Εξήντα πέντε χρόνια συμπληρώνονται από τη βραδιά κατά την οποία η Μαρία Κάλλας καθήλωσε την Επίδαυρο ως «Μήδεια». Το Αρχείο της ΕΡΤ επαναφέρει στο φως σπάνιες μαρτυρίες και οπτικοακουστικά τεκμήρια από την ιστορική παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το σχετικό απόσπασμα προέρχεται από το ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά «Η Ελληνίδα Μαρία Κάλλας», παραγωγής 2007.

Διαβάστε: Νέα χαρτονομίσματα ευρώ: Η ΕΚΤ παρουσίασε τα σχέδια με Μαρία Κάλλας, Μπετόβεν, ποτάμια και πτηνά (Βίντεο)


Μαρία Κάλλας ως "Μήδεια": Η ιστορική πρεμιέρα της 6ης Αυγούστου 1961

Στις 6 Αυγούστου 1961, το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου υποδέχθηκε τη «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι, με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο. Η παραγωγή παρουσιάστηκε από την Εθνική Λυρική Σκηνή και επαναλήφθηκε στις 13 Αυγούστου, με περισσότερους από 17.000 θεατές από την Ελλάδα και το εξωτερικό να έχουν φτάσει στην Επίδαυρο για να παρακολουθήσουν τη μεγάλη υψίφωνο. Τη μουσική διεύθυνση είχε ο Νικόλα Ρεσίνιο, ενώ τη σκηνοθεσία υπέγραφε ο Αλέξης Μινωτής. Τα σκηνικά και τα κοστούμια δημιούργησε ο Γιάννης Τσαρούχης και τη χορογραφία και σκηνική κίνηση ανέλαβε η Μαρία Χορς. Η συνεργασία αυτών των κορυφαίων προσωπικοτήτων με την Κάλλας ανέδειξε την παραγωγή σε ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Η διανομή δίπλα στη μεγάλη ντίβα

Στο πλευρό της Μαρίας Κάλλας εμφανίστηκαν σημαντικοί λυρικοί καλλιτέχνες της εποχής. Τον Ιάσονα ερμήνευσε ο διεθνούς φήμης Καναδός τενόρος Τζον Βίκερς, τον Κρέοντα ο Τζουζέππε Μοντέστι, τη Γλαύκη η Σούλα Γλαντζή και τη Νέρις η Κική Μορφονιού. Στην παράσταση συμμετείχαν ακόμη ο Γεώργιος Ζάκκας και οι Αγγελική Δρακοπούλου και Άννα Μαραγκάκη. Ήταν η δεύτερη εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στο αργολικό θέατρο, έναν χρόνο μετά τη «Νόρμα» του Μπελίνι. Η υποδοχή του κοινού υπήρξε αποθεωτική, με την ερμηνεία της να μένει στην ιστορία για τη δραματική ένταση, τη θεατρικότητα και την εκφραστική δύναμη με την οποία προσέγγισε την πληγωμένη και εκδικητική ηρωίδα.



Το σπάνιο ντοκουμέντο του Αρχείου της ΕΡΤ

Με αφορμή την επέτειο, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ «Η Ελληνίδα Μαρία Κάλλας», σε έρευνα, σενάριο και σκηνοθεσία του Τάσου Ψαρρά. Η παραγωγή καταγράφει τη ζωή και την καλλιτεχνική διαδρομή της Κάλλας, από τις μουσικές σπουδές και τα πρώτα της βήματα έως τις σημαντικές εμφανίσεις της στην Ελλάδα μετά το 1957. Στο αφιέρωμα μιλά η Κική Μορφονιού, η οποία έζησε από κοντά την ιστορική παράσταση ως Νέρις, καθώς και οι υψίφωνες Βάσω Παπαντωνίου, Μαρίκα Παπαδοπούλου και Αντιγόνη Σγούρδα. Οι μαρτυρίες τους ανασυνθέτουν το κλίμα της εποχής και τη στιγμή κατά την οποία η Κάλλας εμφανίστηκε στη σκηνή του κατάμεστου θεάτρου.

Το Αρχείο της ΕΡΤ τιμά τα 65 χρόνια από την ιστορική «Μήδεια» του 1961, παρουσιάζοντας σπάνιες μαρτυρίες για τον θρίαμβο της Μαρίας Κάλλας.

Η «Μήδεια» που η Κάλλας επανέφερε στο προσκήνιο

Η όπερα του Κερουμπίνι πρωτοπαρουσιάστηκε στο Παρίσι το 1797 και βασίζεται στον μύθο της Μήδειας. Για πολλά χρόνια παρέμενε έξω από το βασικό διεθνές ρεπερτόριο, μέχρι που η Μαρία Κάλλας την επανέφερε δυναμικά στο προσκήνιο, ερμηνεύοντας για πρώτη φορά τον ρόλο το 1953, στο Φεστιβάλ του Φλωρεντινού Μουσικού Μάη. Η συγκεκριμένη σκηνοθετική εκδοχή είχε ξεκινήσει από την Όπερα του Ντάλας το 1958, έπειτα από επιθυμία της ίδιας της Κάλλας να συνεργαστεί με τον Αλέξη Μινωτή. Ακολούθησαν το Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου, η Επίδαυρος και τελικά η Σκάλα του Μιλάνου, καθιστώντας την παραγωγή διεθνές καλλιτεχνικό γεγονός. Για το αρχαίο θέατρο, ο Τσαρούχης σχεδίασε νέο σκηνικό και κοστούμια για περίπου 250 ανθρώπους που βρέθηκαν επί σκηνής.

Εξήντα πέντε χρόνια συμπληρώνονται από τη βραδιά κατά την οποία η Μαρία Κάλλας καθήλωσε την Επίδαυρο ως «Μήδεια».


Η επιστροφή στην Επίδαυρο το 2026

Η επέτειος απέκτησε φέτος πρόσθετη σημασία, καθώς στις 20 Ιουνίου 2026 η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσίασε στην Επίδαυρο ανασύνθεση της παραγωγής του 1961. Τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Παναγής Παγουλάτος, τη μουσική διεύθυνση ο Ζακ Λακόμπ και τον ρόλο της Μήδειας ερμήνευσε η Άννα Πιρότσι. Η παράσταση βασίστηκε σε φωτογραφίες, σημειώσεις του Μινωτή, σχέδια και σωζόμενα κοστούμια του Τσαρούχη, επαναφέροντας στη σκηνή ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της νεότερης πολιτιστικής ιστορίας.