Ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια Κωνσταντίνος Συνολάκης, μιλώντας στους «Αταίριαστους» του ΣΚΑΪ, επικεντρώθηκε στο πρόσφατο φαινόμενο της έντονης και ανεξήγητης οσμής αερίου στην Αττική. Συγκεκριμένα, ο κ. Συνολάκης ανέφερε πως «βλέπουμε τις αδυναμίες του ελληνικού κράτους. 48 ώρες μετά, δεν έχει προσδιοριστεί η οσμή και από πού προέρχεται. Τρέχουν οι προσομειώσεις για να εντοπιστεί από πού προέρχεται».

Διαβάστε: Λέκκας για την έντονη οσμή αερίου στην Αττική: Δεν πρόκειται για διαφυγή από τα δίκτυα - Πιο πιθανό βιολογικές διεργασίες (Βίντεο)


Συνολάκης για την έντονη οσμή: "Εφόσον συνέβη μία, δεν αποκλείεται να συμβεί και άλλη φορά"

«Ακούσαμε τι δεν είναι, αλλά δεν ακούσαμε για μετρήσεις. Η δική μου υπόθεση είναι ότι ο βασικός ύποπτος είναι κοντά στην Ψυτάλλεια ή στο Πέραμα. Οι εγκαταστάσεις καθαρισμού λυμάτων παράγουν υδρόθειο», ανέφερε σχετικά o κ. Συνολάκης, ενώ συνέχισε λέγοντας πως «δεν είχαμε σωστά αντανακλαστικά, δεν γίνεται 48 ώρες μετά να μην ξέρουμε τι συμβαίνει». 

«Η διάχυση ήταν τόσο γρήγορη, φαίνεται ότι ήταν υδρόθειο. Κατά πάσα πιθανότητα, δεν ήταν επικίνδυνο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος σε τέτοιες περιπτώσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Εφόσον συνέβη μία, δεν αποκλείεται να συμβεί και άλλη φορά», ειπώθηκε και τονίστηκε ότι έχει γίνει στο παρελθόν και πάλι δεν μάθαμε τι έγινε.

«Την επόμενη φορά, πρέπει το κράτος να είναι έτοιμο να ξέρει τι θα κάνει. Πρέπει να υπάρξει επιμονή για μετρήσεις τη στιγμή που εξελίσσεται το φαινόμενο», κατέληξε ο κ. Συνολάκης.

"Μεγάλη αστοχία αν δεν μάθουμε από πού προήλθε"

Από την πλευρά του ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια Κωνσταντίνος Συνολάκης, μιλώντας χθες στο Live News, επικεντρώθηκε στο πρόσφατο φαινόμενο της έντονης και ανεξήγητης δυσοσμίας στην Αττική.

Το κεντρικό ζήτημα του καθηγητή ήταν η ανησυχητική απουσία λεπτομερών, επίσημων μετρήσεων για την ποιότητα του αέρα και του νερού, με τον καθηγητή να στηλιτεύει το γεγονός ότι περισσότερες από 24 ώρες μετά το συμβάν δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα από τους αρμόδιους σταθμούς που να εξηγούν την προέλευσή του.

«Αυτό το οποίο με έχει απασχολήσει πάρα πολύ, είναι ότι είμαστε τώρα στη δεύτερη μέρα και δεν φαίνεται να υπάρχουν λεπτομερείς μετρήσεις, οι οποίες να μπορέσουν να μας δώσουν περισσότερες πληροφορίες. Φέρ’ ειπείν, τι ήταν αυτά τα αέρια; Ποια είναι η ποιότητα του νερού; Τι γίνεται, σε ποια σημεία υπάρχουν; Δεν είναι δυνατόν να συμβαίνει κάτι τέτοιο και να μην έχουμε πουθενά μετρητές, να μην υπάρξουν οι διάφοροι σταθμοί της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας ή, πολύ περισσότερο, ειδικά τοπικά, να μπορέσουν να μας πουν τι ακριβώς συμβαίνει», είπε αρχικά ο Κωνσταντίνος Συνολάκης.

