EnΜωβ μέδουσες: Υπάρχει λόγος ανησυχίας για το καλοκαίρι του 2026; Ο Επαμεινώνδας Χρήστου μάς λύνει τις απορίες
Τι συμβαίνει φέτος
Σε ποιες περιοχές καταγράφεται πρόβλημα με τις μωβ μέδουσες φέτος, τι λένε οι επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ και τι πρέπει να προσέχουν οι λουόμενοι
Αννα Εμμεη
Οι μωβ μέδουσες αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» για τους λουόμενους, ιδιαίτερα μετά τις έντονες εξάρσεις πληθυσμών που έχουν καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια σε ορισμένες περιοχές της χώρας. Υπάρχει όμως πραγματικά λόγος ανησυχίας για το καλοκαίρι του 2026;
Διαβάστε: Επέστρεψαν οι μωβ μέδουσες: Πού εντοπίζονται, τι πρέπει να κάνουμε αν μας τσιμπήσουν
Όπως εξηγεί, η μωβ μέδουσα (Pelagia noctiluca) είναι ένα καθαρά πελαγικό είδος, το οποίο αναπτύσσεται στην ανοιχτή θάλασσα και όχι σε κλειστούς κόλπους. «Το είδος αυτό αναπτύσσεται μόνο στην ανοιχτή θάλασσα, γιατί έχει πελαγικό βιολογικό κύκλο και ευνοείται από τα μεγάλα βάθη», σημειώνει. Μέχρι σήμερα καταγράφεται ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο των πληθυσμιακών εξάρσειων των μωβ μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες. Ας σημειώσουμε ότι αυτό το μοτίβο αναμένεται να διαταραχθεί με την εξέλιξη κλιματικής αλλαγής,
«Από τη δεκαετία του 1980 έχει παρατηρηθεί ότι κάθε 10 με 12 χρόνια εμφανίζονται πληθυσμιακές εξάρσεις σε συγκεκριμένες περιοχές. Οι πυκνοί πληθυσμοί παραμένουν για δύο ή τρία χρόνια και στη συνέχεια εξαφανίζονται», εξηγεί ο κ. Χρήστου.
Ο ίδιος σπεύδει να διευκρινίσει ότι η παρουσία λίγων μεδουσών σε μια περιοχή δεν συνιστά πρόβλημα. «Όταν μιλάμε για πρόβλημα, μιλάμε για πυκνούς πληθυσμούς. Ένα ή δύο άτομα είναι φυσιολογικό να τα συναντήσει κανείς στη θάλασσα. Το ζήτημα είναι οι πληθυσμιακές εξάρσεις», τονίζει.
Σύμφωνα με τον κ. Χρήστου, το φαινόμενο που παρατηρείται σήμερα στον Βόρειο Ευβοϊκό φαίνεται να ξεκίνησε όταν άτομα του είδους πέρασαν μέσω του διαύλου των Ωρεών προς την περιοχή και βρήκαν ευνοϊκές συνθήκες για να αναπτύξουν έναν τοπικό πληθυσμό. «Τα άτομα που πέρασαν μέσα στον Βόρειο Ευβοϊκό προφανώς βρήκαν κάποια περιοχή με τις κατάλληλες συνθήκες και ανέπτυξαν έναν τοπικό πληθυσμό. Αυτός άρχισε να δημιουργεί προβλήματα από τα μέσα του περασμένου καλοκαιριού και συνεχίζει και το 2026», αναφέρει.
Ωστόσο, οι εκτιμήσεις είναι μάλλον αισιόδοξες για την εξέλιξη του φαινομένου. «Φέτος είναι η δεύτερη χρονιά εμφάνισης αυτού του πληθυσμού. Η πρόβλεψη είναι ότι του χρόνου είτε θα έχει εξαφανιστεί είτε θα βρίσκεται σε ύφεση που θα οδηγήσει στην εξαφάνισή του», λέει.
