Το Σάββατο του Λαζάρου αποτελεί μία από τις πιο ιδιαίτερες ημέρες της ορθόδοξης παράδοσης, καθώς σηματοδοτεί την αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας. Μαζί με τη θρησκευτική του σημασία, διατηρεί και ένα ξεχωριστό λαογραφικό στοιχείο: τα κάλαντα που τραγουδούν μικροί και μεγάλοι σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Διαβάστε: Σάββατο του Λαζάρου: "Λάζαρε δεύρο έξω" - Η φωνή που νικά τον θάνατο (Βίντεο)


Η σημασία του Σαββάτου του Λαζάρου στην ορθόδοξη παράδοση

Η ημέρα είναι αφιερωμένη στην Ανάσταση του Λαζάρου στη Βηθανία, ένα από τα πιο γνωστά θαύματα του Ιησού Χριστού, όπως καταγράφεται στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο. Ο Λάζαρος, φίλος και μαθητής του Χριστού, αναστήθηκε τέσσερις ημέρες μετά τον θάνατό του, προαναγγέλλοντας την Ανάσταση. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερο συμβολισμό για την Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς συνδέεται άμεσα με το μήνυμα της ζωής και της ελπίδας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Λάζαρος έζησε ακόμη τριάντα χρόνια μετά την ανάστασή του και έγινε επίσκοπος Κιτίου στην Κύπρο. Το όνομά του, που προέρχεται από το εβραϊκό «Ελεάζαρ», σημαίνει «ο Θεός βοήθησε», στοιχείο που ενισχύει τη συμβολική διάσταση της ιστορίας του.


Το έθιμο με τα κάλαντα του Λαζάρου που επιβιώνει μέχρι σήμερα

Παρά το γεγονός ότι σε πολλές περιοχές της Ελλάδας το έθιμο τείνει να εκλείψει, σε αρκετούς τόπους εξακολουθεί να διατηρείται ζωντανό. Την ημέρα αυτή, παιδιά γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας τα κάλαντα του Λαζάρου και οι νοικοκυραίοι τα φιλεύουν με αυγά, γλυκίσματα ή χρήματα. Το έθιμο συνδέεται με την άνοιξη, την αναγέννηση της φύσης και τη μετάβαση προς τη Μεγάλη Εβδομάδα, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που συνδυάζει τη θρησκευτική κατάνυξη με τη λαϊκή παράδοση.

Διαβάστε: Σάββατο του Λαζάρου: Τα κάλαντα και τα έθιμα που αναβιώνουν κάθε χρόνο


Οι στίχοι από τα κάλαντα του Λαζάρου

Οι στίχοι που τραγουδούν τα παιδιά είναι απλοί αλλά βαθιά συμβολικοί, αποτυπώνοντας το μήνυμα της ημέρας:

«Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια,
ήρθε των Βαγιών η εβδομάδα.

Ξύπνα Λάζαρε και μην κοιμάσαι,
ήρθε η μέρα σου και η χαρά σου.

Πού ήσουν Λάζαρε, πού ήσουν κρυμμένος;
Κάτω στους νεκρούς, σαν πεθαμένος.

Δε μου φέρνετε λίγο νεράκι,
που ’ν’ το στόμα μου πικρό φαρμάκι.

Δε μου φέρνετε λίγο λεμόνι,
που ’ν’ το στόμα μου σαν περιβόλι.

Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια,
ήρθε η Κυριακή που τρών’ τα ψάρια.

Σήκω Λάζαρε και μην κοιμάσαι,
ήρθε η μάνα σου από την πόλη,
σού ’φερε χαρτί και κομπολόι.

Γράψε Θόδωρε και ’σύ Δημήτρη,
γράψε Λεμονιά και Κυπαρίσσι.

Το κοφνάκι μου θέλει αυγά
κι η τσεπούλα μου θέλει λεφτά.

Βάγια, Βάγια και Βαγιώ,
τρώνε ψάρι και κολιό.
Και την άλλη Κυριακή,
τρώνε το ψητό τ’ αρνί».

Οι στίχοι αυτοί, που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, αποτελούν ένα ζωντανό κομμάτι της ελληνικής παράδοσης, διατηρώντας μνήμες και συμβολισμούς που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.