήθηκε από όλα τα 57 συμμετέχοντα κράτη. Η απόφαση αυτή επιβεβαίωσε ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης δεν μπορεί να υλοποιηθεί πλήρως εκτός εάν οι δημοσιογράφοι είναι σε θέση να εκτελούν το έργο τους με ασφάλεια και χωρίς φόβο, είπε ο κ. Braathu.
Η φετινή διοργάνωση επικεντρώνεται σε ένα ζήτημα που είναι δυσανανάλογα υποφωτισμένο σε σχέση με την έντασή του στη δημοσιγραφική κοινότητα, είπε ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΜΘ, Γιάννης Βοϊτσίδης. Τα γεγονότα βίας, καταστροφών και ανθρώπινου πόνου που καλούνται να καλύψουν οι επαγγελματίες της ενημέρωσης πολλαπλασιάζονται, η μέριμνα όμως για το ψυχολογικό αποτύπωμά τους δεν ακολουθεί την κλίμακα που πρέπει. Ως ΕΣΗΕΜ-Θ παραμένουμε προσηλωμένοι στην υποστήριξη δράσεων που προβάλλουν τη Θεσσαλονίκη ως τόπο παραγωγής ιδεών και πρωτοβουλιών με διεθνή προσανατολισμό, υπογράμμισε και ανήγγειλε ότι η Ένωση θα επαναφέρει το θέμα της ασφάλειας των δημοσιογράφων στο Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Δημοσιογραφίας Voices που θα διοργανώσει στην πολη στις 26-28 Νοεμβρίου.
Ο Ηλίας Νικέζης διευθυντής του ICSJ, τόνισε ότι το φετινό συνέδριο με την κοινή παρουσία εκπροσώπων του ΟΑΣΕ, της UNESCO, της ελληνικής κυβέρνησης και της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κοινότητας αποδεικνύει ότι, όταν ένας σκοπός είναι δίκαιος βρίσκει τη φωνή και τους συμμάχους του. Σε έναν κόσμο που καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από συγκρούσεις και πόλωση, η ανάγκη για την ασφάλεια των δημοσιογράφων είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Δεν μιλάμε μόνο για φυσική προστασία, αλλά και για ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πνεύματος και επιβίωση των δημοκρατικών μας αξιών, είπε ο κ. Νικέζης.
Χαιρετισμούς απηύθυναν ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης του ΑΠΘ, καθηγητής Νικόλαος Μαγγιώρος, ο Χρήστος Φραγκονικολόπουλος, κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ και ο Αντρέα Καϊρόλα, σύμβουλος πληροφόρησης και επικοινωνίας του Τμήματος για την Ελευθερία της Έκφρασης και την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων της UNESCO.
Το Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων τελεί υπό την επιστημονική ευθύνη του Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας, Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ συμμετέχουν επίσης η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ΕΡΤ, η ΕΣΗΕΜ-Θ, η ΔΕΠΘΕ, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και ο Δήμος Θεσσαλονίκης.
Συνέδριο "Bearing Witness: Trauma and Resilience in Modern Journalism": 310 δημοσιογράφοι έχασαν τη ζωή τους από το 2022
Οι κεντρικοί άξονες θα είναι: φυσική ασφάλεια και συνεργασία με αστυνομία και δικαιοσύνη, κατά τα πρότυπα Ολλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, ψηφιακή ασφάλεια, με Κέντρο Ψηφιακής Προστασίας και εφαρμογή του Άρθρου 4 της EMFA (Ευρωπαϊκής πράξης για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης) για την απαγόρευση spyware (κακόβουλων λογισμικών) κατά δημοσιογράφων, καταπολέμηση καταχρηστικών αγωγών, εκπαίδευση και ενδυνάμωση, γραμματισμός μέσων και ευαισθητοποίηση κοινού, έρευνα, δεδομένα και μόνιμη παρακολούθηση, διεθνής δράση και ειδικές προβλέψεις για γυναίκες δημοσιογράφους, freelancers και εξόριστους δημοσιογράφους, εξήγησε ο κ. Κιρμικίρογλου.Στον πυρήνα αυτού του Σχεδίου βρίσκεται το ICSJ -- το Κέντρο που φιλοξενεί σήμερα το Συνέδριο, υπογράμμισε ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. «Δεν θα είναι απλά ένας εταίρος. Θα είναι ο κεντρικός μηχανισμός εκπαίδευσης δημοσιογράφων, αστυνομικών, δικαστών. Η Σχολή HEAT στο Κιλκίς, που ολοκληρώθηκε χθες, τα προγράμματα ψηφιακής ασφάλειας, τα σεμινάρια τραύματος και ανθεκτικότητας -- για τα οποία ακριβώς μιλάει αυτό το Συνέδριο -- όλα εντάσσονται πλέον σε θεσμικό πλαίσιο. Το ICSJ, αναγνωρισμένο από την UNESCO, το Συμβούλιο της Ευρώπης και τον ΟΑΣΕ, γίνεται ο θεσμικός πυλώνας που ακουμπάει σε ένα μοντέλο πολυμερούς σύμπραξης χωρίς προηγούμενο στην Ευρώπη» πρόσθεσε.