Και συμπλήρωσε: «Το θέμα είναι γιατί αυτό το πράγμα δεν έχει γίνει ακόμα. Δηλαδή δεν μπορούμε να συνεχίσουμε και να υπάρχει μία άρνηση, να λέμε “εντάξει, μπορεί να μην είναι το φυσικό αέριο”, και αυτό το δέχομαι. Από κει και πέρα, στα περισσότερα μέρη της Ελλάδος, το καλοκαίρι ξέρουμε πολύ καλά ότι υπάρχουν προβλήματα με τις εγκαταστάσεις καθαρισμού λυμάτων. Περνάς, και ορισμένες ώρες της ημέρας μπορεί να έχεις μία μεγάλη δυσοσμία. Δηλαδή, όταν έχεις μια από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις καθαρισμού λυμάτων στην Ευρώπη, στην Ψυττάλεια, δεν μπορείς να πεις κατευθείαν “α, δεν έχει καμία σχέση“.

Μίλησα με διάφορους για την Ψυττάλεια, με πήραν τηλέφωνο, λένε “μα παίρνουμε συνεχώς μετρήσεις”. Θα πεις, συνεχώς μετρήσεις; Κάθε ένα λεπτό; Κάθε 10 λεπτά; Κάθε μέρα; Κάθε πότε παίρνετε μετρήσεις; Πού τις παίρνετε τις μετρήσεις; Γιατί ακόμα δεν έχει βγει αυτό; Ποιο είναι το στάνταρ δηλαδή, συνήθως ποιες είναι οι τιμές αν θέλετε, όταν δεν έχουμε αυτές τις έκτακτες συνθήκες, σε σχέση με τώρα που έχουμε αυτές τις έκτακτες συνθήκες;».

Στη συνέχεια, ο καθηγητής Συνολάκης τόνισε: «Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ‒και ενώ υπάρχουν σταθμοί, είμαι σίγουρος, και το Εθνικό Αστεροσκοπείο έχει σταθμούς μέτρησης, δεν ξέρω πόσοι και πού είναι, η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία έχει‒, τι μετράνε; Αυτά τα πράγματα πρέπει να τα δούμε. Συγχρόνως, πρέπει να δούμε τι γίνεται στη θάλασσα. Δεν αρκεί δηλαδή να ακούσουμε ότι “όλα πάνε καλά”, να δούμε τι έχει γίνει. Ένα άλλο φυσικό φαινόμενο το οποίο μπορεί να έχει γίνει, είναι το λεγόμενο upwelling, το οποίο σημαίνει ότι νερά, τα οποία είναι συνήθως κοντά στον πυθμένα, κάτω από σωστές περιβαλλοντικές συνθήκες (με τα ρεύματα, με τη θερμοκρασία), μπορεί να ανεβούν στην επιφάνεια.

Και αυτά, συνήθως, μεταφέρουν μαζί τους ιζήματα ή αέρια. Σας θυμίζω ότι ο Σαρωνικός είναι ιδιαίτερα βεβαρημένος. Μέχρι να ανοίξει η Ψυττάλεια ‒και η Ψυττάλεια άνοιξε περίπου πριν από 30 χρόνια, τώρα‒ πετούσαμε σχεδόν όλα τα λύματα χωρίς κανένα καθαρισμό. Καταλαβαίνετε λοιπόν τι γίνεται. Δεν ξέρω ποιος οργανισμός παρακολουθεί τον βυθό, να δούμε τι γίνεται εκεί πέρα, κανονικά αυτό πρέπει να γίνει.

Άλυτο μυστήριο η αιτία για την οσμή αερίου στην Αττική

Άλυτο παραμένει 48 ώρες μετά το μυστήριο με την έντονη οσμή αερίου που εκδηλώθηκε την Τρίτη (19/5) στην Αττική και συγκεκριμένα στα νότια προάστια. Το φαινόμενο επηρέασε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη, ξεκινώντας από τον Πειραιά, το Παλαιό Φάληρο, τον Άλιμο και τη Γλυφάδα, φτάνοντας μέχρι και τη Σαρωνίδα, ενώ έγινε αισθητό και σε αρκετές περιοχές ακόμα και γύρω από το κέντρο της Αθήνας.

Σύμφωνα με διευκρινίσεις του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, έπειτα από επικοινωνία με τον ΔΕΣΦΑ, το δίκτυο φυσικού αερίου και οι εγκαταστάσεις στη Ρεβυθούσα λειτουργούν κανονικά, χωρίς να έχει καταγραφεί καμία διαρροή ή βλάβη. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ανακοίνωση της Ελληνικής Εταιρείας Διανομής Αερίων Αττικής, η οποία επιβεβαιώνει πως δεν έχει εντοπιστεί κανένα απολύτως πρόβλημα στις δικές της υποδομές.

