Οι ισραηλινές επιθέσεις κατά των χερσαίων υποδοµών επεξεργασίας του πεδίου South Pars, που έθεσαν εκτός λειτουργίας το 10% της ιρανικής παραγωγής φυσικού αερίου (Φ.Α.), άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου. Επιτάχυναν την ταυτόχρονη κάθετη (ένταση βίας) αλλά και οριζόντια (έκταση βίας) κλιµάκωση των εκατέρωθεν πληγµάτων κατά των ζωτικών ενεργειακών υποδοµών των δύο αντιπάλων, αν και πρέπει να σηµειωθεί ότι το Ιράν ανέβηκε πρώτο αυτή τη σκάλα στην κλιµάκωση της βίας, θέτοντας εκτός λειτουργίας µία ηµέρα πριν το 20% της παραγωγής Φ.Α. των ΗΑΕ.

Η δεύτερη επιτυχής ιρανική επίθεση κατά του µεγαλύτερου σταθµού υγροποίησης φυσικού αερίου παγκοσµίως (Ras Laffan) και τα παράλληλα πλήγµατα κατά σαουδαραβικών διυλιστηρίων και πετροχηµικών εργοστασίων καταδεικνύει ότι έχουµε εισέλθει στη φάση της ύψιστης επικινδυνότητας. ∆εν πλήττονται πλέον µόνο δεξαµενόπλοια, αποτρέποντας έτσι τη χρήση των Στενών του Ορµούζ από πλοία µη ιρανικού συµφέροντος. Αλληλοκαταστρέφονται οι υποδοµές των δικτύων παραγωγής και εξαγωγής υδρογονανθράκων, που αποτελούν τα υποστυλώµατα ενεργειακής τροφοδοσίας της παγκόσµιας οικονοµίας. Η απώλεια του 17% των εξαγωγών ΥΦΑ του Κατάρ για 3-5 έτη (περί τα 20 δισ. m3 αερίου) αποτελεί µια σαφής προειδοποίηση του τι µπορεί να συµβεί µε µεγάλο µέρος των υποδοµών που παράγουν το 20%-25% των παγκόσµιων εξαγωγών αργού πετρελαίου και ΥΦΑ.

Το τετελεσµένο του πλήγµατος στο Ras Laffan από µόνο του θα έπρεπε να είχε αποκλιµακώσει την κατάσταση. Το αντίθετο όµως είναι το πιθανότερο, καθώς το µεν ιρανικό καθεστώς παλεύει για την επιβίωσή του, οι δε Αµερικανοί έχουν απολέσει αφενός τον έλεγχο του Ορµούζ και αφετέρου την οποιαδήποτε συµµαχική αρωγή για να το ξανανοίξουν, κάτι που, σε τελική ανάλυση, αποτελεί και την αιτία δηµιουργίας του 5ου στόλου.

Εν τη απουσία διπλωµατικής διεξόδου, που επιτείνεται από τη σταδιακή απόκλιση των αµερικανικών και των ισραηλινών αντικειµενικών στόχων (και της αυξανόµενης σύγχυσης για το ποιοι ακριβώς είναι οι δεύτεροι), οι Αµερικανοί θα πρέπει να ανοίξουν το Ορµούζ µόνοι τους και αυτό συνεπάγεται ότι οι συγκρούσεις θα παραταθούν για πολλές εβδοµάδες, ώστε να µειωθεί ο κίνδυνος απώλειας µέρους του 5ου αµερικανικού στόλου.

Η µείωση αυτή ενδεχοµένως να προϋποθέτει την κατάληψη τµηµάτων της ιρανικής επικράτειας όπως η νήσος Kharg, κάτι που αφενός θα απονοµιµοποιήσει την όποια εσωτερική αντιπολίτευση και αφετέρου θα κλιµακώσει στον τελικό βαθµό τις ιρανικές επιθέσεις. Σε αυτό το στάδιο, τα ιρανικά πλήγµατα θα επικεντρωθούν σχεδόν αποκλειστικά κατά της Σαουδικής Αραβίας, βάζοντας στον χορό και τους Χούθι, έτσι ώστε να καταστραφούν µεταξύ άλλων και οι υποδοµές που τώρα χρησιµοποιούνται επιτυχώς από το Ριάντ για την ανακατεύθυνση προς το Yanbu της Ερυθράς Θάλασσας του 1/3 των ροών πετρελαίου του Περσικού Κόλπου (7-21 εκατοµµύρια βαρέλια/ηµέρα). ∆εν είναι τυχαίο ότι οι ιρανικοί πύραυλοι που αναχαίτισαν οι ελληνικοί Patriot στις 19 Μαρτίου στόχευαν ακριβώς το Yanbu.

*Kαθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής πανεπιστήμιου Λευκωσίας