Ιησούς από τη Ναζαρέτ: Όσα δεν ξέραμε για τη σειρά - Το βλέμμα που έγινε σύμβολο & τα μυστικά που δεν φάνηκαν ποτέ (Εικόνες & Βίντεο)

Υπάρχουν παραγωγές που αφήνουν εποχή και άλλες που γίνονται κομμάτι της ζωής μας. Ο «Ιησούς από τη Ναζαρέτ» ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Από το 1977 μέχρι σήμερα, η υπερπαραγωγή του Φράνκο Τζεφιρέλι επιστρέφει κάθε Μεγάλη Εβδομάδα και μοιάζει να «σταματά τον χρόνο». Δεν είναι απλώς μια τηλεοπτική αφήγηση για τη ζωή και τον θάνατο του Ιησού Χριστού, είναι μια εμπειρία που ενώνει γενιές. Με ένα καστ που δύσκολα ξεχνάς -τον Ρόμπερτ Πάουελ ως Ιησού, την Ολίβια Χάσεϊ ως Παναγία, τον Άντονι Κουίν  ως Καϊάφα και τον Ίαν Χολμ ως Πιλάτο- και με τη μουσική του Μωρίς Ζαρ να ντύνει κάθε σκηνή, η σειρά απέκτησε διαχρονική δύναμη. Κι όμως, όσο αγαπήθηκε από το κοινό, άλλο τόσο δέχτηκε και κριτική για αντιφατικές ερμηνείες και ζητήματα ιστορικής ακρίβειας.

Διαβάστε: Ιησούς από τη Ναζαρέτ: Η σκηνή που κόπηκε από την σειρά - Γιατί δεν προβλήθηκε ποτέ; (Βίντεο)

Ιησούς από τη Ναζαρέτ: Το βλέμμα που δεν ήταν "θαύμα", αλλά τεχνική

Αν υπάρχει ένα στοιχείο που έχει μείνει χαραγμένο στη μνήμη όλων, αυτό είναι το βλέμμα του Ιησού. Εκείνο το διαπεραστικό βλέμμα του Ρόμπερτ Πάουελ που μοιάζει να κοιτά κατευθείαν μέσα σου. Η αλήθεια, όμως, είναι πιο «γήινη» απ' όσο φανταζόμαστε. Το αποτέλεσμα δεν βασίστηκε μόνο στην ερμηνεία, αλλά και σε πολύ συγκεκριμένο μακιγιάζ: μια λεπτή γραμμή σκούρου μπλε eyeliner στο πάνω βλέφαρο και μια λευκή στο κάτω, που τόνιζαν το γαλάζιο των ματιών και δημιουργούσαν αυτή την υπνωτιστική ένταση. Η εικόνα ήταν τόσο πειστική, που όταν ο Πάουελ εμφανιζόταν ντυμένος ως Ιησούς, το συνεργείο σταματούσε ακόμη και τις πιο καθημερινές -και συχνά χυδαίες- εκφράσεις, σαν να άλλαζε αυτόματα το κλίμα.

Ο "Ιησούς" που λίγο έλειψε να είναι άλλος

Κι όμως, ο ηθοποιός που ταυτίστηκε όσο κανείς με τον ρόλο δεν ήταν η πρώτη επιλογή. Στα αρχικά σχέδια, ο Τζεφιρέλι εξέταζε ονόματα όπως ο Ντάστιν Χόφμαν και ο Αλ Πατσίνο για τον ρόλο του Ιησού, ενώ ο Ρόμπερτ Πάουελ βρισκόταν στη λίστα… για τον Ιούδα, ρόλος που τελικά πήγε στον Ίαν ΜακΣέιν. Η ανατροπή ήρθε από μια απλή παρατήρηση: η σύζυγος του εκτελεστικού παραγωγού Σερ Λιου Γκρέιντ, η Κάθι Μούντι, εντυπωσιάστηκε από τα «υπέροχα γαλανά μάτια» του Πάουελ. Αυτό το σχόλιο ήταν αρκετό για να αλλάξει τα πάντα.

