Η Τεχνητή Νοημοσύνη κατακτά την πρόγνωση καιρικών συνθήκων, καθώς νέα, «έξυπνα» συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης ακραίων καιρικών φαινομένων, τα οποία χρησιμοποιούν και τη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης, αρχίσουν να αναπτύσσονται πλέον στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (meteo) και τη συνεργασία οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Διαβάστε: Ο Πάπας Λέων IΔ προειδοποιεί για τους κινδύνους από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης

Τεχνητή Νοημοσύνη: Ακριβείς προειδοποιήσεις για έκτακτα και επικίνδυνα φαινόμενα

Ο στόχος είναι ένας: Οι προειδοποιήσεις για έκτακτα και επικίνδυνα φαινόμενα να γίνουν πιο ακριβείς -δηλαδή να μπορούν να προβλέψουν πραγματικά λ.χ. μια πλημμύρα- αλλά και πιο συγκεκριμένες, σε ό,τι αφορά τον χρόνο και τον τόπο εκδήλωσης του εκάστοτε φαινομένου. Ο τρόπος που λειτουργούν αυτά τα συστήματα παρουσιάστηκε στην ημερίδα που διοργάνωσε το πρωί της Τρίτης η ομάδα του meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο δημαρχείο Αθηνών.

«Η σημερινή ημερίδα έχει σκοπό να δείξει τι κάνουμε στη χώρα μας σχετικά με τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης είναι μια κλιματική υπηρεσία που έχει σαν σκοπό να βοηθήσει τους δήμους, τις περιφέρειες, τις αρχές αλλά και ιδιωτικές εταιρείες στο να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι απέναντι σε ένα έντονο καιρικό γεγονός. Είναι συστήματα που συνδυάζουν παρατηρήσεις, προγνώσεις καιρού και πλημμύρας και ειδοποιήσεις σε μια πλατφόρμα. Η μεθοδολογία μας είναι η εξής: Πηγαίνουμε σε μια περιοχή και εμπλουτίζουμε τα μετρητικά δίκτυα, εστιάζοντας ωστόσο στα ευάλωτα σημεία κάθε περιοχής. Για παράδειγμα, στην περιοχή του Ρεθύμνου ενισχύσαμε τους μετρητές σκόνης, καθώς πρόκειται για μια περιοχή που επηρεάζεται συχνά από επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης» λέει στο Orange Press Agency ο Κώστας Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος - διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Για την περίπτωση της Αθήνας «αρχικά πυκνώνει το δίκτυο σταθμών. Θα μπει και αισθητήρας για σκόνη, όμως και για άλλες προγνώσεις. Όμως έμφαση θα δώσουμε κυρίως σε βιομετεωρολογικούς δείκτες, κυρίως για τη ζέστη το καλοκαίρι, τον δείκτη δυσφορίας, θερμικής επιβάρυνσης» υπογραμμίζει.

Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στον "αγώνα" της πρόβλεψης επικίνδυνων φαινομένων: Από πρόγνωση βροχής στην πρόγνωση πλημμύρας

Τι μπορεί να αλλάξει, όμως, πρακτικά, με την εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων; Τι θα σήμαινε αυτό σε μια περίπτωση ακραίων βροχοπτώσεων με τον κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων; «Όπως αναφέραμε για το Ρέθυμνο τη σκόνη και την ακραία ζέστη για την Αθήνα, για άλλες περιοχές το ενδιαφέρον μας θα εντοπιστεί σε άλλα φαινόμενα. Για παράδειγμα στη Θεσσαλία, μια περιοχή ευάλωτη σε πλημμύρες, εστιάζουμε στη βροχή. Αυτό που βρίσκω αξιοσημείωτο είναι ότι για πρώτη φορά πάμε από πρόγνωση βροχής, στην πρόγνωση πλημμύρας» προσθέτει ο κ. Λαγουβάρδος.

Ερωτηθείς για τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτό, ο Κώστας Λαγουβάρδος εξηγεί:

«Εκτιμούμε ότι α υδρολογικά μοντέλα και τεχνητή νοημοσύνη θα μας δείχνουν αν η βροχή που θα πέσει τις επόμενες ώρες θα ανεβάσει τη στάθμη άνω των ορίων και, επομένως, αν θα προκληθεί πλημμύρα ή όχι. Έχουμε στη διάθεσή μας έναν αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης, που μας δίνει κρίσιμα στοιχεία για τις επόμενες 12 ώρες. Στην περίπτωση της Θεσσαλίας, για παράδειγμα, αξιοποιεί στοιχεία από σταθμήμετρα του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) που βρίσκονται σε ποταμούς, με τα δικά μας δεδομένα (του meteo.gr) για τα ύψη της βροχής και την πρόγνωση για τις επόμενες ώρες»

"Όσο περνά ο χρόνος θα γίνονται πιο ‘σοφά’ τα συστήματα προειδοποίησης"

Τα νέα συστήματα έχουν ήδη δοκιμαστεί τους τελευταίους μήνες σε περιπτώσεις κακοκαιρίας και οι πρώτες εντυπώσεις είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρες. «Έχουμε δει ότι λειτουργούν, ότι λειτουργούν σωστά. Όπως όλα τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης εκπαιδεύονται από δεδομένα του παρελθόντος, έτσι και το συγκεκριμένο σύστημα έχει τροφοδοτηθεί με στοιχεία πέντε ετών. Όσο μαζεύει μετρήσεις, ωστόσο, θα γίνεται καλύτερο» τονίζει ο Κώστας Λαγουβάρδος, εννοώντας ότι τα συστήματα θα έχουν πιο πολλά δεδομένα και θα γίνονται πιο «σοφά» με τον καιρό, καθώς θα έχουν δει τι ακριβώς συμβαίνει όταν συνδυάζονται επικίνδυνοι παράγοντες ή πότε ένας συναγερμός θα ήταν ανώφελος. Στην περίπτωση που σημάνει ένας συναγερμός, π.χ. για μια επερχόμενη πλημμύρα, το σύστημα ειδοποιεί αυτόματα την εκάστοτε τοπική Αρχή Πολιτικής Προστασίας, που λαμβάνει και τις σχετικές αποφάσεις.

Η πραγματική ισχύς, ωστόσο, των συστημάτων αυτών, όπως λέει ο κ. Λαγουβάρδος, είναι οι μετρήσεις, τα δεδομένα. «Αν δεν υπήρχαν οι σταθμοί οι δικοί μας και οι μετρητές του ΕΛΚΕΘΕ δεν θα είχε τίποτε ‘απτό’ το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Γι’ αυτό και ο πρώτος μας στόχος είναι να δείξουμε την αποτελεσματικότητα αυτών των συστημάτων στους αρμόδιους φορείς, ώστε να κινηθούν όλοι προς την κατεύθυνση ενίσχυσης των δικτύων μέτρησης και σταθμών, όπως αυτών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών» επισημαίνει και προσθέτει:

«Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης δεν είναι κάτι που το σκεφτήκαμε μόνοι μας. Είναι μια απαίτηση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ώστε όλες οι χώρες μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας να έχουν μοντέρνα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Νομίζω ότι στη χώρα μας έχουμε κάνει πολύ καλά βήματα σε αυτή την κατεύθυνση»