EnΝέες τάσεις συγκέντρωσης αλλάζουν την αγορά - Αλλαγή ισορροπίας στην αγορά των σούπερ μάρκετ και αύξηση της πίεσης στους μεσαίους παίκτες
Η συμφωνία που επιταχύνει τη συγκέντρωση στα σούπερ μάρκετ
Η εξαγορά της Κρητικός από τον όμιλο Μασούτης αλλάζει τις ισορροπίες στην αγορά των σούπερ μάρκετ και εντείνει τις πιέσεις στους μεσαίους παίκτες
Η εξαγορά της αλυσίδας Κρητικός από τον όμιλο Μασούτης δεν συνιστά απλώς ακόμη μία επιχειρηματική κίνηση στον κλάδο των σούπερ μάρκετ. Αντιθέτως, λειτουργεί ως επιταχυντής για την επόμενη φάση αναδιάρθρωσης του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων, σε μια αγορά που ήδη χαρακτηρίζεται από υψηλή κινητικότητα και έντονη τάση συγκέντρωσης.
Διαβάστε: Μασούτης: Οριστικοποιήθηκε το μεγάλο deal στα σούπερ μάρκετ - Μπήκαν οι υπογραφές για την εξαγορά της Κρητικός
Το περιβάλλον μέσα στο οποίο υλοποιείται η συμφωνία είναι, κατ’ αρχάς, θετικό σε επίπεδο ζήτησης. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της NielsenIQ για το σύνολο του 2025, ο τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων αυξήθηκε κατά 7,1%, με τις συνολικές πωλήσεις να διαμορφώνονται στα 16,2 δισ. ευρώ. Αξιοσημείωτο είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης προήλθε από άνοδο του όγκου πωλήσεων και όχι αποκλειστικά από ανατιμήσεις, οι οποίες πάντως ήταν παρούσες καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, κυρίως στα τρόφιμα και τα ποτά που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% του συνολικού τζίρου των αλυσίδων.
Η ανάπτυξη, ωστόσο, δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Τα φρέσκα και χύμα προϊόντα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση σε αξία, με ποσοστά άνω του 10%, ενώ ακολούθησαν οι κατηγορίες bazaar –είδη σπιτιού, ένδυση, παιχνίδια και μικροσυσκευές– με άνοδο κοντά στο 9,6%. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι καταναλωτές αρχίζουν σταδιακά να επιστρέφουν σε μεγαλύτερα «καλάθια», παραμένοντας ωστόσο προσεκτικοί στις επιλογές τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμφωνία Μασούτη – Κρητικού αναμένεται να μεταβάλει τις ισορροπίες στην πρώτη εξάδα της αγοράς.
Ο Σκλαβενίτης διατηρεί σταθερά την πρωτιά με μεγάλη διαφορά, ακολουθούμενος από τη Lidl. Στις επόμενες θέσεις βρίσκονται η ΑΒ Βασιλόπουλος και τα My market. Με την απορρόφηση του Κρητικού –η οποία τελεί υπό την έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού– ο Μασούτης αποκτά πλέον κρίσιμο μέγεθος, φέρνοντάς τον αισθητά πιο κοντά στην τρίτη θέση και στην ΑΒ Βασιλόπουλος, η οποία το 2024 εμφάνισε κύκλο εργασιών 1,935 δισ. ευρώ, ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με το 2023.
Οι μεγάλοι όμιλοι συνεχίζουν να αναπτύσσονται με ταχύτερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της αγοράς. Ο Σκλαβενίτης κινείται με ανάπτυξη άνω του 7%, πλησιάζοντας για πρώτη φορά στην ιστορία του το ορόσημο των 6 δισ. ευρώ σε ετήσιο τζίρο. Αντίστοιχα, η Lidl διατηρεί ισχυρή δυναμική βασιζόμενη αποκλειστικά σε οργανική ανάπτυξη, χωρίς εξαγορές, με νέα καταστήματα σε όλη τη χώρα και ρυθμούς που, σύμφωνα με πληροφορίες, ξεπερνούν τον μέσο όρο της αγοράς. Από την 1η Μαρτίου, τη διοίκηση αναλαμβάνει ο Μίλτος Φοροζίδης, διαδεχόμενος τον Μάρτιν Μπραντεμπούργκερ, σε μια περίοδο που η αλυσίδα έχει ήδη προετοιμάσει το έδαφος για περαιτέρω επέκταση, με επενδύσεις σε καταστήματα και υποδομές logistics.