Τόνισε παράλληλα ότι το θέμα του συνεδρίου αγγίζει μια αόρατη διάσταση: τον σωρευτικό ψυχολογικό αντίκτυπο στους δημοσιογράφους και πρόσθεσε ότι τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Σύμφωνα με την UNESCO, 310 δημοσιογράφοι έχασαν τη ζώη τους από το 2022, τα 2/3 (+67%) σε ζώνες σύγκρουσης, το 75% των γυναικών δημοσιογράφων έπεσαν θύματα online βίας και η αυτολογοκρισία έφθασε στο 63% σε μία δεκαετία. Η πλατφόρμα του Συμβουλίου της Ευρώπης κατέγραψε 344 ειδοποιήσεις απειλών το 2025 και η αύξησή τους ανήλθε στο 29%.
Απέναντι σε αυτό, η ελληνική κυβέρνηση υιοθέτησε ολιστική προσέγγιση. Παραπληροφόρηση, ασφάλεια δημοσιογράφων, παιδεία στα μέσα, αυτορρύθμιση είναι αλληλένδετα και τα αντιμετωπίζουμε με ένα ενιαίο πλαίσιο πολιτικών, είπε ο κ. Κιρμικίρογλου.
Ο Νόμος 5253/2025 ενσωματώνει την EMFA -- διαφάνεια κρατικής διαφήμισης, μητρώο ιδιοκτησίας μέσων -- και εισάγει μια πραγματική τομή: το πλαίσιο για ανεξάρτητο Ελληνικό Συμβούλιο Μέσων. Εμείς δημιουργήσαμε το νομοθετικό πλαίσιο -- τώρα καλούμε τις ίδιες τις ενώσεις, τους εκδότες, την κοινωνία πολιτών να έρθουν να το ιδρύσουν. Από κάτω προς τα πάνω. Ο ίδιος νόμος θεσπίζει Εθνική Στρατηγική Media Literacy με συνεργασίες πανεπιστημίων, οδηγούς συμπεριληπτικού λόγου και οικονομική ενίσχυση του Παρατηρητηρίου SLAPPs της ΠΟΕΣΥ, ενώ αναμένεται η νομοπαρασκευαστική του υπουργείου Δικαιοσύνης για την ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας Anti-SLAPPs.
«Η Θεσσαλονίκη έχει ιδιαίτερο ρόλο. Φιλοδοξούμε να την αναδείξουμε ως μόνιμο hub εκπαίδευσης, έρευνας και διαλόγου για τη δημοσιογραφία και την ελευθερία του Τύπου σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Εδώ ξεκίνησε η διαδικασία της ευρωπαϊκής διεύρυνσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Εδώ η ελεύθερη δημοσιογραφία αντιμετωπίζει κάποιες από τις πιο σοβαρές απειλές στην ήπειρο -- πολιτικές πιέσεις, οικονομική εξάρτηση, ατιμωρησία» τόνισε ο κ. Κιρμικίρογλου.
