Μία διαφορετική εμπειρία έζησε η Μαρίνα Βερνίκου στα γαλαζοπράσινα νερά της Ηρακλειάς, στις Μικρές Κυκλάδες. Η φωτογράφος και εικαστικός πραγματοποίησε ελεύθερη κατάδυση πάνω από τα υπολείμματα ενός γερμανικού Arado Ar 196 του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το αεροσκάφος βρίσκεται σε βάθος περίπου 11 μέτρων στην Αλιμιά, η οποία όμως δεν ήταν το αρχικό σημείο της πτώσης του.
Μαρίνα Βερνίκου: Η εντυπωσιακή κατάδυση στην Αλιμιά
Στο σύντομο βίντεο που δημοσίευσε στον προσωπικό της λογαριασμό στο Instagram, η Μαρίνα Βερνίκου εμφανίζεται με ολόσωμο μαγιό, μάσκα και βατραχοπέδιλα να καταδύεται χωρίς αναπνευστική συσκευή προς το ναυάγιο. Τα καθαρά νερά επιτρέπουν να διακρίνεται από ψηλά ο μεταλλικός σκελετός του αεροσκάφους, που βρίσκεται αναποδογυρισμένος στον βυθό. Η ίδια πλησιάζει αρκετά κοντά στα υπολείμματα της ατράκτου και των φτερών, καταγράφοντας μία ιδιαίτερη συνάντηση με την πολεμική ιστορία του Αιγαίου.
Δείτε το βίντεο της Μαρίνας Βερνίκου στο Instagram:
«Στην παραλία Αλιμιά της Ηρακλειάς, σε βάθος περίπου 9-11 μέτρων, βρίσκεται το ναυάγιο ενός γερμανικού υδροπλάνου Arado Ar 196, αναγνωριστικού αεροσκάφους του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το αεροπλάνο κατέπεσε έπειτα από αερομαχία με βρετανικά αεροσκάφη το 1943, ενώ το πλήρωμά του διασώθηκε. Χρόνια αργότερα, το 1982, μπλέχτηκε στα δίχτυα ψαράδων και μεταφέρθηκε στα ρηχά νερά της Αλιμιάς, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα. Όταν η θάλασσα είναι ήρεμη, μπορείς να το διακρίνεις ακόμα και από την επιφάνεια».
Η Αλιμιά δεν ήταν το σημείο της πτώσης
Η ιστορία του συγκεκριμένου ναυαγίου είναι πιο σύνθετη. Το Arado δεν κατέπεσε στον κόλπο της Αλιμιάς, αλλά βρέθηκε δεκαετίες αργότερα σε πολύ μεγαλύτερο βάθος, βορειοανατολικά της Ίου. Σύμφωνα με την αναλυτικότερη δημοσιευμένη έρευνα για το Arado της Ηρακλειάς, το 1982 η τράτα «Ρόμπινσον», με κυβερνήτη τον Ναξιώτη καπετάνιο Σαράντη Οικονόμου, έπιασε το ναυάγιο στα δίχτυα της σε βάθος περίπου 50 οργιών, δηλαδή 91 μέτρων. Για να μην μπλέξει ξανά σε αλιευτικά εργαλεία, το αεροσκάφος ρυμουλκήθηκε στον πλησιέστερο προστατευμένο όρμο, την Αλιμιά της Ηρακλειάς. Εκεί, με τη βοήθεια και του αλιευτικού «Άγιος Νεκτάριος», του καπετάνιου Νικήτα Σορόκου, απελευθερώθηκε από τα δίχτυα και αφέθηκε στον ρηχό βυθό, όπου παραμένει μέχρι σήμερα.
Η πιθανότερη ταυτότητα του αεροσκάφους
Η ακριβής ταυτότητα του ναυαγίου δεν θεωρείται απολύτως βέβαιη, καθώς δεν έχουν εντοπιστεί οι μεταλλικές πινακίδες με τον αριθμό κατασκευής του. Η επικρατέστερη ερευνητική εκδοχή, πάντως, είναι ότι πρόκειται για Arado Ar 196 A-3 με κωδικό D1+EH, το οποίο ανήκε στην 1η Μοίρα της γερμανικής Ομάδας Ναυτικής Αναγνώρισης 126. Κατά την ίδια έρευνα, το αεροσκάφος χάθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 1943 ενώ παρακολουθούσε γερμανική νηοπομπή που κατευθυνόταν από τον Πειραιά προς τη Ρόδο, μεταφέροντας στρατιωτικό προσωπικό και πυρομαχικά. Πιθανολογείται ότι καταρρίφθηκε κοντά στην Ίο από βρετανικό Bristol Beaufighter της 252ης Μοίρας της RAF, κατά τη διάρκεια σφοδρής επίθεσης εναντίον της νηοπομπής. Το διμελές πλήρωμα, ο χειριστής Fritz Schaar και ο παρατηρητής Herbert Schneider, επέζησε της αναγκαστικής προσθαλάσσωσης και αιχμαλωτίστηκε.
Τι ήταν το Arado Ar 196
Το Arado Ar 196 δεν ήταν «ιπτάμενο σκάφος» με την αυστηρή τεχνική έννοια, αλλά μονοκινητήριο αναγνωριστικό αεροσκάφος με δύο πλωτήρες, το οποίο μπορούσε να απονηώνεται και να προσθαλασσώνεται. Ήταν διθέσιο, με χειριστή και παρατηρητή/πολυβολητή, και χρησιμοποιήθηκε από τη γερμανική Kriegsmarine για ναυτική αναγνώριση, παράκτιες και ανθυποβρυχιακές περιπολίες, αλλά και για την προστασία πολεμικών πλοίων. Αεροσκάφη του ίδιου τύπου μεταφέρονταν ακόμη και στα θωρηκτά «Bismarck» και «Tirpitz», από τα οποία εκτοξεύονταν με καταπέλτες. Η παραγωγή του άρχισε πριν από τον πόλεμο και συνεχίστηκε έως το 1944, με συνολικά 541 αεροσκάφη. Στον ελλαδικό χώρο χρησιμοποιήθηκε ευρέως από γερμανικές μονάδες ναυτικής αναγνώρισης, ιδιαίτερα κατά τις επιχειρήσεις στο Αιγαίο.
Τι έχει απομείνει σήμερα στον βυθό
Το ναυάγιο στην Αλιμιά έχει υποστεί μεγάλες φθορές. Μετά τη μεταφορά του στα ρηχά, αφαιρέθηκαν όπλα, όργανα, μεταλλικά τμήματα, το χειριστήριο και άλλα εξαρτήματα. Η έλικα, βάρους περίπου 160 κιλών, ανελκύστηκε το 1990 και, σύμφωνα με την ιστορική έρευνα, κατέληξε σε ιδιωτική συλλογή. Στον βυθό διατηρούνται κυρίως ο μεταλλικός σκελετός της ατράκτου, τμήματα των πτερύγων και ο κινητήρας BMW. Η καλή ορατότητα και το μικρό βάθος επιτρέπουν την παρατήρησή του ακόμη και από την επιφάνεια, όταν η θάλασσα είναι ήρεμη. Το βίντεο της Μαρίνας Βερνίκου αποτυπώνει ακριβώς αυτή την εικόνα, έναν απογυμνωμένο μεταλλικό σκελετό, περικυκλωμένο πλέον από τη θαλάσσια ζωή, που εξακολουθεί να κουβαλά μια ιστορία περισσότερων από οκτώ δεκαετιών.
En
