Μια κοπιώδη προσπάθεια για την αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού στα σωφρονιστικά καταστήματα κάνει το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, που έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα για την εύρυθμη λειτουργία των φυλακών. Τα επίσημα στοιχεία των τελευταίων χρόνων δείχνουν μια κατακόρυφη αύξηση των φυλακισμένων, η οποία εν πολλοίς οφείλεται στην αυστηροποίηση των ποινών που ψήφισε η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη το 2024. Πριν από την αλλαγή των Ποινικών Κωδίκων, οι κρατούμενοι στην Ελλάδα ήταν περίπου 10.500 με 11.000. Σήμερα ο συνολικός αριθμός των εγκλείστων ανέρχεται στις 14.090, αύξηση της τάξεως του 35%. Το μεγάλο πρόβλημα έγκειται, όπως παραδέχεται με δήλωσή του στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» ο αρμόδιος υπουργός, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, στους περιορισμένους χώρους που υπάρχουν στα καταστήματα, πολλά εκ των οποίων είναι πολύ παλιά. Ο αριθμός των θέσεων για κρατουμένους είναι 10.700 και οι έγκλειστοι είναι λίγο παραπάνω από 14 χιλιάδες, ήτοι 30% περισσότεροι από τον διαθέσιμο χώρο.

Σχέδιο για νέες φυλακές, προκειμένου να υπάρξει αποσυμφόρηση

Υπολογίζεται ότι περίπου οι μισοί από αυτούς είναι αλλοδαποί, από χώρες όπως η Τουρκία, η Αλβανία, η Αίγυπτος, το Σουδάν, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και η Συρία. Πρέπει να σημειωθεί ότι, από τη μία, ο σκληρός νόμος Πλεύρη για τους μετανάστες αύξησε τον τελευταίο χρόνο τους εγκλείστους, από την άλλη, έχουν επιστραφεί στις χώρες τους περίπου 520 κρατούμενοι. Τα τελευταία δύο χρόνια διαφαίνεται πως έχει αλλάξει η γενικότερη φιλοσοφία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, η οποία αποτυπώνεται και από τις επιλογές που έχει κάνει ο αρμόδιος γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, Αρίστος Περρής. Στον πυρήνα των επιλογών της Κατεχάκη είναι η δημιουργία νέων σωφρονιστικών καταστημάτων, η αξιοποίηση των υπαρχόντων, η ενίσχυση των αγροτικών φυλακών, η στήριξη της ηλεκτρονικής επιτήρησης («βραχιολάκι»), αλλά και η κοινωφελής εργασία. Στον σχεδιασμό του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη είναι η ανέγερση οκτώ νέων φυλακών, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η μεταφορά των Φυλακών Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο, η οποία εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το 2030. Ηδη είναι στην τελική ευθεία ο διαγωνισμός μεταξύ των κατασκευαστικών εταιρειών.