"Να μην αφήσουμε κανέναν δημοσιογράφο μόνο"
«Φιλοδοξούμε να μην αφήσουμε κανέναν δημοσιογράφο μόνο. Είμαστε εδώ για να φέρουμε κοντά τους γείτονές μας -- στη δημοκρατία και στην προστασία της δημοσιογραφίας ως πυλώνα μιας ανοικτής κοινωνίας. Μιας κοινωνίας που απαιτεί εκπροσώπηση στους θεσμούς και λογοδοσία -- χωρίς φόβο και χωρίς εξαρτήσεις» είπε τονίζοντας ότι η έρευνα που θα παρουσιαστεί τις επόμενες δύο ημέρες του συνεδρίου θα τροφοδοτήσει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης» σημείωσε.Χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τα θέματα που εξετάζονται στο συνέδριο όπως το τραύμα των ανθρώπων των ΜΜΕ κατά τη συμμετοχή τους στην κάλυψη δυσάρεστων γεγονότων και του πολέμου ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας- Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης τόνισε ότι ασχολήθηκε παρά πολύ με το αντικείμενο με την προηγούμενη ιδιότητά του ως Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης. «Σε συνεργασία με τις ενώσεις δημοσιογράφων, τους επαγγελματίες του χώρου, φωτορεπόρτερ, εικονολήπτες, το ΑΠΘ, την ακαδημαϊκή κοινότητα χτίσαμε την υποδομή προκειμένου να έχουμε τη δυνατότητα να διοργανώνουμε εκπαιδεύσεις και συνέδρια, όπως το σημερινό που έχουν αντανάκλαση που ξεπερνά τη Θεσσαλονίκη και τη χώρα και σε ολόκληρη τη νοτιονατολική Ευρώπη έχουν αποτελέσει καλές πρακτικές και έχουν υιοθετηθεί από διεθνείς οργανισμούς.
Βρισκόμαστε στην υλοποίηση ενός συγκροτημένου σχεδίου που υποστηρίζει το εγχείρημα για την προάσπιση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και των επαγγελματιών του χώρου των ΜΜΕ στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στον κόσμο κάτω από συνθήκες κρίσης και απειλών, τόνισε ο κ. Γαλαμάτης.
Άρια Αγάτσα: H ασφάλεια και η ανθεκτικότητα των δημοσιογράφων θεμελιώδη ζητήματα για τις δημοκρατικές κοινωνίες
«H ασφάλεια και η ανθεκτικότητα των δημοσιογράφων αποτελούν θεμελιώδη ζητήματα για τις δημοκρατικές κοινωνίες» υπογράμμισε η πρόεδρος του ΑΠΕ -ΜΠΕ Άρια Αγάτσα και παρέπεμψε σε έρευνες του Dart Center for Journalism and Trauma που δείχνουν ότι μεταξύ 80% και 100% των δημοσιογράφων εκτίθενται σε τραυματικά γεγονότα κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής, συχνά επανειλημμένα μέσα στα χρόνια.Μελέτες δείχνουν επίσης ότι το 92% των δημοσιογράφων έχει αντιμετωπίσει πολλαπλές τραυματικές αποστολές, από φυσικές καταστροφές και σοβαρά ατυχήματα μέχρι πολέμους και περιστατικά μαζικής βίας, τόνισε η πρόεδρος του ΑΠΕ - ΜΠΕ σημειώνοντας ότι η σημασία του συνεδρίου δεν βρίσκεται μόνο στο θέμα του, αλλά και στην ξεχωριστή κοινότητα επαγγελματιών που βρίσκεται σήμερα εδώ. Η παρουσία δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, φορέων χάραξης πολιτικής και διεθνών ειδικών αντανακλά την αυξανόμενη διεθνή αναγνώριση ότι η ασφάλεια και η ανθεκτικότητα των δημοσιογράφων αποτελούν θεμελιώδη ζητήματα για τις δημοκρατικές κοινωνίες, συμπλήρωσε.
«Συναντιόμαστε σε μια περίοδο κατά την οποία η δημοσιογραφία λειτουργεί μέσα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από πολυκρίση. Σε ολόκληρο τον κόσμο, η ειδησεογραφική ατζέντα διαμορφώνεται από ένοπλες συγκρούσεις, ανθρωπιστικές κρίσεις, κλιματικές καταστροφές, πανδημίες και γεωπολιτικές εντάσεις. Ταυτόχρονα, το ίδιο το περιβάλλον της πληροφόρησης μετασχηματίζεται ραγδαία, καθώς η ψηφιακή κυκλοφορία περιεχομένου επιταχύνεται, η παραπληροφόρηση πολλαπλασιάζεται και η δημόσια κριτική προς τα μέσα ενημέρωσης εντείνεται» ανέφερε η κ. Αγάτσα.