Η πραγματική επίδραση της εξαγοράς Κρητικού από τον Μασούτη αναμένεται να γίνει πιο αισθητή στον λεγόμενο «μεσαίο» χώρο της αγοράς. Οι αλυσίδες με τζίρο από 200 έως 500 εκατ. ευρώ βρίσκονται αντιμέτωπες με εντονότερες πιέσεις, καθώς μειώνονται οι αυτόνομοι παίκτες και αυξάνεται η σημασία της κλίμακας. Σήμερα, βασικοί εκπρόσωποι αυτής της κατηγορίας είναι ο Γαλαξίας (περί τα 500 εκατ. ευρώ), το Market In (περί τα 420 εκατ. ευρώ) και η Bazaar (κοντά στα 250 εκατ. ευρώ).
Η πορεία συγκέντρωσης έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια. Αλυσίδες με ισχυρή περιφερειακή παρουσία είτε απορροφήθηκαν είτε προχώρησαν σε στρατηγικές συνεργασίες. Οι Συνεργαζόμενοι Παντοπώλες Βόρειας Ελλάδας, με τζίρο περίπου 100 εκατ. ευρώ, ενσωματώθηκαν στον Κρητικό, ενώ ο SYNKA επέλεξε συνεργασία με τον Μασούτη, δημιουργώντας κοινή εταιρεία λιανικής στην Κρήτη. Παράλληλα, ο όμιλος αγορών ΕΛΟΜΑΣ έχει αποδυναμωθεί σημαντικά μετά την αποχώρηση και ανεξαρτητοποίηση πολλών μελών του, μεταξύ των οποίων η Bazaar, ο Κρητικός και ο SYNKA Χανίων.
Η Bazaar, μάλιστα, διερεύνησε το 2025 σενάρια συνεργασίας με τον όμιλο AVE, με στόχο μελλοντική ένταξη στο δίκτυο Carrefour Ελλάδας, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει τελικά η συμφωνία. Ακόμη πιο σύνθετη είναι η κατάσταση στο Market In, όπου οι εσωτερικές μετοχικές και διοικητικές αντιπαραθέσεις έχουν δημιουργήσει παρατεταμένη αβεβαιότητα, επηρεάζοντας τη στρατηγική και την καθημερινή λειτουργία της αλυσίδας.
Στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται, οι μεσαίες αλυσίδες καλούνται να επιλέξουν στρατηγική κατεύθυνση. Η αυτόνομη πορεία απαιτεί αυξημένες επενδύσεις σε logistics, τεχνολογία, προωθητικές ενέργειες και ανταγωνιστική τιμολόγηση. Αντίθετα, οι συνεργασίες και οι εξαγορές προσφέρουν ασφάλεια και μέγεθος, αλλά περιορίζουν την ανεξαρτησία. Το βέβαιο είναι ότι μετά τη συμφωνία Μασούτη – Κρητικού, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ εισέρχεται σε φάση επιτάχυνσης των εξελίξεων, με περαιτέρω συγκέντρωση και αναδιαμόρφωση του χάρτη της αγοράς.
Διαβάστε: Μασούτης: Οριστικοποιήθηκε το μεγάλο deal στα σούπερ μάρκετ - Μπήκαν οι υπογραφές για την εξαγορά της Κρητικός
Το περιβάλλον μέσα στο οποίο υλοποιείται η συμφωνία είναι, κατ’ αρχάς, θετικό σε επίπεδο ζήτησης. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της NielsenIQ για το σύνολο του 2025, ο τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων αυξήθηκε κατά 7,1%, με τις συνολικές πωλήσεις να διαμορφώνονται στα 16,2 δισ. ευρώ. Αξιοσημείωτο είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης προήλθε από άνοδο του όγκου πωλήσεων και όχι αποκλειστικά από ανατιμήσεις, οι οποίες πάντως ήταν παρούσες καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, κυρίως στα τρόφιμα και τα ποτά που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% του συνολικού τζίρου των αλυσίδων.
Η ανάπτυξη, ωστόσο, δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Τα φρέσκα και χύμα προϊόντα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση σε αξία, με ποσοστά άνω του 10%, ενώ ακολούθησαν οι κατηγορίες bazaar –είδη σπιτιού, ένδυση, παιχνίδια και μικροσυσκευές– με άνοδο κοντά στο 9,6%. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι καταναλωτές αρχίζουν σταδιακά να επιστρέφουν σε μεγαλύτερα «καλάθια», παραμένοντας ωστόσο προσεκτικοί στις επιλογές τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμφωνία Μασούτη – Κρητικού αναμένεται να μεταβάλει τις ισορροπίες στην πρώτη εξάδα της αγοράς.