Την ίδια ώρα, έχει την αξία της η προτροπή του κ. Χρυσοχοΐδη προς τους δικαστές να εντάξουν στη φιλοσοφία τους την κατ’ οίκον επιτήρηση, καθώς έως τώρα είναι μόλις 75 αυτοί που είναι σε καθεστώς ηλεκτρονικής επιτήρησης. Ο στόχος του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη είναι να ξεπεράσουν τους 1.000, όπως συμβαίνει σε μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες. Να σημειωθεί ότι το μέτρο, που ψηφίστηκε πριν από λίγους μήνες, αφορά όλη την επικράτεια και είναι δωρεάν για όλους. Πρόκειται για μέτρο που σχετίζεται είτε με υπόδικους είτε με πιο χαλαρά αδικήματα, που έχουν ποινή έως δύο χρόνια φυλάκισης. Συν τοις άλλοις, η προσπάθεια της Κατεχάκη είναι να αξιοποιήσει χώρους, με χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό των Φυλακών της Δράμας, που είχε μόλις 80 εγκλείστους και τώρα φτάνει κοντά στους 900. Αύξηση υπάρχει και στις τέσσερις αγροτικές φυλακές της χώρας, όπου πλέον η πληρότητα από 30% έχει ξεπεράσει το 110%. Σημαντικό είναι και το κομμάτι της ασφάλειας των σωφρονιστικών καταστημάτων και αντίστοιχα της ενίσχυσης των μέτρων φύλαξής τους. Δόθηκαν ήδη 3,7 εκατομμύρια ευρώ για τις πύλες εισόδου σε όλες τις φυλακές, ενώ υπάρχουν και συστήματα drones σε συνεργασία με το υπουργείο Εθνικής Αμυνας για όλα τα καταστήματα. Επιπλέον, αγοράστηκαν 23 κλούβες νέου τύπου για τις μεταγωγές, ενώ υπάρχουν 45 SUVs, που σε καθημερινή βάση κάνουν περιπολίες γύρω από τα σωφρονιστικά καταστήματα.

Χρυσοχοΐδης: «Οι δικαστές να ενσωματώσουν στις αποφάσεις τους το “βραχιολάκι"»

«Ασφαλώς η αλλαγή της νομοθεσίας επί το αυστηρότερο οδήγησε σε αύξηση του πληθυσμού των κρατουμένων στα καταστήματα κράτησης. Από τη μία πλευρά, έγινε μεγάλη προσπάθεια καταπολέμησης της εγκληματικότητας, με αποτέλεσμα να προσαχθούν στον εισαγγελέα και να δικαστούν χιλιάδες υπαίτιοι αδικημάτων και εγκλημάτων. Από την άλλη, αυτό είχε ως συνέπεια τη συσσώρευση κρατουμένων σε καταστήματα τα οποία είναι παλαιά, ορισμένα απαρχαιωμένα και υπερπλήρη. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, το μέτρο το οποίο λάβαμε ήταν να καθιερώσουμε το σύστημα ηλεκτρονικής επιτήρησης, το οποίο αποτελεί ένα ασφαλές σύστημα επιτήρησης των κρατουμένων και, ταυτόχρονα, ο κρατούμενος ζει σε ανθρώπινες συνθήκες στο σπίτι του ή όπου αλλού έχει ορίσει ως τόπο κατοικίας του. Και έτσι θα μπορέσουμε σε αρκετές εκατοντάδες ή ακόμα και χιλιάδες, ανάλογα με τις αποφάσεις που θα λάβουν τα δικαστήρια, να εφαρμοστεί αυτού του είδους η ποινή. Εδώ χρειάζεται οι δικαστές να ενσωματώσουν στις αποφάσεις τους αυτόν τον τρόπο επιτήρησης, δηλαδή την ηλεκτρονική επιτήρηση, έτσι ώστε να υπάρξει αποσυμφόρηση στα καταστήματα κράτησης. Από εκεί και πέρα, οργανώσαμε και προχωράμε έναν σχεδιασμό για την ανέγερση νέων καταστημάτων κράτησης σε πολλές περιοχές της χώρας, όπως είναι ο Ασπρόπυργος, τα Γιάννενα, οι Φιλιάτες, η Νεάπολη Κοζάνης, η Μεγαλόπολη και η Κέρκυρα, έτσι ώστε, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, να ιδρυθούν νέα καταστήματα κράτησης, τα οποία θα έχουν ανθρώπινες συνθήκες και ταυτόχρονα θα αυξήσουν τη δυνατότητα φιλοξενίας των κρατουμένων. Βρισκόμαστε σε καλό δρόμο. Εχουμε προχωρήσει όλες τις διαδικασίες, έτσι ώστε γρήγορα να μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε αυτόν τον σχεδιασμό, ο οποίος πραγματικά θα αλλάξει και τον χάρτη των καταστημάτων κράτησης στη χώρα».