Οι μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν τις τελευταίες ημέρες σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, οι δραματικές ώρες στο Ρέθυμνο και κυρίως η απώλεια τριών πυροσβεστών μέσα σε λίγες ώρες αποτυπώνουν με τον πιο σκληρό τρόπο την επικινδυνότητα της περιόδου στην οποία έχει εισέλθει η χώρα. Τα πύρινα μέτωπα των τελευταίων 24ώρων εξελίχθηκαν υπό την επίδραση ενός ιδιαίτερα ισχυρού μελτεμιού, με θυελλώδεις ανέμους και ακραίες ριπές, την ώρα που η καύσιμη ύλη βρίσκεται πλέον σε ιδιαίτερα ξηρή κατάσταση. Ενας συνδυασμός που μπορεί να ευνοήσει τόσο την εκδήλωση όσο και τη γρήγορη εξάπλωση μιας πυρκαγιάς και να δυσχεράνει σημαντικά το έργο των δυνάμεων κατάσβεσης. 

Στο επίκεντρο βρέθηκε το Νότιο Ρέθυμνο, όπου οι πυροσβέστες κλήθηκαν να επιχειρήσουν κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, καθώς οι ριπές του ανέμου έφτασαν ακόμα και τα 125 χιλιόμετρα την ώρα. Η ένταση των ανέμων προκάλεσε σοβαρά προβλήματα και στη συνδρομή των εναέριων μέσων. Το τίμημα των πυρκαγιών ήταν βαρύ για το Πυροσβεστικό Σώμα. Στο Ρέθυμνο έχασαν τη ζωή τους ο 25χρονος εποχικός δασοπυροσβέστης Παντελής Διαμαντάκης και ο 58χρονος πυροσβέστης πενταετούς υποχρέωσης Μανώλης Στρατιδάκης, ενώ στο Γύθειο έχασε τη ζωή του ο 27χρονος υποδιοικητής της Πυροσβεστικής στην περιοχή, Κωνσταντίνος Λαιμοδέτης, εν ώρα υπηρεσίας.

Φωτιές: "Προσοχή στις επόμενες εβδομάδες", λέει ο Λαγουβάρδος

Με φόντο τα πύρινα μέτωπα, ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, μιλώντας στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», εφιστά την προσοχή στις εβδομάδες που ακολουθούν. Το μελτέμι, όπως εξηγεί, δεν αποτελεί ένα σπάνιο φαινόμενο για τη χώρα. Εκείνο που ξεχώρισε τις τελευταίες ημέρες ήταν η ιδιαίτερα μεγάλη έντασή του. «Το μελτέμι δεν είναι σπάνιο. Είναι χαρακτηριστικό του καλοκαιριού. Μιλάμε όμως για ένα πολύ ισχυρό μελτέμι», σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος, προσθέτοντας ότι, «όταν έχουμε τόσο ισχυρό άνεμο, ο κίνδυνος πυρκαγιάς μεγαλώνει πολύ περισσότερο». Σημειώνεται ότι στην περίπτωση των πύρινων μετώπων σε Ρέθυμνο και Σητεία οι άνεμοι ήταν τόσο ισχυροί, ώστε κατέστησαν αδύνατες τις εναέριες επιχειρήσεις. Βέβαια, η εξασθένηση του μελτεμιού προσφέρει μια πρώτη ανάσα, δεν σηματοδοτεί όμως το τέλος της επικίνδυνης περιόδου. Κι αυτό γιατί ο άνεμος αποτελεί μόνο μία παράμετρο της εξίσωσης.