Παρά την έντονη ανησυχία των πολιτών, οι αρμόδιες Αρχές εμφανίστηκαν καθησυχαστικές από την πρώτη στιγμή που εκδηλώθηκε το φαινόμενο. Η έντονη μυρωδιά επηρέασε πολλές περιοχές, ανάμεσα στις οποίες η Νέα Σμύρνη, η Καλλιθέα, ο Άγιος Δημήτριος, η Γλυφάδα, ο Άλιμος, το Παλαιό Φάληρο και ο Πειραιάς. Μάλιστα, για προληπτικούς λόγους, χρειάστηκε να εκκενωθούν σχολεία, επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες δημιουργώντας σκηνικά που έφεραν στη μνήμη την περίοδο των lockdown.


Στο "σκοτάδι" οι έρευνες για την έντονη οσμή

Το Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας άρχισε να δέχεται σωρεία κλήσεων για έντονη μυρωδιά υγραερίου σε διάφορα σημεία της Αττικής από τις 11:40 το πρωί της Τρίτης. Η κινητοποίηση του Πυροσβεστικού Σώματος ήταν άμεση, με οχήματα να σπεύδουν στις αναφερόμενες περιοχές για ελέγχους, χωρίς ωστόσο να εντοπιστεί κάτι ανησυχητικό.

Όλες οι εξειδικευμένες έρευνες των αρμόδιων φορέων κατέληξαν σε «λευκά» πορίσματα. Ο ΔΕΣΦΑ επιβεβαίωσε πως δεν υπάρχει διαρροή ή βλάβη στη Ρεβυθούσα ή στο υπόλοιπο δίκτυο, ενώ ανάλογη ήταν και η ενημέρωση από την ΕΝΑΟΝ ΕΔΑ Αττικής. Παράλληλα, το Λιμενικό Σώμα έλεγξε εξονυχιστικά τα παραπλέοντα πλοία μεταφοράς αερίου, χωρίς να εντοπίσει κάποιο πρόβλημα. Αν και για το περιστατικό κινητοποιήθηκαν άμεσα η Γ.Γ. Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος και η Περιφέρεια Αττικής, το Υπουργείο υπογράμμισε ότι οι σταθεροί μετρητές δεν κατέγραψαν αυξημένους ρύπους, αφήνοντας την έντονη δυσοσμία ως το μοναδικό εύρημα.


Τα τεχνικά "τυφλά σημεία" πίσω από το μυστήριο της οσμής

Η αδυναμία των σταθερών σταθμών να ανιχνεύσουν το ρυπαντικό φορτίο έφερε στο προσκήνιο τα τεχνικά όρια του τρέχοντος δικτύου μέτρησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του ΥΠΕΝ διαθέτει σταθμούς μέτρησης για ολόκληρο το παραλιακό μέτωπο και τα νότια προάστια μόνο στη Νέα Σμύρνη και τον Πειραιά.

Οι σταθμοί αυτοί είναι σχεδιασμένοι να παρακολουθούν «παραδοσιακούς» ρύπους, όπως το όζον ($O_2$), το διοξείδιο του αζώτου ($NO_2$) ή τα μικροσωματίδια PM2.5, με αποτέλεσμα οι δείκτες τους να μη δείξουν καμία απολύτως μεταβολή. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η ανίχνευση αερίων που προκαλούν έντονη δυσοσμία ή σχετίζονται με καύσιμα απαιτεί ειδικό εξοπλισμό, όπως ανιχνευτές φωτοϊονισμού, συστήματα μέτρησης εκρηκτικών αερίων (LEL) ή φορητές συσκευές αέριας χρωματογραφίας-φασματομετρίας μάζας (GC-MS).


Γεράσιμος Παπαδόπουλος: "Η οσμή στην Αττική δε νομίζω ότι έχει σχέση με επερχόμενο σεισμό"

Σε ανάρτησή του ο σεισμολόγος, Γεράσιμος Παπαδόπουλος, έδωσε τη δική του εξήγηση για την οσμή αερίου στην Αττική και τόνισε ότι «η οσμή στην Αττική δε νομίζω ότι έχει σχέση με επερχόμενο σεισμό. Τα αίτια πρέπει να αναζητηθούν αλλού, αλλά δεν είμαι ειδικός. Πριν από ισχυρούς σεισμούς έχει παρατηρηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις η έξοδος ευγενών αερίων, όπως το ραδόνιο. Αλλά αυτά είναι άοσμα και εντοπίζονται από κατάλληλους μετρητές. Εδώ δεν έχουμε τέτοια περίπτωση».