Μέσα σε αυτό το ολοένα και πιο σύνθετο τοπίο, οι δημοσιογράφοι εξακολουθούν να επιτελούν έναν ζωτικό δημοκρατικό ρόλο. Καταγράφουν τα γεγονότα σε πραγματικό χρόνο. Ερευνούν όσα κάποιοι θα προτιμούσαν να παραμείνουν κρυφά. Παρέχουν στις κοινωνίες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για έναν ενημερωμένο δημόσιο διάλογο.
Επισήμανε ακόμη ότι η δημοσιογραφία δεν αφορά μόνο την καταγραφή γεγονότων, αφορά επίσης το να είσαι μάρτυρας της ιστορίας, το οποίο έχει ανθρώπινο κόστος.
«Για ορισμένους δημοσιογράφους -- ιδιαίτερα για όσους καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις ή ανθρωπιστικές κρίσεις -- η επαναλαμβανόμενη έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε έντονη ψυχολογική πίεση, ακόμη και σε συμπτώματα μετατραυματικού στρες, μιας κατάστασης που μπορεί να εμφανιστεί μετά από την εμπειρία ή την παρακολούθηση ιδιαίτερα τραυματικών γεγονότων. Για δεκαετίες, ωστόσο, η επαγγελματική κουλτούρα της δημοσιογραφίας συχνά ενθάρρυνε τη σιωπή γύρω από αυτές τις εμπειρίες. Οι δημοσιογράφοι αναμενόταν απλώς να περάσουν στην επόμενη είδηση, χωρίς να αναγνωρίζεται το συναισθηματικό βάρος που μπορεί να συνοδεύει αυτή τη δουλειά. Σήμερα όμως αυτή η συζήτηση αλλάζει» ανέφερε τονίζοντας ότι σε ολόκληρο τον κόσμο, οργανισμοί μέσων ενημέρωσης, ακαδημαϊκά ιδρύματα και διεθνείς φορείς αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερο ότι η ασφάλεια των δημοσιογράφων πρέπει να περιλαμβάνει και την ψυχική τους ευημερία, την ανθεκτικότητα και την ύπαρξη θεσμικών μηχανισμών υποστήριξης.
Σε αυτό το πλαίσιο, συνέδρια όπως το σημερινό έχουν ιδιαίτερη σημασία. Δημιουργούν έναν χώρο διαλόγου ανάμεσα σε δημοσιογράφους, ερευνητές, φορείς πολιτικής και θεσμούς, συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση των ψυχολογικών διαστάσεων της δημοσιογραφίας σε περιόδους κρίσεων, είπε η πρόεδρος του ΑΠΕ - ΜΠΕ τονίζοντας ότι «τα εθνικά πρακτορεία ειδήσεων έχουν, ιδιαίτερα, έναν σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια».
«Ως οργανισμοί που έχουν την ευθύνη της διάδοσης αξιόπιστης και επιβεβαιωμένης πληροφόρησης, πρακτορεία όπως το ΑΠΕ-ΜΠΕ αποτελούν βασικά σημεία αναφοράς στο ευρύτερο οικοσύστημα της ενημέρωσης. Σε μια εποχή παραπληροφόρησης και ταχύτατης ψηφιακής διάχυσης ειδήσεων, η αξιοπιστία της δημοσιογραφίας δεν εξαρτάται μόνο από την ακρίβεια των πληροφοριών, αλλά και από τη βιωσιμότητα των ανθρώπων που τις παράγουν» επισήμανε.
«Η στήριξη των δημοσιογράφων, επομένως, δεν είναι μόνο επαγγελματική υποχρέωση. Είναι δημοκρατική αναγκαιότητα. Στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, πιστεύουμε ότι η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης γύρω από την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των δημοσιογράφων πρέπει να αποτελεί μέρος της εξέλιξης των σύγχρονων οργανισμών ενημέρωσης. Η εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση και η κουλτούρα των newsroom πρέπει να αντανακλούν όλο και περισσότερο τις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι όταν καλύπτουν κρίσεις και συγκρούσεις» πρόσθεσε.