Οι ειδικοί συνιστούν στους λουόμενους να ενημερώνονται καθημερινά για την κατάσταση που επικρατεί στις παραλίες, ειδικά στις περιοχές όπου έχει καταγραφεί παρουσία μωβ μεδουσών. Όπως εξηγεί ο κ. Χρήστου, η παρουσία τους επηρεάζεται σημαντικά από τους ανέμους και τα θαλάσσια ρεύματα. «Μπορεί το πρωί μια παραλία να έχει πολλές μέδουσες και το απόγευμα να μην έχει καμία. Αντίστοιχα, μια παραλία που σήμερα είναι καθαρή, αύριο μπορεί να έχει γεμίσει. Τα ρεύματα παίζουν καθοριστικό ρόλο», αναφέρει.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν παρατηρούνται σμήνη, καθώς η μωβ μέδουσα διαθέτει τέσσερα περιφερειακά νημάτια που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα δύο μέτρα σε μήκος. «Όταν υπάρχουν σμήνη, δεν πρέπει να μπαίνουμε για κολύμπι, γιατί μπορεί να τσιμπήσει ακόμη και από απόσταση», προειδοποιεί.
Ο ερευνητής επισημαίνει, τέλος, ότι δεν πρέπει να συγχέονται όλες οι μέδουσες με τη μωβ μέδουσα. Είδη όπως η γνωστή «μέδουσα αυγό» (Cotylorhiza tuberculata), που εμφανίζεται συνήθως τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, είναι ουσιαστικά ακίνδυνα για τον άνθρωπο και αποτελούν ένα φυσιολογικό κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, λοιπόν, οι λουόμενοι δεν έχουν λόγο να ανησυχούν για μια γενικευμένη έξαρση μωβ μεδουσών το φετινό καλοκαίρι. Η προσοχή εστιάζεται κυρίως στον Βόρειο Ευβοϊκό και στην καθημερινή ενημέρωση για τις συνθήκες που επικρατούν στις παραλίες της περιοχής.
Διαβάστε: Επέστρεψαν οι μωβ μέδουσες: Πού εντοπίζονται, τι πρέπει να κάνουμε αν μας τσιμπήσουν
Επαμεινώνδας Χρήστου για μωβ μέδουσες: Μόνο στον Βόρειο Ευβοϊκό καταγράφεται έντονη παρουσία
Η απάντηση είναι πως, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, δεν παρατηρείται γενικευμένο πρόβλημα στις ελληνικές θάλασσες. Σύμφωνα με τον Επαμεινώνδα Χρήστου, διευθυντή Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, το μοναδικό σημείο όπου καταγράφεται έντονη παρουσία μωβ μεδουσών παραμένει ο Βόρειος Ευβοϊκός. «Αυτή τη στιγμή το πρόβλημα είναι μόνο στον Βόρειο Ευβοϊκό. Δεν υπάρχει κάποιο άλλο έντονο πρόβλημα σε άλλη περιοχή», αναφέρει χαρακτηριστικά, μιλώντας στο parapolitika.gr.
Μωβ μέδουσες: Το μοτίβο που παρατηρούν οι επιστήμονες εδώ και δεκαετίες
Όπως εξηγεί, η μωβ μέδουσα (Pelagia noctiluca) είναι ένα καθαρά πελαγικό είδος, το οποίο αναπτύσσεται στην ανοιχτή θάλασσα και όχι σε κλειστούς κόλπους. «Το είδος αυτό αναπτύσσεται μόνο στην ανοιχτή θάλασσα, γιατί έχει πελαγικό βιολογικό κύκλο και ευνοείται από τα μεγάλα βάθη», σημειώνει. Μέχρι σήμερα καταγράφεται ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο των πληθυσμιακών εξάρσειων των μωβ μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες. Ας σημειώσουμε ότι αυτό το μοτίβο αναμένεται να διαταραχθεί με την εξέλιξη κλιματικής αλλαγής,«Από τη δεκαετία του 1980 έχει παρατηρηθεί ότι κάθε 10 με 12 χρόνια εμφανίζονται πληθυσμιακές εξάρσεις σε συγκεκριμένες περιοχές. Οι πυκνοί πληθυσμοί παραμένουν για δύο ή τρία χρόνια και στη συνέχεια εξαφανίζονται», εξηγεί ο κ. Χρήστου.
