Athens Alitheia Forum: Καίρια συζήτηση για το ρόλο των media στην κοινωνία - Κοσιώνη και Ευαγγελάτος κρούουν το κουδούνι του κινδύνου (Εικόνες)

Με καίρια συζήτηση για τα media, το ρόλο τους στην κοινωνία, αλλά και τα πλήγματα που δέχονται από τους αλγόριθμούς, άρχισε το πρώτη Athens Alitheia Forum», με τη τίτλο «Αντιμετωπίζοντας τις Ψευδείς Ειδήσεις και τον Τοξικό Λόγο». Η εποχή για τα media είναι κρίσιμη, καθώς από την τέλεση της δημοσιογραφίας ως λειτουργήματος έχουν φτάσει να αμύνονται απέναντι σε bots και αλγόριθμους, αλλά και διαδοχικά ντεμαράζ επιθέσεων ψεύτικων ειδήσεων που στόχο έχουν να αποπροσανατολίσουν, να προσηλυτίσουν, αλλά και να προκαλέσουν την κοινή γνώμη. Ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ, Απόστολος Μαγγηριάδης, ήταν ο συντονιστής της συζήτησης στην οποία συμμετείχαν οι παρουσιαστές-δημοσιογράφοι Σία Κοσιώνη και Νίκος Ευαγγελάτος και ο δημοσιογράφος Γιάννης Μακρυγιάννης. Τοποθετήθηκε, επιπλέον, η Δήμητρα Συριάτου, ειδικός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την επικοινωνία. 

Διαβάστε: Όταν η παραπληροφόρηση και ο τοξικός λόγος απειλούν τη Δημοκρατία - Άρθρο γνώμης του Δημήτρη Κιρμικίρογλου, Γενικού Γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης

Athens Alitheia Forum: Ο πειρασμός των αλγόριθμων

Η Σία Κοσιώνη μίλησε στον Απόστολο Μαγγηριάδη για τον πειρασμό των αλγόριθμων, οι οποίοι, όπως σχολίασε «είναι μαθηματικοί τύποι που προορίζονται στο να μας τραβούν την προσοχή». Όπως είπε: «Αυτή είναι η δουλειά τους, δεν παράγουν οργή, δεν παράγουν συναισθήματα οι αλγόριθμοι, αλλά από την άλλη, η κοινωνία έχει τα δικά της ερεθίσματα και συναισθήματα, όμως δεν λειτουργεί εν κενώ κι επηρεάζεται». Επίσης σχολίασε πως «αλγόριθμοι αρέσκονται στην ίντριγκα, το κακό και την ένταση και παρασύρουν πολύ συχνά και την κοινωνία μαζί τους, άρα είναι μία διαρκής διαδικασία αλληλεπίδρασης, με πολύ μεγαλύτερη επίδραση στους νέους και τα παιδιά». Το ζήτημα τόνισε η κ. Κοσιώνη είναι «τι γίνεται όταν οργανωμένοι mediaκοί στρατοί, οργανώνονται και μπαίνουν στο παιχνίδι για να διαμορφώσουν ένα αφήγημα και να οργανώσουν μία ένταση», που καθοδηγούνται από «τους κατέχοντες χρήματα, δύναμη και γνώση».

Όπως τόνισε η κ. Κοσιώνη «παλαιότερα, στην τηλεόραση υπήρχε το γεγονός, υπήρχε το input που εκπεμπόταν απέναντι σε ένα δελτίο, σε μία εκπομπή κι αναπτυσσόταν ένας σχολιασμός, ο οποίος έδινε τροφή σε έναν διάλογο και μετά από αυτόν παράγονταν κάποια συναισθήματα». Συγκριτικά, «στα social media τι γίνεται, υπάρχει το γεγονός, υπάρχει κατευθείαν η οργή, αμέσως το συναίσθημα, η διάχυση της οργής, δεν υπάρχει κανένας διάλογος».

Πριμοδότηση ειδήσεων

Ο Νίκος Ευαγγελάτος μίλησε, επίσης, για την ποσότητα που επηρεάζει την ποιότητα: «Κι οι δημοσιογράφοι αναζητούν αναγνωσιμότητα, κυκλοφορία και δημοσιότητα, γιατί και εμείς με ένα τρόπο ψάχνουμε την επιρροή. Ζούμε σε μία εποχή που ο μέσος πολίτης είναι πιο ενημερωμένος» τόνισε, όμως το ερώτημα είναι «εάν είναι σωστά ενημερωμένος». Ισχυρίστηκε, δε, πως «όταν υπάρχει ποσότητα πάντα και η ποιότητα μειώνεται». Επίσης, σχολίασε πως «υπάρχουν κανάλια που διοχετεύουν τις ψευδείς ειδήσεις και θα πρεπει να τα εντοπίζουμε».

«Υπάρχουν πολλές μάχες σε πολλά επίπεδα», τόνισε ο κ. Ευαγγελάτος, και το θέμα είναι «τελικά πόσο καθένας μας κάνει τη δουλειά του, με πόσο αίσθημα ευθύνης την κάνει τη δουλειά του και η τεχνολογία είναι μία μάχη». Όπως πρόσθεσε: «Το πώς έρχεται το traffic σε ένα site, ποιος κανονίζει τι είναι η είδηση, ποιο είναι το ενδιαφέρον, τι είναι η ανάλυση, αυτά έρχονται με έναν τρόπο που δεν τον ξέρουμε, γιατί μεγάλες εταιρείες, όπως η google και όχι μόνο, φτιάχνοντας αλγόριθμους στους οποίους δεν έχουμε πρόσβαση πριμοδοτούν ειδήσεις, που διασπείρονται σε διάφορα πεδία».

