Προστασία ανηλίκων από τα social media: Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου για πλατφόρμες που δεν συνεργάζονται με το ελληνικό Δημόσιο (Εικόνες & Βίντεο)
Ποιες πλατφόρμες καλύπτει η απαγόρευση
Το KidsWallet αποτελεί τον πρώτο μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που στοχεύει στην αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η Ελλάδα θα εφαρμόσει ένα πρωτοποριακό μέτρο προστασίας ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο. Τα παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με το νέο κανονιστικό πλαίσιο που ανακοίνωσαν τα αρμόδια υπουργεία. Η ρύθμιση συνοδεύεται από το KidsWallet, τον πρώτο κρατικό μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και στοχεύει στην αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού που απειλεί την ψυχική υγεία των νέων.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό στο διαδίκτυο στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο 2024. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές κίνημα, καθώς χώρες όπως η Αυστραλία, η Γαλλία και η Ισπανία υιοθετούν παρόμοια μέτρα. Η ελληνική κυβέρνηση προωθεί σειρά δράσεων τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με κεντρικό άξονα την ενίσχυση του γονικού ελέγχου και την προστασία της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών.
Ποιες πλατφόρμες καλύπτει η απαγόρευση
Το μέτρο αφορά όλες τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης όπου οι χρήστες δημιουργούν προφίλ και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok περιλαμβάνονται στην απαγόρευση. Σύμφωνα με την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), οι ίδιες οι εταιρείες φέρουν την ευθύνη εγκατάστασης αξιόπιστων συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας. Η εφαρμογή θα είναι σταδιακή και θα περιλαμβάνει διαδικασία επανεπαλήθευσης για τους υπάρχοντες λογαριασμούς ανηλίκων.
Ο ρόλος των ελεγκτικών Αρχών και οι κυρώσεις
Η ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων θα εποπτεύουν τη συμμόρφωση των πλατφορμών με το νέο πλαίσιο. Οι εταιρείες που δεν θα συμμορφωθούν αντιμετωπίζουν αυστηρές κυρώσεις. Τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου τζίρου τους, ενώ προβλέπονται και ημερήσια πρόστιμα μέχρι την πλήρη συμμόρφωση. Επιπλέον, σε περιπτώσεις παραβίασης προσωπικών δεδομένων, εφαρμόζονται και οι κυρώσεις του GDPR, ενώ μπορούν να επιβληθούν περιορισμοί στη λειτουργία των πλατφορμών.
Οι επιπτώσεις των social media στην ψυχική υγεία των παιδιών
Ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερβολική έκθεση σε social media και κινητά τηλέφωνα επηρεάζει σοβαρά την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των ανηλίκων. Επιστημονικές μελέτες καταγράφουν αύξηση των επιπέδων άγχους, κατάθλιψης και κοινωνικής απομόνωσης μεταξύ των νέων. Ερευνητές έχουν παρατηρήσει ότι η χρήση των πλατφορμών ενεργοποιεί τα ίδια κυκλώματα ανταμοιβής στον εγκέφαλο που ενεργοποιούνται και από εξαρτησιογόνες ουσίες. Ο ψηφιακός εθισμός αντιμετωπίζεται πλέον ως σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας που απαιτεί άμεση παρέμβαση.
Ανησυχητικά στοιχεία από έρευνες του ΟΟΣΑ
Σύμφωνα με έρευνες του ΟΟΣΑ, το 17% των παιδιών ηλικίας 11 έως 15 ετών έχουν πέσει θύματα cyberbullying. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 23% των εφήβων 15 ετών αισθάνονται έντονη ανασφάλεια όταν δεν έχουν πρόσβαση στο κινητό τους τηλέφωνο. Αυτά τα στοιχεία υπογραμμίζουν την ανάγκη για συστηματική προσέγγιση του προβλήματος και την ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Το KidsWallet και η ενίσχυση της γονικής ευθύνης
Η νέα ρύθμιση δεν αποτελεί μορφή ψηφιακής αστυνόμευσης, αλλά εργαλείο ενδυνάμωσης του γονικού ρόλου. Οι γονείς καλούνται να εγκαταστήσουν το KidsWallet και να επιβλέπουν την ορθή χρήση του από τα παιδιά τους. Το σύστημα λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ γονέων και παιδιών, προάγοντας τον διάλογο για τα όρια και την υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνολογίας. Η γονική συναίνεση και εποπτεία αποτελούν βασικούς πυλώνες του νέου πλαισίου.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο και ο Digital Services Act
Ο Digital Services Act θέτει σαφείς υποχρεώσεις για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Απαγορεύει τις στοχευμένες διαφημίσεις προς παιδιά και απαιτεί από τις πλατφόρμες να λαμβάνουν μέτρα διασφάλισης της ιδιωτικότητάς τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναπτύσσει παράλληλα ενιαία συστήματα επαλήθευσης ηλικίας, τα οποία θα συνδεθούν με το EU Digital Identity Wallet έως το τέλος του 2026. Αυτή η ολοκληρωμένη προσέγγιση στοχεύει στη δημιουργία ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος για τα παιδιά σε όλη την Ευρώπη.
Η ελληνική πρόταση για ενιαίο ευρωπαϊκό όριο
Με επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Έλληνας πρωθυπουργός ζητεί την καθιέρωση ενιαίου ευρωπαϊκού ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης στα 15 έτη. Η πρόταση περιλαμβάνει την υποχρεωτική χρήση κοινών μηχανισμών επαλήθευσης σε όλες τις χώρες-μέλη και την επιτάχυνση της διαδικασίας επιβολής κυρώσεων στις πλατφόρμες που παραβιάζουν τους κανόνες. Η ελληνική πρωτοβουλία αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ομοιόμορφου πλαισίου προστασίας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του νέου πλαισίου
Η διαδικασία υλοποίησης του μέτρου ακολουθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 προβλέπεται ευρωπαϊκή διαβούλευση, ενώ η ψήφιση του νόμου αναμένεται το τρίτο τρίμηνο της ίδιας χρονιάς. Οι εταιρείες θα έχουν περίοδο συμμόρφωσης έως το τέλος του 2026 για να προσαρμόσουν τα συστήματά τους. Η πλήρης εφαρμογή της απαγόρευσης χρήσης social media από ανηλίκους κάτω των 15 ετών ξεκινά επίσημα την 1η Ιανουαρίου 2027, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στην ψηφιακή προστασία των παιδιών στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
En