Ο Σκλαβενίτης διατηρεί σταθερά την πρωτιά με μεγάλη διαφορά, ακολουθούμενος από τη Lidl. Στις επόμενες θέσεις βρίσκονται η ΑΒ Βασιλόπουλος και τα My market. Με την απορρόφηση του Κρητικού –η οποία τελεί υπό την έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού– ο Μασούτης αποκτά πλέον κρίσιμο μέγεθος, φέρνοντάς τον αισθητά πιο κοντά στην τρίτη θέση και στην ΑΒ Βασιλόπουλος, η οποία το 2024 εμφάνισε κύκλο εργασιών 1,935 δισ. ευρώ, ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με το 2023.
Οι μεγάλοι παίκτες "καλπάζουν"
Οι μεγάλοι όμιλοι συνεχίζουν να αναπτύσσονται με ταχύτερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της αγοράς. Ο Σκλαβενίτης κινείται με ανάπτυξη άνω του 7%, πλησιάζοντας για πρώτη φορά στην ιστορία του το ορόσημο των 6 δισ. ευρώ σε ετήσιο τζίρο. Αντίστοιχα, η Lidl διατηρεί ισχυρή δυναμική βασιζόμενη αποκλειστικά σε οργανική ανάπτυξη, χωρίς εξαγορές, με νέα καταστήματα σε όλη τη χώρα και ρυθμούς που, σύμφωνα με πληροφορίες, ξεπερνούν τον μέσο όρο της αγοράς. Από την 1η Μαρτίου, τη διοίκηση αναλαμβάνει ο Μίλτος Φοροζίδης, διαδεχόμενος τον Μάρτιν Μπραντεμπούργκερ, σε μια περίοδο που η αλυσίδα έχει ήδη προετοιμάσει το έδαφος για περαιτέρω επέκταση, με επενδύσεις σε καταστήματα και υποδομές logistics.
Πιέσεις στον "μεσαίο χώρο"
Η πραγματική επίδραση της εξαγοράς Κρητικού από τον Μασούτη αναμένεται να γίνει πιο αισθητή στον λεγόμενο «μεσαίο» χώρο της αγοράς. Οι αλυσίδες με τζίρο από 200 έως 500 εκατ. ευρώ βρίσκονται αντιμέτωπες με εντονότερες πιέσεις, καθώς μειώνονται οι αυτόνομοι παίκτες και αυξάνεται η σημασία της κλίμακας. Σήμερα, βασικοί εκπρόσωποι αυτής της κατηγορίας είναι ο Γαλαξίας (περί τα 500 εκατ. ευρώ), το Market In (περί τα 420 εκατ. ευρώ) και η Bazaar (κοντά στα 250 εκατ. ευρώ).Η πορεία συγκέντρωσης έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια. Αλυσίδες με ισχυρή περιφερειακή παρουσία είτε απορροφήθηκαν είτε προχώρησαν σε στρατηγικές συνεργασίες. Οι Συνεργαζόμενοι Παντοπώλες Βόρειας Ελλάδας, με τζίρο περίπου 100 εκατ. ευρώ, ενσωματώθηκαν στον Κρητικό, ενώ ο SYNKA επέλεξε συνεργασία με τον Μασούτη, δημιουργώντας κοινή εταιρεία λιανικής στην Κρήτη. Παράλληλα, ο όμιλος αγορών ΕΛΟΜΑΣ έχει αποδυναμωθεί σημαντικά μετά την αποχώρηση και ανεξαρτητοποίηση πολλών μελών του, μεταξύ των οποίων η Bazaar, ο Κρητικός και ο SYNKA Χανίων.
Η Bazaar, μάλιστα, διερεύνησε το 2025 σενάρια συνεργασίας με τον όμιλο AVE, με στόχο μελλοντική ένταξη στο δίκτυο Carrefour Ελλάδας, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει τελικά η συμφωνία. Ακόμη πιο σύνθετη είναι η κατάσταση στο Market In, όπου οι εσωτερικές μετοχικές και διοικητικές αντιπαραθέσεις έχουν δημιουργήσει παρατεταμένη αβεβαιότητα, επηρεάζοντας τη στρατηγική και την καθημερινή λειτουργία της αλυσίδας.
Στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται, οι μεσαίες αλυσίδες καλούνται να επιλέξουν στρατηγική κατεύθυνση. Η αυτόνομη πορεία απαιτεί αυξημένες επενδύσεις σε logistics, τεχνολογία, προωθητικές ενέργειες και ανταγωνιστική τιμολόγηση. Αντίθετα, οι συνεργασίες και οι εξαγορές προσφέρουν ασφάλεια και μέγεθος, αλλά περιορίζουν την ανεξαρτησία. Το βέβαιο είναι ότι μετά τη συμφωνία Μασούτη – Κρητικού, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ εισέρχεται σε φάση επιτάχυνσης των εξελίξεων, με περαιτέρω συγκέντρωση και αναδιαμόρφωση του χάρτη της αγοράς.