"Ψηφιοποιήσαμε τα καφενεία" 

Δεν είναι παρθενογένεση τα fake news, ειδικά σε ό,τι αφορά την κλιμάκωση στο κομμάτι της πολιτικής, υπογράμμισε ο Γιάννης Μακρυγιάννης, που σχολίασε πως η πολιτική πόλωση «έρχεται από μακριά», καθώς «έχουμε περάσει πολλές κρίσεις, χρεωκοπίες, πανδημιες, όμως πολλά πράγματα που είχαμε βιώσει στη δεκαετία του ‘80 ήσαν πιο σκληρά από σήμερα». Μάλιστα, τόνισε ότι η διάδοση και η κυριαρχία πολλών ψεύτικων νέων βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. «Σήμερα αυτό που γίνεται είναι ότι ψηφιοποιήσαμε τα καφενεία», επεσήμανε ο κ. Μακρυγιάννης. Πάνω σε αυτό, σχολίασε ότι «τότε ο τσακωμός γινόταν στο καφενείο επώνυμα, ενώ τώρα γίνεται ανώνυμα», κάτι πιο επικίνδυνο ακόμη γιατί «όταν κάτι γίνεται επώνυμα υπάρχει κι ανάληψη ευθύνης των λόγων σου». Και τόνισε: «Ερχόμαστε λοιπόν τώρα εμείς ως μέσα ενημέρωσης μέσα σε αυτό τον ορυμαγδό των όσων λέγονται να διαλέξουμε, να απευθυνθούμε και να διαμορφώσουμε μία θεματολογία, αλλά έχουμε έναν άτυπο διευθυντή έκδοσης τον "αλγόριθμο", που όταν σου καθορίζει τι διαβάζεται «αργά ή γρήγορα υποκύπτεις σε ορισμένα πράγματα, επιδιώκοντας την επισκεψιμότητα».

Συμπέρανε, λοιπόν, πως «τα bots είναι μία οργανωμένη επίθεση, μία οργανωμένη προσπάθεια, από ένα κέντρο που θέλει να προωθήσει συγκεκριμένα πράγματα» κι «ο αλγόριθμός μάς επηρεάζει». Το bot, όπως τόνισε, «παρεμβαίνει και σου καθορίζει όλη τη θεματολογία», βάζοντάς σε σε έναν «θάλαμο που σου λέει τι αυτόν ενδιαφέρει κι αυτό θα πάρεις και για να βγεις από το θάλαμο αυτό χρειάζεται θάρρος». Γι' αυτό χρειάζεται συζήτηση. 

"Ο άνθρωπος θέλει να ανήκει κάπου από τη φύση του"

Από τη δική της πλευρά η Δήμητρα Συριάτου, ειδικός στα ΜΚΔ και την επικοινωνία, είπε ότι «τα bots ή τα trolls δεν είναι μόνον τεχνολογία, αλλά και άνθρωποι που γράφουν ανώνυμα» και «τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης να φαίνονται ως αληθινά» και «σίγουρα δημιουργούν κλίμα μέσα στα ΜΚΔ». Όπως πρόσθεσε η ίδια η «πολυτεχνολογία έρχεται και πατάει πάνω στον ανθρώπινη φύση, γιατί ο άνθρωπος από τη φύση του θέλει να ανήκει κάπου. Έχει έτσι ένα ένστικτο που θέλει να δει τι πιστεύουν οι πολλοί, για να καταλάβει πάνω κάτω τι θεωρείται σωστό και τι είναι αποδεκτό. Είναι αυτό που ονομάζουμε "κοινωνική απόδειξη"». Το γεγονός ότι δεν αντιστοιχούν πολλά από τα περιεχόμενά τους στην πραγματικότητα, τονίζει η κ. Συριάτου. «Δεν σημαίνει πως τα ΜΚΔ δεν αντανακλούν την εικόνα που επικρατεί στην κοινωνία, δεν είναι αποκομμένα. Υπάρχουν περιπτώσεις που μία μειοψηφία κάνει πολύ θόρυβο κι εμείς νομίζουμε πως αυτό είναι το κλίμα στην κοινωνία». Κλείνοντας τόνισε πως «σε άλλες περιπτώσεις το κλίμα στην κοινωνία συμπίπτει με αυτό των ΜΚΔ, αλλά νομίζω πως προηγείται το κλίμα στην κοινωνία».

Η κ. Συριάτου δήλωσε, όσον αφορά στις μεγάλες επιρροή κι επίδραση από bots, «δεν την έχουμε, καθώς δεν περνάει τίποτα εύκολα στα μεγάλα παραδοσιακά μέσα χωρίς τον αναγκαίο έλεγχο», καθώς πλέον προέχει «η υποψία ότι μπορεί να προέρχεται από τέτοιου είδους πράγματα». Άπαντες όσοι συμμετείχαν στη συζήτηση συμφώνησαν πως τον τελικό λόγο έχει πάντοτε ο άνθρωπος και θα επικρατήσουν ξανά η «υπογραφή» κι η «λογοδοσία», καθώς η δημοσιογραφία εξυπακούει την έρευνα και τη διασταύρωση, καθώς και την τελική επιλογή για το τι θα δημοσιευθεί και πώς.