Ετος ορόσημο για τη ναυτιλία, τη νησιωτικότητα και τον θαλάσσιο τουρισμό αναμένεται να αποτελέσει το 2026, με την Ελλάδα να επιχειρεί να αξιοποιήσει το πιο ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημά της: τη θάλασσα. Σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή ένα ειδικό πρόγραμμα χρηματοδοτήσεων για επενδύσεις που θα αγγίξουν το 1,5 δισ. ευρώ και αφορούν στη συνολική βελτίωση του κλάδου της θάλασσας: από το λιμενικό σώμα, μέχρι το τουριστικό γιότινγκ.

Σε εφαρμογή το master plan 2026 για ναυτιλία, ναυτικά επαγγέλματα και θαλάσσιο τουρισμό

Οι νέες επενδύσεις εστιάζουν στην ενεργοποίηση των ακριτικών νησιών και των παραμεθόριων περιοχών, με νέο άνοιγμα σε ναυτικά επαγγέλματα που θα φέρουν αύξηση της απασχόλησης, υψηλότερα εισοδήματα και ενίσχυση της τοπικής οικονομίας (βλ. συντηρήσεις, σχεδιασμός και ναυπήγηση τουριστικών σκαφών). Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες του ΥΝΑΝΠ ξεκινούν πεντακόσιες νέες προσλήψεις λιμενικών καθώς και σημαντική ενίσχυση του στόλου με σύγχρονα, καταδιωκτικά σκάφη, και μη επανδρωμένα πλωτά, υποβρύχια μέσα.

Παράλληλα, προχωρούν νέες επενδύσεις για αφαλατώσεις, αλλά και ανάπτυξη σε λιμένες, λιμενοβραχίονες, και αγκυροβόλια που δεν έχουν ακόμα αξιοποιηθεί, όπως για παράδειγμα το λιμάνι της Πάτρας, ο Αστακός, ο Βόλος και η Καβάλα, η Ελευσίνα. Στόχος είναι η μετατροπή τους σε σύγχρονους κόμβους τουρισμού, μεταφορών και εμπορίου.

Όποιο λιμάνι δεν είναι έτοιμο το 2026, θα παραμείνει εκτός χάρτη λένε οι παράγοντες του ναυτιλιακού κλάδου. Για το λόγο αυτό, το σχέδιο να αποκτήσει η Ελλάδα ισχυρότερο home porting στην κρουαζιέρα παραμένει προτεραιότητα, με νέους προβλήτες για καλύτερη ρύθμιση ροών και αποσυμφόρηση συγκεκριμένων προορισμών όπως η Σαντορίνη.

Την ίδια ώρα, η αναβάθμιση των λιμένων θα δημιουργήσει βάσεις για επισκευαστικές υπηρεσίες, εφοδιασμό αλλά και εκπαίδευση πληρωμάτων για ένα περισσότερο εξειδικευμένο ναυτιλιακό οικοσύστημα.

Ηδη, ανάμεσα στα τελευταία έργα λιμενικών υποδομών που έχουν εγκριθεί αφορά την αναβάθμιση στις Σπέτσες (παλαιός λιμένας) με μια επένδυση ύψους 3,7 εκατ. Ευρώ. Ακόμα, έχει εγκριθεί η διενέργεια ανοιχτής διαδικασίας για την επιλογή αναδόχου κατασκευής για την αποκατάσταση του λιμενα Ζακύνθου, προϋπολογισμού 1,13 εκατ. ευρώ.

Πιέσεις και χρονικά deadlines για τις μαρίνες "νέας γενιάς"

Ψηλά στην ατζέντα των συναρμόδιων υπουργείων Ναυτιλίας και Τουρισμού βρίσκονται οι μαρίνες νέας γενιάς που θα λειτουργούν ως ολοκληρωμένοι τουριστικοί προορισμοί. Στόχος είναι να αποφέρουν έσοδα και από άλλες πηγές πέραν από τον ελλιμενισμό, τον ανεφοδιασμό ή τη συντήρηση των τουριστικών σκαφών.

Εδώ ακριβώς είναι που το ΥΝΑΝΠ βλέπει μια τεράστια ευκαιρία για την Ελλάδα. Διότι, σε μια Μεσόγειο που παρουσιάζει έλλειψη σύγχρονων αγκυροβολίων, η χώρα μας μπορεί να αποκτήσει το προβάδισμα έναντι ανταγωνιστικών αγορών όπως η Κροατία, η Τουρκία, και η Ισπανία με το νέο σχέδιο για το λεγόμενο destination marinas και την ταχεία ανάπτυξη των υποδομών. Το συγκεκριμένο εγχείρημα το συζητούν εδώ και αρκετό καιρό οι εκπρόσωποι του ελληνικού τουρισμού χωρίς να έχουν γίνει μέχρι σήμερα σημαντικά βήματα.

Από φέτος όμως, το ΥΝΑΝΠ θέτει συγκεκριμένους χρονικούς ορίζοντες για την ανάπτυξη νέων μαρίνων και την αναβάθμιση των υφιστάμενων χώρων ώστε η Ελλάδα να είναι έτοιμη να υποστηρίξει τη ζήτηση στο γιότινγκ. Επιπλέον, εξετάζεται η διαχείριση αποβλήτων και λυμάτων των τουριστικών σκαφών με ειδικά συστήματα σύνδεσης με υποδομές διαχείρισης αποβλήτων των μαρινών, ενώ ιδιαίτερη προσοχή αναμένεται να δοθεί σε εικοσιτετράωρες υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένης της φύλαξης.

Αδειοδοτήσεις, χρηματοδότηση και επενδυτικό ενδιαφέρον

Κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία του master plan παραμένει η απλοποίηση και επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών. Στελέχη του ναυτιλιακού κλάδου επισημαίνουν οτι οι καθυστερήσεις σε χωροταξικά και περιβαλλοντικά ζητήματα αποτέλεσαν τροχοπέδη για τις μεγάλες επενδύσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαίες τις θεσμικές παρεμβάσεις από πλευράς ΥΝΑΝΠ.

Το χρηματοδοτικό πάντως μίγμα του μεγάλου σχεδίου περιλαμβάνει πόρους από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία αλλά και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Την ίδια ώρα έντονο είναι το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται από εγχώρια και διεθνή επενδυτικά σχήματα που βλέπουν στους ελληνικούς λιμένες και τις μαρίνες μακροπρόθεσμη απόδοση.