Ο ίδιος σπεύδει να διευκρινίσει ότι η παρουσία λίγων μεδουσών σε μια περιοχή δεν συνιστά πρόβλημα. «Όταν μιλάμε για πρόβλημα, μιλάμε για πυκνούς πληθυσμούς. Ένα ή δύο άτομα είναι φυσιολογικό να τα συναντήσει κανείς στη θάλασσα. Το ζήτημα είναι οι πληθυσμιακές εξάρσεις», τονίζει.
Γιατί επιμένει το φαινόμενο στον Βόρειο Ευβοϊκό
Σύμφωνα με τον κ. Χρήστου, το φαινόμενο που παρατηρείται σήμερα στον Βόρειο Ευβοϊκό φαίνεται να ξεκίνησε όταν άτομα του είδους πέρασαν μέσω του διαύλου των Ωρεών προς την περιοχή και βρήκαν ευνοϊκές συνθήκες για να αναπτύξουν έναν τοπικό πληθυσμό. «Τα άτομα που πέρασαν μέσα στον Βόρειο Ευβοϊκό προφανώς βρήκαν κάποια περιοχή με τις κατάλληλες συνθήκες και ανέπτυξαν έναν τοπικό πληθυσμό. Αυτός άρχισε να δημιουργεί προβλήματα από τα μέσα του περασμένου καλοκαιριού και συνεχίζει και το 2026», αναφέρει.Ωστόσο, οι εκτιμήσεις είναι μάλλον αισιόδοξες για την εξέλιξη του φαινομένου. «Φέτος είναι η δεύτερη χρονιά εμφάνισης αυτού του πληθυσμού. Η πρόβλεψη είναι ότι του χρόνου είτε θα έχει εξαφανιστεί είτε θα βρίσκεται σε ύφεση που θα οδηγήσει στην εξαφάνισή του», λέει.
Τι πρέπει να προσέχουν οι λουόμενοι
Οι ειδικοί συνιστούν στους λουόμενους να ενημερώνονται καθημερινά για την κατάσταση που επικρατεί στις παραλίες, ειδικά στις περιοχές όπου έχει καταγραφεί παρουσία μωβ μεδουσών. Όπως εξηγεί ο κ. Χρήστου, η παρουσία τους επηρεάζεται σημαντικά από τους ανέμους και τα θαλάσσια ρεύματα. «Μπορεί το πρωί μια παραλία να έχει πολλές μέδουσες και το απόγευμα να μην έχει καμία. Αντίστοιχα, μια παραλία που σήμερα είναι καθαρή, αύριο μπορεί να έχει γεμίσει. Τα ρεύματα παίζουν καθοριστικό ρόλο», αναφέρει.Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν παρατηρούνται σμήνη, καθώς η μωβ μέδουσα διαθέτει τέσσερα περιφερειακά νημάτια που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα δύο μέτρα σε μήκος. «Όταν υπάρχουν σμήνη, δεν πρέπει να μπαίνουμε για κολύμπι, γιατί μπορεί να τσιμπήσει ακόμη και από απόσταση», προειδοποιεί.
Ο ερευνητής επισημαίνει, τέλος, ότι δεν πρέπει να συγχέονται όλες οι μέδουσες με τη μωβ μέδουσα. Είδη όπως η γνωστή «μέδουσα αυγό» (Cotylorhiza tuberculata), που εμφανίζεται συνήθως τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, είναι ουσιαστικά ακίνδυνα για τον άνθρωπο και αποτελούν ένα φυσιολογικό κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, λοιπόν, οι λουόμενοι δεν έχουν λόγο να ανησυχούν για μια γενικευμένη έξαρση μωβ μεδουσών το φετινό καλοκαίρι. Η προσοχή εστιάζεται κυρίως στον Βόρειο Ευβοϊκό και στην καθημερινή ενημέρωση για τις συνθήκες που επικρατούν στις παραλίες της περιοχής.