Λαγουβάρδος: "Η μετεωρολογία δείχνει πηγή προέλευσης τον Σαρωνικό"

Αν θεωρήσουμε ότι πράγματι υπήρξε από κάπου έκλυση αερίου τότε αυτή προήλθε από την πλευρά της θάλασσας του Σαρωνικού, σημειώνει από την πλευρά του ο Κώστας Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος - Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, αναφορικά με τη γεωγραφική προέλευση του φαινομένου.

«Από το μεσημέρι της Τρίτης και μέχρι αργά το βράδυ της Τρίτης οι επικρατούντες άνεμοι στις νότιες περιοχές της Αττικής ήταν νότιοι, 3 με 4 μποφόρ. Επομένως, η εκτίμησή μας είναι ότι αν υπήρχε κάποια πηγή από την οποία προερχόταν αυτή η οσμή, θα πρέπει να ήταν σε θαλάσσια περιοχή και με τους ανέμους, τους νότιους ανέμους αυτή μεταφέρθηκε εκεί γύρω στα νότια προάστια, όπου υπήρχε και το μεγαλύτερο πρόβλημα» σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος.

Όσον αφορά τη μετέπειτα εξέλιξη του καιρού και τον καθαρισμό της ατμόσφαιρας, ο ίδιος σημειώνει: «Μετά τη βροχή που είχαμε αργά το βράδυ (της Τρίτης) και στη σημερινή μέρα, οι άνεμοι πλέον είναι βοριάδες αρκετά ενισχυμένοι και επομένως αν συνεχίσει να υπάρχει αυτή η εκπομπή, προφανώς τώρα δεν μπορεί να μεταφερθεί προς το Λεκανοπέδιο. Είναι άγνωστο τι ακριβώς ήταν. Αλλά από τη μετεωρολογική κυκλοφορία που είχαμε και τα στοιχεία και της ημέρας, εκτιμούμε ότι λόγω των νοτιάδων, αν υπήρχε μια μεταφορά, θα πρέπει να ήταν σε κάποια περιοχή στη θάλασσα, σε κοντινό σημείο», λέει κλείνοντας ο Κώστας Λαγουβάρδος.


Λέκκας: "Δεν πρόκειται για διαφυγή από τα δίκτυα - Πιο πιθανό βιολογικές διεργασίες"

Μιλώντας στην εκπομπή «Νewsroom» και τον Γιώργο Σιαδήμα, ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, Ευθύμης Λέκκας ξεκαθάρισε ότι έχουν αποκλειστεί οι περιπτώσεις βιομηχανικού ατυχήματος ή διαρροής φυσικού αερίου, επισημαίνοντας παράλληλα ότι απαιτείται «πολύ σοβαρή ανάλυση και εκτίμηση κινδύνου» προτού υπάρξουν οριστικά συμπεράσματα.


Ο κ. Λέκκας αποκάλυψε ακόμη ότι υπάρχουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για παρόμοιο φαινόμενο δυσοσμίας και στη Φθιώτιδα αλλά και στον Βόρειο Ευβοϊκό, γεγονός που όπως εξήγησε ενισχύει το ενδεχόμενο να πρόκειται για φυσικές και βιολογικές διεργασίες που επηρεάζουν μεγαλύτερη θαλάσσια περιοχή.

«Ενδεχομένως οι ίδιες συνθήκες που επικράτησαν στον Σαρωνικό να επικρατούν και στον Βόρειο Ευβοϊκό», ανέφερε. Παράλληλα, επαίνεσε την άμεση κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών, σημειώνοντας ότι «το επιχειρησιακό κομμάτι έκανε αυτά που έπρεπε να κάνει σε άριστο επίπεδο».

Καταλήγοντας πρόσεθεσε ότι «οι κίνδυνοι σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πάνω από 100. Για να στοχοποιήσουμε μία περίπτωση χρειάζεται πολύ σοβαρή προσέγγιση στην ανάλυση και την εκτίμηση κινδύνου».