Από την αποθέωση… μέχρι την έμπνευση για σάτιρα

Η επιτυχία της σειράς όταν προβλήθηκε πρώτη φορά ήταν σαρωτική. Ήταν σχεδόν αδύνατο να μην τη δει κανείς. Ωστόσο, η επιρροή της δεν περιορίστηκε στο δράμα. Αργότερα, οι Monty Python δημιούργησαν το «The Life of Brian», μια σατιρική προσέγγιση που συνδέεται έμμεσα με το έργο του Τζεφιρέλι. Οι δύο παραγωγές μοιράζονται κοινά στοιχεία, από τη θεματική μέχρι και τη χρήση ορισμένων σκηνικών. Μάλιστα, η σκηνή με τον Μάικλ Γιορκ ως Ιωάννη τον Βαπτιστή να δηλώνει ότι δεν είναι ο Μεσσίας, θεωρείται ότι ενέπνευσε την εμβληματική ατάκα: «He is not the Messiah, he is a very naughty boy».

Η λεπτομέρεια που δεν προσέχεις… αλλά σε επηρεάζει

Υπάρχει ένα στοιχείο που οι περισσότεροι δεν αντιλαμβάνονται συνειδητά, αλλά το νιώθουν: η ακινησία του Ιησού. Ο ενήλικος χαρακτήρας ανοιγοκλείνει τα μάτια του μόνο μία φορά σε ολόκληρη τη σειρά, ενώ ο μικρός Ιησούς το κάνει δύο φορές στη σκηνή του Ναού. Αυτή ήταν μια απόλυτα συνειδητή επιλογή του Τζεφιρέλι, που στόχευε να δημιουργήσει μια αίσθηση μυστηρίου και να διαφοροποιήσει τον χαρακτήρα από όλους τους υπόλοιπους.

Ο ρόλος της Παναγίας είχε αρχικά σχεδιαστεί διαφορετικά. Ο Τζεφιρέλι σκεφτόταν να δώσει τον ρόλο στην Ειρήνη Παπά και να χρησιμοποιήσει μια άγνωστη κοπέλα από την Τυνησία για τη νεαρή ηλικία της. Τελικά, όμως, άλλαξε πορεία και επέλεξε την Ολίβια Χάσεϊ για όλες τις φάσεις του χαρακτήρα. Η πρότασή του προς εκείνη ήταν χαρακτηριστική: «Αγάπη μου, πώς θα σου φαινόταν να γίνεις ξανά παρθένα;».

Για να αποδώσει την ένταση των σκηνών της Σταύρωσης, ο Ρόμπερτ Πάουελ δεν βασίστηκε μόνο στην ερμηνεία του. Ακολούθησε μια ακραία δίαιτα, κόβοντας σχεδόν κάθε κανονικό φαγητό και περιορίζοντας τη διατροφή του αποκλειστικά σε τυρί, ώστε να χάσει βάρος και να δείχνει εξαντλημένος. Αυτό που βλέπουμε στην οθόνη είναι αποτέλεσμα πραγματικής σωματικής καταπόνησης.

Η σειρά που… δεν ακούστηκε όπως γυρίστηκε

Ένα από τα πιο απρόσμενα παρασκήνια της παραγωγής αφορά τον ήχο. Τα γυρίσματα έγιναν κυρίως στην Τυνησία, όπου πολλοί κομπάρσοι δεν μιλούσαν αγγλικά, με αποτέλεσμα πολλές σκηνές να γυριστούν χωρίς ζωντανό ήχο. Στη συνέχεια, ο Τζεφιρέλι πρόσθεσε τον ήχο στο post-production. Ο Λορέντζο Μονέτ, που υποδύθηκε τον μικρό Ιησού, δεν μπορούσε να απαγγείλει προσευχές στα εβραϊκά και απλώς μουρμούριζε, οπότε η φωνή του αντικαταστάθηκε πλήρως. Ακόμη και ο ίδιος ο Πάουελ ντουμπλαρίστηκε σε σκηνή όπου, ενώ ακούμε να απαντά «Ναι» στον Πιλάτο, τα χείλη του φαίνεται να λένε κάτι διαφορετικό.

Κάθε χρόνο, ο «Ιησούς από τη Ναζαρέτ» επιστρέφει σαν να μην έφυγε ποτέ. Κι όμως, κάθε φορά μοιάζει διαφορετικός. Γιατί πίσω από τη γνώριμη εικόνα, υπάρχουν λεπτομέρειες, επιλογές και ιστορίες που δεν εξαντλούνται με μία προβολή. Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο μυστικό του: ότι όσο τον ξέρουμε, άλλο τόσο… δεν τον ξέρουμε.