Κύμα ελέγχων έχει εξαπολύσει η ΑΑΔΕ στην αγορά για τον εντοπισμό επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών που δεν έχουν προχωρήσει στη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS με στόχο τη διασφάλιση της πλήρους καταγραφής των συναλλαγών και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Οι έλεγχοι είναι σαρωτικοί και σε 24ωη βάση καθώς παρά την καθολική εφαρμογή του μέτρου υπάρχουν ακόμα εταιρίες που δεν έχουν συμμορφωθεί παρακάμπτοντας το σύστημα με διάφορους τρόπους ώστε να μην δηλώνουν τον πραγματικό τους τζίρο. 

ΑΑΔΕ: Σαρωτικοί έλεγχοι στην αγορά για POS και IRIS

Για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν POS και IRIS, αλλά δεν τα έχουν συνδέσει με τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ, όπως επίσης και για τις εταιρείες πώλησης και υποστήριξης των απαραίτητων λογισμικών προβλέπονται τσουχτερά πρόστιμα. Αυτά ανέρχονται σε 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 20.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία ενώ για τις εταιρείες παροχής και υποστήριξης του λογισμικού, προβλέπονται κυρώσεις που φτάνουν μέχρι και ανάκληση της άδειας λειτουργίας. Το πρόστιμο μειώνεται κατά 50% για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επιχείρησης που της επιβλήθηκε πρόστιμο 20.000 ευρώ επειδή δεν διασύνδεσε εγκαίρως τα τερματικά POS (EFT/POS) με τον φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό (ΦΗΜ) και με πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, όπως απαιτεί η νομοθεσία. Η επιχείρηση κατέθεσε ενδικοφανή προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, επικαλούμενη «τεχνικές δυσκολίες» και «αδυναμία ολοκλήρωσης της διασύνδεσης παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε». Ωστόσο, η προσφυγή απορρίφθηκε, επιβεβαιώνοντας την αυστηρότητα των κανόνων.

Η υπόθεση αφορά το φορολογικό έτος 2024, δηλαδή τις συναλλαγές και τις υποχρεώσεις διασύνδεσης εντός του έτους αυτού, αλλά η επιβολή του προστίμου έγινε στις αρχές του 2026. Οι αρχές τονίζουν ότι η διασύνδεση των POS και των ταμειακών μηχανών με το IRIS αποτελεί πλέον υποχρέωση και όχι επιλογή, καθώς εξασφαλίζει την πλήρη καταγραφή των συναλλαγών, μειώνει τη χρήση μετρητών και συμβάλλει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Άλλωστε, από την 1η Δεκεμβρίου 2025 το IRIS έχει καταστεί υποχρεωτικό για όλες τις επιχειρήσεις ενώ από τις 15 Ιανουαρίου 2026 έχουν αυξηθεί τα ημερήσια όρια συναλλαγών από 500 ευρώ σε 1.000 ευρώ για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών και έως 1.000 ευρώ για πληρωμές σε επαγγελματίες, γεγονός που διευκολύνει την χρήση των άμεσων πληρωμών. Το IRIS επιτρέπει στους καταναλωτές να ολοκληρώνουν συναλλαγές σε ελάχιστα δευτερόλεπτα με χρήση QR code ή mobile banking εφαρμογής ενώ οι επιχειρήσεις καταγράφουν και διαβιβάζουν τα δεδομένα στη φορολογική διοίκηση στο ίδιο λεπτό.


Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ για POS και IRIS: Πού εστιάζουν οι ελεγκτές

Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ εστιάζουν κυρίως στα ακόλουθα σημεία:

1. Δήλωση και λειτουργία της ταμειακής μηχανής (ΦΗΜ) : Οι ελεγκτές εξετάζουν αν η επιχείρηση διαθέτει νόμιμο και δηλωμένο ΦΗΜ, συμβατό με τις τεχνικές προδιαγραφές του Υπουργείου Οικονομικών. Η μη δήλωση ή η χρήση μη συμβατού μηχανισμού θεωρείται σοβαρή παράβαση.

2. Σύνδεση του ΦΗΜ με το POS: Ελέγχεται ότι τα POS επικοινωνούν υποχρεωτικά με τις ταμειακές μηχανές, ώστε κάθε πληρωμή με κάρτα να «κλειδώνει» το ποσό της απόδειξης. Η μη σύνδεση των δύο συσκευών αποτελεί αδίκημα και μπορεί να οδηγήσει σε υψηλά πρόστιμα.

3. Διαβίβαση συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο: Στόχος των ελέγχων είναι να διαπιστωθεί αν οι συναλλαγές που περνούν από το POS εμφανίζονται αυτόματα και στον ΦΗΜ και στο myDATA. Η άμεση καταγραφή των δεδομένων διασφαλίζει την πλήρη διαφάνεια και αποτρέπει την απόκρυψη εσόδων.

4. Παράκαμψη συστήματος ή «μαύρο» POS: Οι ελεγκτές εντοπίζουν περιπτώσεις όπου το POS λειτουργεί μεμονωμένα, χωρίς σύνδεση με την ταμειακή μηχανή, κάτι που θεωρείται σοβαρή φορολογική παράβαση. Τέτοιες πρακτικές ενισχύουν τη φοροδιαφυγή και αντιμετωπίζονται με αυστηρά πρόστιμα.