Κάθειρξη έως και δέκα έτη για οργανωμένες απάτες σε βάρος ευάλωτων πολιτών προβλέπουν, σύμφωνα με πληροφορίες των «Παραπολιτικών», οι νέες διατάξεις για το αδίκημα της απάτης και της απάτης με υπολογιστή, τις οποίες αναμένεται να προωθήσει το προσεχές διάστημα στη Βουλή το υπουργείο Δικαιοσύνης. 

Διαβάστε: Ζεφύρι: Έφοδος της ΕΛΑΣ για την εξάρθρωση κυκλώματος τηλεφωνικών απατών - Oκτώ συλλήψεις, 700.000 ευρώ η λεία (Βίντεο)

Στο επίκεντρο των νέων ρυθμίσεων βρίσκονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες οι δράστες δεν περιορίζονται σε μια μεμονωμένη πράξη παραπλάνησης, αλλά οργανώνονται, δρουν κατ’ επάγγελμα και στοχεύουν πρόσωπα που μπορούν ευκολότερα να εξαπατηθούν, κυρίως λόγω ηλικίας ή διανοητικής κατάστασης. Παράλληλα, αυστηρότερη ποινική αντιμετώπιση προβλέπεται όταν οι δράστες χρησιμοποιούν ως μέσο για την επίτευξη του σκοπού τους τον φόβο, την ταραχή ή την ανασφάλεια του θύματος.

Απάτες σε βάρος ηλικιωμένων: Έως και 10 χρόνια κάθειρξη, νέες διατάξεις από το υπουργείο Δικαιοσύνης

Η νομοθετική παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι απάτες εμφανίζουν έξαρση, με τους ηλικιωμένους να αποτελούν συχνά βασικό στόχο των επιτήδειων. Οι δράστες χρησιμοποιούν τηλεφωνήματα, προσποιούνται υπαλλήλους δημόσιων οργανισμών ή εταιρειών κοινής ωφέλειας, όπως ο ΔΕΔΔΗΕ, επικαλούνται δήθεν επείγοντα περιστατικά και επιχειρούν να δημιουργήσουν στο θύμα την αίσθηση ότι πρέπει να ενεργήσει άμεσα. Στόχος είναι να αποσπάσουν χρήματα ή στοιχεία που μπορούν να τους οδηγήσουν σε τραπεζικούς λογαριασμούς και άλλες οικονομικές υπηρεσίες.

Με πρωτοβουλία του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιχειρούν να μετατοπίσουν το βάρος της ποινικής αξιολόγησης και στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η απάτη. Δεν θα έχει, δηλαδή, σημασία μόνο το ύψος της οικονομικής ζημίας, αλλά και το εάν ο δράστης εκμεταλλεύτηκε συνειδητά την ευάλωτη κατάσταση του θύματος ή χρησιμοποίησε την πρόκληση φόβου και ανασφάλειας για να το οδηγήσει στην παράδοση χρημάτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων.

Συγκεκριμένα, με την προτεινόμενη αλλαγή στο Αρθρο 386 του Ποινικού Κώδικα, η απάτη αποκτά διακεκριμένη κακουργηματική μορφή όταν ο δράστης έχει ενωθεί με άλλον, δρα κατ’ επάγγελμα και εκμεταλλεύεται την ευαλωτότητα του θύματος λόγω ηλικίας ή διανοητικής κατάστασης ή όταν προκαλεί φόβο, ταραχή ή ανασφάλεια. Για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται κάθειρξη έως οκτώ έτη και χρηματική ποινή. Εάν, μάλιστα, η συνολική ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ, προβλέπεται κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή. Η νέα διάταξη αναφέρει συγκεκριμένα ότι, «αν ο δράστης, έχοντας ενωθεί με άλλον, διαπράττει απάτες κατ’ επάγγελμα με εκμετάλλευση της ευαλωτότητας του θύματος λόγω ηλικίας ή διανοητικής κατάστασης ή με την πρόκληση φόβου, ταραχής ή ανασφάλειας, τιμωρείται με ποινή κάθειρξης έως οκτώ (8) έτη και χρηματική ποινή. Αν η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά το ποσό των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή».


Και οι ιντερνετικοί κλέφτες

Ανάλογη ρύθμιση εισάγεται και για την απάτη με υπολογιστή, προκειμένου να καλυφθούν σύγχρονες μορφές ηλεκτρονικής εξαπάτησης. Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνονται πρακτικές όπως η χωρίς δικαίωμα παρέμβαση σε πληροφοριακό σύστημα, η χρήση μη ορθών ή ελλιπών ψηφιακών δεδομένων, η αλλοίωση ή διαγραφή δεδομένων, αλλά και η χωρίς δικαίωμα αξιοποίηση λογισμικού που προορίζεται για τη μετακίνηση χρημάτων ή νομισματικής αξίας. Και στην περίπτωση της απάτης με υπολογιστή, όταν η πράξη τελείται κατ’ επάγγελμα από περισσότερα πρόσωπα, που έχουν ενωθεί, και υπάρχει εκμετάλλευση της ευαλωτότητας του θύματος ή πρόκληση φόβου, ταραχής ή ανασφάλειας, προβλέπεται κάθειρξη έως οκτώ έτη. Για ζημία που υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ, η ποινή φτάνει έως τα δέκα έτη.

Η αλλαγή αφορά, επομένως, και τις περιπτώσεις στις οποίες ο δράστης δεν έρχεται ποτέ σε άμεση επαφή με το θύμα, αλλά χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά μέσα και πληροφοριακά συστήματα για να πετύχει την παράνομη μετακίνηση χρημάτων. Η ηλεκτρονική απάτη μπορεί να πραγματοποιείται με τη χρήση αλλοιωμένων ή ψευδών δεδομένων, με παρεμβάσεις σε πληροφοριακά συστήματα ή με εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για τη μεταφορά χρηματικών ποσών. Η βασική διαφοροποίηση των νέων διατάξεων από το προηγούμενο καθεστώς βρίσκεται στο γεγονός ότι το ύψος της οικονομικής ζημίας δεν αποτελεί πλέον το μοναδικό στοιχείο για τη βαρύτερη ποινική αντιμετώπιση. Το όριο των 120.000 ευρώ εξακολουθεί να έχει σημασία για την επιβολή της αυστηρότερης ποινής, ωστόσο η νέα κακουργηματική περίπτωση συνδέεται πλέον και με τον τρόπο δράσης των δραστών και με την ευαλωτότητα του θύματος. Οπως αναφέρει η αιτιολογική έκθεση, η νέα κακουργηματική περίπτωση δεν στηρίζεται αποκλειστικά στο οικονομικό όφελος ή στη ζημία, αλλά κυρίως στον τρόπο δράσης. Στόχος, όπως υπογραμμίζεται, είναι να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα περιπτώσεις στις οποίες η παραπλάνηση βασίζεται στην πνευματική κατάσταση του θύματος ή στην τοποθέτησή του σε κατάσταση φόβου, ανησυχίας ή ανασφάλειας. Το υπουργείο θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες μορφές δράσης εμφανίζουν ιδιαίτερη ποινική, κοινωνική και ηθική απαξία. Η ίδια λογική ακολουθείται και για την τέλεση του αδικήματος μέσω υπολογιστή.

Το επόμενο διάστημα, το υπουργείο Δικαιοσύνης θα προωθήσει στη Βουλή και δύο ακόμα διατάξεις, που αφορούν την κατάργηση της αυτόφωρης διαδικασίας για πλημμελήματα που αφορούν υπαλλήλους του ΔΕΔΔΗΕ σε υποθέσεις εμπρησμού και για εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»