Τα τελικά ευρήματα της ομάδας AtmoHUB του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών «δείχνουν» ως την πιθανότερη πηγή προέλευσης της μυστηριώδους οσμής που κάλυψε κομμάτια της Αττικής, στις 19 Μαΐου, τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας. Από τα ευρήματα προκύπτει, σύμφωνα με ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ», ότι το πιθανότερο σενάριο είναι η οσμή να συνδέεται με κάποιο πλοίο που βρισκόταν στη συγκεκριμένη περιοχή και η ουσία που αναστάτωσε κομμάτια της πρωτεύουσας να είναι το προπάνιο ή το βουτάνιο.

Χρησιμοποιώντας μαρτυρίες κατοίκων, μετεωρολογικά δεδομένα ακριβείας και εξειδικευμένες προσομοιώσεις, οι ερευνητές κατέγραψαν τη διασπορά των αερίων, που κινήθηκε από τις παράκτιες περιοχές προς ανατολικά, δυτικά και βόρεια και κορυφώθηκε από τις 12:00 έως τις 15:00 εκείνη την ημέρα. Για τη μελέτη του –πρόκειται μέχρι στιγμής για την πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια να διερευνηθεί η προέλευση της οσμής– , το AtmoHUB έλαβε υπόψη 164 αναφορές πολιτών, προερχόμενες από την Πολιτική Προστασία, κυρίως από τα νότια προάστια, το παραλιακό μέτωπο και το κέντρο της Αθήνας και τις συνδύασε με δεδομένα από το Ευρωπαϊκό Μετεωρολογικό Κέντρο, κάνοντας προσομοιώσεις υψηλής ανάλυσης και παρακολουθώντας «προς τα πίσω» το φαινόμενο, σχεδόν σε πραγματικό χρόνο – τόσο χρονικά όσο και γεωγραφικά.

«Πήραμε τις μαρτυρίες και με μοντέλα 3D κάναμε ένα rewind στις αέριες μάζες, πήγαμε προς τα πίσω, για να εντοπίσουμε την πηγή της δυσοσμίας», λέει στα «ΝΕΑ» ο Βασίλης Αμοιρίδης, διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και επικεφαλής του AtmoHUB. «Το τελικό εύρημα είναι ότι πιθανότατα προήλθε από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας και επομένως συσχετίζεται με κάποιο πλοίο που βρισκόταν στην περιοχή. Είναι πιθανό να πρόκειται για πλοίο μεταφοράς υγραερίου – LPG», συμπληρώνει. Υπενθυμίζεται ότι τις πρωινές ώρες της 19ης Μαΐου σημειώθηκε αναστάτωση στα νότια προάστια και το κέντρο της Αθήνας λόγω έντονης οσμής, που σύμφωνα με τις αναφορές των κατοίκων θύμιζε μυρωδιά από γκάζι, οδηγώντας μέχρι και σε εκκενώσεις κτιρίων. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση για το τι ακριβώς συνέβη.

Οσμή αερίου: "Η ουσία είναι πιθανόν το προπάνιο ή το βουτάνιο"

Σύμφωνα με τον Αμοιρίδη, η ουσία που προκάλεσε την οσμή και τη μετέπειτα αναταραχή στην πρωτεύουσα είναι πιθανόν το προπάνιο ή το βουτάνιο. «Αυτά είναι άοσμες ουσίες, ωστόσο όταν οι εταιρείες θέλουν να εντοπίσουν μια πιθανή διαρροή προσθέτουν μερκαπτάνες, οι οποίες μυρίζουν», εξηγεί στα «ΝΕΑ», προσθέτοντας ότι αυτό είναι το επικρατέστερο σενάριο, επειδή οι διαθέσιμοι σταθμοί μέτρησης –μετρούν τους θεσμοθετημένους ρύπους– δεν ανίχνευσαν κάποια άλλη ουσία, ενώ παράλληλα αποκλείστηκε το σενάριο του φυσικού αερίου και της φυσικής προέλευσης της οσμής. «Σε κάθε περίπτωση, το προπάνιο και το βουτάνιο δεν είναι τοξικά και επικίνδυνα για τον άνθρωπο», ξεκαθαρίζει ο επικεφαλής του AtmoHUB, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, «είναι κάτι που δημιούργησε ανησυχία στον πληθυσμό και πρέπει να το προσέξουμε».

Το AtmoHUB είναι ο κόμβος πληροφόρησης για την Ατμοσφαιρική Σύσταση στην Ελλάδα. Συντονίζεται από την ομάδα NOA-ReACT του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συνεργασίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus CAMS.

Όπως επισημαίνει ο Αμοιρίδης, υπάρχει και ένα δεύτερο –όχι τόσο πιθανό– σενάριο που προέκυψε από την έρευνά τους. «Ερευνήσαμε και το σενάριο να ήρθε η οσμή από την Ψυττάλεια, επειδή υπήρχε δυτικό ρεύμα εκείνη την ημέρα και μπορεί να είχε φτάσει στην Αθήνα, αλλά η αξιοποίηση των διαθέσιμων μαρτυρίων δείχνουν ότι υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες γι' αυτό», λέει.

Σημειώνεται ότι ειδικοί επιστήμονες ανέφεραν στην ερευνητική δημοσιογραφική ομάδα «Inside Story» πως εάν είχε συλλεγεί δείγμα αέρα την ώρα που εκδηλωνόταν το φαινόμενο, θα υπήρχε ακριβής απάντηση για τη μυρωδιά και την ουσία που «πότισε» τον αττικό αέρα και όχι μόνο εκτιμήσεις βασισμένες σε προσομοιώσεις και μοντέλα διασποράς. Επισήμαναν επίσης την ανάγκη ύπαρξης ενός επιχειρησιακού πρωτοκόλλου άμεσης απόκρισης στο πεδίο για αντίστοιχα περιστατικά.

Πηγές από το Σώμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος αναφέρουν ότι δεν ειδοποιήθηκαν και δεν γνώριζαν την πηγή της οσμής. Οι ίδιοι είναι υπεύθυνοι, να επεμβαίνουν και να παίρνουν δείγματα σε έκτακτα περιστατικά, αλλά μόνο για υγρά ή στερεά υλικά. Όπως λένε, δεν υπάρχουν ακριβές πλαίσιο και συγκεκριμένος επιχειρησιακός φορέας για περιπτώσεις αερίων.