Σε φάση κλιμάκωσης βρίσκεται ο ιός του Δυτικού Νείλου στη χώρα, με τους ειδικούς να εκτιμούν πως τα πραγματικά περιστατικά είναι πολύ περισσότερα από όσα καταγράφονται επίσημα. Η αυξημένη διασπορά αποτυπώνεται και στον αριθμό των δειγμάτων που αποστέλλονται από τα νοσοκομεία για εργαστηριακό έλεγχο.


Διαβάστε: Ιός Δυτικού Νείλου: Τριπλάσια τα κρούσματα στη χώρα μας φέτος, ποιοι νόσησαν σοβαρά - Ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου (Βίντεο)


Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Αθανάσιος Τσακρής, τόσο ο συνολικός αριθμός των δειγμάτων, όσο και εκείνος των θετικών αποτελεσμάτων είναι σημαντικός, ιδιαίτερα στην Ανατολική Αττική. Μέχρι τις 19 Αυγούστου είχαν καταγραφεί συνολικά 157 εγχώρια κρούσματα και 13 θάνατοι από την αρχή της φετινής περιόδου. Μόνο μέσα σε μία εβδομάδα επιβεβαιώθηκαν 47 νέα περιστατικά και τέσσερις θάνατοι, ενώ 42 ασθενείς νοσηλεύονταν, εκ των οποίων 23 σε ΜΕΘ και ΜΑΦ.


Ιός Δυτικού Νείλου: Επιβαρυμένη εικόνα στην Αττική

Η Αττική παρουσιάζει ιδιαίτερα επιβαρυμένη εικόνα, με καταγεγραμμένα περιστατικά σε 31 δήμους. Οι ειδικοί έχουν συνδέσει τη φετινή έντονη κυκλοφορία του ιού στην περιοχή και με τις καιρικές συνθήκες που ευνόησαν την ανάπτυξη των πληθυσμών των κουνουπιών. Ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Γκίκας Μαγιορκίνης επισημαίνει ότι οι επίσημες καταγραφές αποτελούν μόνο ένα μέρος της πραγματικής διασποράς.


Η εκτίμηση του Γκίκα Μαγιορκίνη

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι λοιμώξεις μπορεί να είναι τουλάχιστον δεκαπλάσιες και ενδεχομένως ακόμη περισσότερες, καθώς μεγάλο ποσοστό όσων μολύνονται δεν εμφανίζει σοβαρά συμπτώματα και δεν υποβάλλεται ποτέ σε εξέταση. Για πολλούς ανθρώπους η λοίμωξη περνά με ήπια ή καθόλου συμπτώματα, με αποτέλεσμα να μην καταγράφεται από το σύστημα επιτήρησης.


Πού αποστέλλονται τα ύποπτα δείγματα

Τα ύποπτα δείγματα αποστέλλονται από τις νοσοκομειακές μονάδες σε εξειδικευμένα εργαστήρια, όπου πραγματοποιείται έλεγχος για αντισώματα στο αίμα ή στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Παράλληλα, εφαρμόζεται μοριακός έλεγχος για την ανίχνευση του γενετικού υλικού του ιού, επιτρέποντας την αξιόπιστη διάγνωση των ύποπτων περιστατικών. Σύμφωνα με τον Αθανάσιο Τσακρή, τα νοσοκομεία μπορούν να έχουν ενημέρωση για τα αποτελέσματα ακόμη και μέχρι την επόμενη ημέρα.


Η μετάδοση του ιού

Ο ιός μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Ο χρόνος επώασης κυμαίνεται συνήθως από δύο έως έξι ημέρες και τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο και μυαλγίες. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να προσβληθεί το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, με τα σχετικά συμπτώματα να εμφανίζονται σε μεταγενέστερο στάδιο.


Ποιοι κινδυνεύουν με βαριά νόσηση

Μεγαλύτερο κίνδυνο βαριάς νόσησης αντιμετωπίζουν άτομα με συγκεκριμένα υποκείμενα νοσήματα και καταστάσεις, όπως χρόνια νεφρική νόσο, υπέρταση, αιματολογικές κακοήθειες, προηγούμενο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή ανοσοκαταστολή. Στοιχεία από πολυετή μελέτη στις ΗΠΑ δείχνουν επίσης αυξημένη ευαισθησία στους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες.


Τι επισημαίνει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική και ζητά να ενισχυθούν τα μέτρα πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας από τους αρμόδιους φορείς. Η φετινή επιδημιολογική εικόνα προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό, καθώς έρχεται σε σαφή αντίθεση με την εικόνα που είχε καταγραφεί στην Αττική, τα προηγούμενα χρόνια και ειδικότερα το 2022 και το 2023, όταν δεν καταγράφηκαν καθόλου εγχώρια ανθρώπινα κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Αττική, παρά το γεγονός ότι ο ιός κυκλοφορούσε σε άλλες περιοχές της χώρας.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών επισημαίνει ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου δεν μπορεί να αρχίζει όταν εμφανιστούν τα ανθρώπινα κρούσματα. Απαιτεί έγκαιρη έναρξη και συστηματική εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαχείρισης των κουνουπιών, με ιδιαίτερη έμφαση στην προνυμφοκτονία, στην εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής, στην εντομολογική επιτήρηση και στις στοχευμένες παρεμβάσεις ανάλογα με τα ευρήματα από τους αρμόδιους φορείς.


Τα ερωτήματα

Με δεδομένο τη φετινή μεγάλη διασπορά του ιού στην Αττική προκύπτουν εύλογα ερωτήματα:

  • Ποια ήταν τα αποτελέσματα της εντομολογικής και επιζωοτιολογικής επιτήρησης πριν από την εμφάνιση των πρώτων ανθρώπινων κρουσμάτων;
  • Πότε και σε ποιες περιοχές της Αττικής ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά ο ιός σε κουνούπια ή πτηνά και ποια ήταν η αντίδραση των αρμόδιων φορέων μετά τις πρώτες ενδείξεις διασποράς;
  • Ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις καταπολέμησης των κουνουπιών πραγματοποιήθηκαν στις περιοχές με θετικά ευρήματα και πόσος χρόνος μεσολάβησε από την εργαστηριακή επιβεβαίωση μέχρι τη λήψη πρόσθετων μέτρων;

«Ή έγκαιρη αξιοποίηση των δεδομένων επιτήρησης και η άμεση επιχειρησιακή αντίδραση αποτελούν κρίσιμη παράμετρο για την προστασία της δημόσιας υγείας», επισημαίνει ο Πρόεδρος του ΙΣΑ Γ. Πατούλης και προσθέτει: «Η πρόληψη αποτελεί το ισχυρότερο όπλο που διαθέτουμε και απαιτεί συνεχή εγρήγορση, επιστημονικό σχεδιασμό και συντονισμένη δράση».