Εύφλεκτα υλικά 

Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατάσταση της βλάστησης και κυρίως της λεγόμενης νεκρής καύσιμης ύλης. Πρόκειται για τα ξερά φύλλα, τις πευκοβελόνες, τα λεπτά κλαδιά και γενικότερα την οργανική ύλη που βρίσκεται στο έδαφος και χάνει γρήγορα την υγρασία της μέσα στο καλοκαίρι. Σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, δεν χρειάζε- ται απαραίτητα ένας πολυήμερος ακραίος καύσωνας για να δημιουργηθούν επιβαρυμένες συνθήκες. Ακόμα και θερμοκρασίες της τάξης των 35 βαθμών, όταν συνδυάζονται με παρατεταμένη ηλιοφάνεια και απουσία βροχών, είναι αρκετές ώστε η νεκρή καύσιμη ύλη να ξεραίνεται γρήγορα. Και όσο προχωρά το καλοκαίρι, το υπόβαθρο γίνεται πε- ρισσότερο επιβαρυμένο. Εάν σε αυτό προστεθούν ισχυροί άνεμοι, οι συνθήκες για την ανάπτυξη μιας πυρκαγιάς γίνονται ιδιαίτερα δυσμενείς. Η σημαντικότερη επισήμανση του κ. Λαγουβάρδου αφορά το χρονικό σημείο στο οποίο βρισκόμαστε. Το δεύτερο μισό του Ιουλίου και ο Αύγουστος αποτελούν διαχρονικά την πιο επικίνδυνη περίοδο για την εκδήλωση μεγάλων πυρκαγιών στην Ελλάδα. «Μπαίνουμε σε μια περίοδο από τα μέσα με τέλη Ιουλίου και μέσα στον Αύγουστο που είναι πολύ επικίνδυνη για τις πυρκαγιές. Αν κοιτάξει κάποιος διαχρονικά, είναι η περίοδος κατά την οποία εμφανίζονται οι μεγάλες πυρκαγιές στη χώρα μας», υπογραμμίζει. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα κρίσιμο διάστημα περίπου πέντε έως έξι εβδομάδων, κατά το οποίο η προσοχή πρέπει να παραμένει αυξημένη. Ο Αύγουστος, άλλωστε, είναι κατ’ εξοχήν ο μήνας του μελτεμιού. Ετσι, ακόμα και μετά την παρούσα εξα- σθένηση των ανέμων, ένα νέο επεισόδιο ισχυρών βοριάδων δεν μπορεί να αποκλειστεί. «Θα μπορούσαμε πάλι να έχουμε επικίνδυνους πυρομετεωρολογικούς δείκτες», προειδοποιεί ο κ. Λαγουβάρδος.

Ακραία ένταση 

Την ένταση των συνθηκών που αντιμετώπισαν οι πυροσβεστικές δυνάμεις στην Κρήτη αποτυπώνουν τα στοιχεία που παραθέτει στα «Π» η μετεωρολόγος Χριστίνα Ρήγου. Στο Νότιο Ρέθυμνο καταγράφηκαν μέσα στα τελευταία 24ωρα ριπές ανέμου που άγγιξαν τα 125 χλμ./ ώρα. Η ακραία αυτή ένταση, όπως εξηγεί η κ. Ρήγου, συνδέεται και με το ανάγλυφο της Κρήτης. Οι βόρειοι άνεμοι, καθώς φτάνουν στο νησί, περνούν πάνω από τους ορεινούς όγκους και, κατεβαίνοντας προς τις νότιες περιοχές, επιταχύνονται. «Φτάνοντας στην Κρήτη, περνώντας πάνω από τα βουνά του νησιού και κατερχόμενος, ο άνεμος αποκτά μεγαλύτερη ταχύτητα και γι’ αυτό παρατηρούνται αυτές οι ακραίες ριπές», αναφέρει η κ. Ρήγου. Η εικόνα, πάντως, αρχίζει σταδιακά να βελτιώνεται. Από τα 7-8 Μποφόρ του Σαββάτου, την Κυριακή οι άνεμοι αναμένεται να υποχωρήσουν στα 6-7 Μποφόρ, με την αποκλιμάκωση να γίνεται περισσότερο αισθητή όσο περνά η ημέρα.

Τη Δευτέρα αναμένεται σαφώς βελτιωμένη εικόνα. Η υποχώρηση του μελτεμιού, ωστόσο, θα συνο- δευτεί τις επόμενες ημέρες από σταδιακή άνοδο της θερμοκρασίας. Σύμφωνα με την κ. Ρήγου, από την Τρίτη και κυρίως από την Τετάρτη ο υδράργυρος θα αρχίσει να ανεβαίνει, με θερμοκρασίες 38-39 βαθμών, ενώ σε ιδιαίτερα ευπαθείς στη ζέστη περιοχές της Θεσσαλίας, της Αιτωλοακαρνανίας και της Κεντρικής Μακεδονίας δεν αποκλείονται πολύ τοπικά ακόμα και 40άρια. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν πρόκειται για νέο κύμα καύσωνα. Η ζέστη, όμως, έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη ξηρό καλοκαιρινό περιβάλλον. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων εβδομάδων: το πολύ ισχυρό μελτέμι των τελευταίων ημερών υποχωρεί, αλλά η καύσιμη ύλη συνεχίζει να ξεραίνεται και ο Αύγουστος βρίσκεται μπροστά. Ενας νέος συνδυασμός ζέστης, ξηρής βλάστησης και ισχυρών ανέμων μπορεί να δημιουργήσει εκ νέου ιδιαίτερα επικίνδυνες πυρομετεωρολογικές συνθήκες, την ώρα που η χώρα έχει ήδη εισέλθει στις πιο κρίσιμες εβδομάδες της αντιπυρικής περιόδου.


Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά