Η συμμετοχή του Αζερμπαϊτζάν στη Eurovision 2027 βρίσκεται ξαφνικά στο επίκεντρο της συζήτησης, μετά τις δηλώσεις του Ιλχάμ Αλίγιεφ για το ενδεχόμενο πλήρους αποχώρησης της χώρας από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Μια τέτοια πολιτική απόφαση δεν θα έμενε απαραίτητα μακριά από τον μουσικό διαγωνισμό, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει τη σχέση της δημόσιας τηλεόρασης İTV με την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση. Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν ανέφερε στο Παγκόσμιο Φόρουμ Μέσων Ενημέρωσης στη Σουσά ότι το Μπακού δεν εξετάζει απλώς το πάγωμα της συμμετοχής του στον ευρωπαϊκό οργανισμό, αλλά ακόμη και την ολοκληρωτική έξοδο. Προς το παρόν, πάντως, το Αζερμπαϊτζάν εξακολουθεί να αποτελεί πλήρες μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Διαβάστε: Eurovision 2027: Η χώρα που απέρριψε ξανά την επιστροφή, παρά τα εκατομμύρια και τις πιέσεις (Βίντεο)

Eurovision 2027: Τι προβλέπουν πραγματικά οι κανονισμοί της EBU

Σύμφωνα με το καταστατικό της EBU, δικαίωμα πλήρους συμμετοχής έχουν ραδιοτηλεοπτικοί φορείς από χώρες που βρίσκονται στην Ευρωπαϊκή Περιοχή Ραδιοτηλεόρασης ή από κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης που βρίσκονται εκτός αυτής. Επομένως, μια πιθανή έξοδος του Αζερμπαϊτζάν θα μπορούσε να δημιουργήσει ζήτημα ως προς το αν η İTV εξακολουθεί να πληροί τα απαιτούμενα κριτήρια. Ωστόσο, η απώλεια της ιδιότητας του πλήρους μέλους δεν περιγράφεται ως μια αυτόματη διαδικασία που ολοκληρώνεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Το καταστατικό προβλέπει απόφαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου της EBU, ενώ σε εξαιρετικές περιστάσεις μπορεί να εξεταστεί προσωρινή λύση, συνέχιση ή αναστολή της συμμετοχής μέχρι να αποφανθεί η Γενική Συνέλευση. Άρα, ακόμη κι αν το Μπακού προχωρήσει τελικά σε πλήρη αποχώρηση από το Συμβούλιο της Ευρώπης, η απουσία του από τη Eurovision 2027 δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να θεωρηθεί δεδομένη.

Η σύγκρουση που άνοιξε το 2024

Η ένταση ανάμεσα στο Αζερμπαϊτζάν και το Συμβούλιο της Ευρώπης δεν είναι καινούρια. Τον Ιανουάριο του 2024, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση αρνήθηκε να επικυρώσει τα διαπιστευτήρια της αζέρικης αντιπροσωπείας, επικαλούμενη σοβαρές ανησυχίες για τις εκλογές, τη διάκριση των εξουσιών, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η απόφαση αφορούσε αποκλειστικά την κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία και όχι τη συνολική συμμετοχή της χώρας στον οργανισμό. Το ίδιο το Συμβούλιο της Ευρώπης είχε διευκρινίσει τότε ότι το Αζερμπαϊτζάν παρέμενε πλήρες μέλος.

Από τη νίκη στην παρατεταμένη κάμψη

Το Αζερμπαϊτζάν έκανε το ντεμπούτο του στη Eurovision 2008 και μόλις τρία χρόνια αργότερα κατέκτησε την πρώτη θέση με τους Ell & Nikki και το «Running Scared». Η επιτυχία εκείνη έφερε τον διαγωνισμό στο Μπακού το 2012 και καθιέρωσε τη χώρα ως μία από τις πιο φιλόδοξες συμμετοχές του θεσμού. Η εικόνα έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η τελευταία παρουσία του Αζερμπαϊτζάν σε Μεγάλο Τελικό καταγράφηκε το 2022 με τον Nadir Rustamli και το «Fade to Black», ενώ ακολούθησαν τέσσερις συνεχόμενοι αποκλεισμοί. Στη Eurovision 2026, η Jiva με το «Just Go» κατέλαβε τη 15η και τελευταία θέση στον δεύτερο ημιτελικό, συγκεντρώνοντας μόλις δύο βαθμούς.

Το ερώτημα για τη Eurovision 2027

Οι δηλώσεις του Ιλχάμ Αλίγιεφ άνοιξαν ένα νέο μέτωπο αβεβαιότητας γύρω από την παρουσία του Αζερμπαϊτζάν στον επόμενο διαγωνισμό. Προς το παρόν δεν υπάρχει ούτε επίσημη αποχώρηση από το Συμβούλιο της Ευρώπης, ούτε απόφαση της EBU που να επηρεάζει την İTV. Το σενάριο απουσίας από τη Eurovision 2027 είναι υπαρκτό, εφόσον η πολιτική ρήξη ολοκληρωθεί και η EBU κρίνει ότι ο αζέρικος φορέας δεν καλύπτει πλέον τους όρους συμμετοχής. Μέχρι τότε, όμως, το Αζερμπαϊτζάν δεν βρίσκεται επισήμως εκτός διοργάνωσης και η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί τόσο από τις κινήσεις του Μπακού όσο και από τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης (EBU).