Στο συνέδριο εξετάζονται πολύ σημαντικά και κρίσιμα θέματα που αφορούν την ίδια τη δημοκρατία, είπε ο Γιώργος Κουμουτσάκος, πρέσβης της αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην UNESCO. Η ασφάλεια των δημοσιογράφων, ο τρόπος που μπορούν να κάνουν την αποστολή τους είναι απόλυτα συνυφασμένα με την ποιότητα της δημοκρατίας. Συζητάμε αυτή τη στιγμή την πιθανότητα το Κέντρο να αναβαθμιστεί σε κατηγορία και να γίνει το πρώτο παγκοσμίως που ασχολείται με τα θέματα της ασφάλειας και προστασίας των δημοσιογράφων, τόνισε.
Οι δημοσιογράφοι διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στις δημοκρατικές κοινωνίες. Ενημερώνουν το κοινό, ελέγχουν όσους βρίσκονται στην εξουσία και καταγράφουν γεγονότα δημόσιου ενδιαφέροντος. Ωστόσο, πολλοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εκφοβισμό, παρενόχληση, βία και αδικαιολόγητη πίεση, τόνισε ο εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των ΜΜΕ Jan Braathu.
Επισήμανε ακόμη ότι το έργο του ΟΑΣΕ για την προώθηση της ασφάλειας των δημοσιογράφων βασίζεται στην Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου του οργανισμού No. 3/2018, η οποία υιοθετήθηκε από όλα τα 57 συμμετέχοντα κράτη. Η απόφαση αυτή επιβεβαίωσε ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης δεν μπορεί να υλοποιηθεί πλήρως εκτός εάν οι δημοσιογράφοι είναι σε θέση να εκτελούν το έργο τους με ασφάλεια και χωρίς φόβο, είπε ο κ. Braathu.
Η φετινή διοργάνωση επικεντρώνεται σε ένα ζήτημα που είναι δυσανανάλογα υποφωτισμένο σε σχέση με την έντασή του στη δημοσιγραφική κοινότητα, είπε ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΜΘ, Γιάννης Βοϊτσίδης. Τα γεγονότα βίας, καταστροφών και ανθρώπινου πόνου που καλούνται να καλύψουν οι επαγγελματίες της ενημέρωσης πολλαπλασιάζονται, η μέριμνα όμως για το ψυχολογικό αποτύπωμά τους δεν ακολουθεί την κλίμακα που πρέπει. Ως ΕΣΗΕΜ-Θ παραμένουμε προσηλωμένοι στην υποστήριξη δράσεων που προβάλλουν τη Θεσσαλονίκη ως τόπο παραγωγής ιδεών και πρωτοβουλιών με διεθνή προσανατολισμό, υπογράμμισε και ανήγγειλε ότι η Ένωση θα επαναφέρει το θέμα της ασφάλειας των δημοσιογράφων στο Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Δημοσιογραφίας Voices που θα διοργανώσει στην πολη στις 26-28 Νοεμβρίου.
Ο Ηλίας Νικέζης διευθυντής του ICSJ, τόνισε ότι το φετινό συνέδριο με την κοινή παρουσία εκπροσώπων του ΟΑΣΕ, της UNESCO, της ελληνικής κυβέρνησης και της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κοινότητας αποδεικνύει ότι, όταν ένας σκοπός είναι δίκαιος βρίσκει τη φωνή και τους συμμάχους του. Σε έναν κόσμο που καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από συγκρούσεις και πόλωση, η ανάγκη για την ασφάλεια των δημοσιογράφων είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Δεν μιλάμε μόνο για φυσική προστασία, αλλά και για ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πνεύματος και επιβίωση των δημοκρατικών μας αξιών, είπε ο κ. Νικέζης.
Χαιρετισμούς απηύθυναν ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης του ΑΠΘ, καθηγητής Νικόλαος Μαγγιώρος, ο Χρήστος Φραγκονικολόπουλος, κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ και ο Αντρέα Καϊρόλα, σύμβουλος πληροφόρησης και επικοινωνίας του Τμήματος για την Ελευθερία της Έκφρασης και την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων της UNESCO.
Το Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων τελεί υπό την επιστημονική ευθύνη του Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας, Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ συμμετέχουν επίσης η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ΕΡΤ, η ΕΣΗΕΜ-Θ, η ΔΕΠΘΕ, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και ο Δήμος Θεσσαλονίκης.
