Η πραγματικότητα της ενεργειακής απεξάρτησης της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο λαμβάνει επίσημη νομοθετική μορφή. Το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας και το Ευρωκοινοβούλιο ενέκριναν την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέχρι το 2028, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής ενεργειακής εξάρτησης που διήρκεσε δεκαετίες. Η πρωτοβουλία REPowerEU αποκτά πλέον δεσμευτικό χαρακτήρα, υποχρεώνοντας τα κράτη μέλη να προχωρήσουν σε ριζική αναδιάρθρωση του ενεργειακού τους χάρτη.

Διαβάστε: Απόφαση - σταθμός για απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ

Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της απαγόρευσης ρωσικού αερίου

Η νέα νομοθεσία προβλέπει σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών, τόσο μέσω αγωγών όσο και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η εφαρμογή ξεκινά έξι εβδομάδες μετά την επίσημη έναρξη ισχύος του κανονισμού, ενώ προβλέπεται μεταβατική περίοδος για τις υφιστάμενες εμπορικές συμβάσεις. Από τις αρχές του 2027, οι εισαγωγές ρωσικού LNG θα απαγορεύονται πλήρως, ενώ το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς η απαγόρευση επεκτείνεται και στο αέριο αγωγών. Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν σημαντικά χρηματικά πρόστιμα.

Γιατί η ΕΕ αποφάσισε την ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία

Σύμφωνα με το επίσημο κείμενο της απόφασης, η Ρωσία χαρακτηρίζεται αναξιόπιστος εμπορικός συνεργάτης που χρησιμοποιεί το φυσικό αέριο ως γεωπολιτικό εργαλείο πίεσης. Η στρατηγική αυτή προκάλεσε σοβαρές διαταραχές στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό, εκτίναξε τις τιμές ενέργειας και δημιούργησε σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομική σταθερότητα των κρατών μελών. Η πραγματικότητα της ενεργειακής απεξάρτησης της ΕΕ από το ρωσικό αέριο αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.

Διαβάστε: Η νέα δικαίωση Παπασταύρου που ήρθε από τις Βρυξέλλες και η ρήτρα για τον TurkStream

Εθνικά σχέδια διαφοροποίησης ενεργειακού εφοδιασμού

Έως την 1η Μαρτίου 2026, κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να καταθέσει ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο για τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου. Τα σχέδια αυτά πρέπει να εντοπίζουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει κάθε χώρα στην αντικατάσταση του ρωσικού αερίου και να προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις. Η προθεσμία αυτή αποτελεί κρίσιμο ορόσημο για την επιτυχή υλοποίηση της στρατηγικής ενεργειακής απεξάρτησης.

Η θέση του Ομίλου AKTOR για την ενεργειακή μετάβαση

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και CEO της ATLANTIC SEE LNG TRADE, τοποθετήθηκε επί του θέματος κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός. Υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επέλεξε συνειδητά να εξαρτηθεί πλήρως από το ρωσικό φυσικό αέριο επί σειρά ετών, δημιουργώντας ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα για τη Μόσχα. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία, η χρήση του ρωσικού αερίου έγινε προβληματική, αλλά η Ρωσία διατηρούσε ισχυρό μοχλό πίεσης έναντι των ευρωπαϊκών κρατών.

Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR σημείωσε ότι η απόφαση για απαγόρευση από το 2028 ήρθε φέτος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για σοβαρότητα στην εφαρμογή των κυρώσεων. Εάν η πραγματικότητα της ενεργειακής απεξάρτησης της ΕΕ από το ρωσικό αέριο ήταν πραγματική προτεραιότητα, οι χώρες του κάθετου ενεργειακού διαδρόμου, ιδίως οι δυτικές, θα έπρεπε να εξασφαλίζουν άμεσα μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας LNG.

Διαβάστε: Αλέξανδρος Εξάρχου: "Αναγκαία η επιδότηση του κάθετου ενεργειακού άξονα από την ΕΕ"

Προτάσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας

Κατά τον κ. Εξάρχου, η Ευρώπη οφείλει να υιοθετήσει πιο ενεργητική στάση αντί να παρακολουθεί εξ αποστάσεως. Προτείνει την επιδότηση του κάθετου ενεργειακού άξονα για την ανάπτυξη κατάλληλων υποδομών που θα καταστήσουν το αμερικανικό LNG ανταγωνιστικό σε σχέση με το ρωσικό φυσικό αέριο μακροπρόθεσμα. Απαιτείται η κατασκευή δεύτερου FSRU, η αναβάθμιση του υφιστάμενου διαδρόμου και πιθανώς η δημιουργία νέου. Όλα αυτά μπορούν να υλοποιηθούν εφόσον η Ευρώπη στηρίξει ουσιαστικά την απόφασή της για κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Ο ίδιος κατέληξε τονίζοντας την ανάγκη κατανόησης της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας και προσαρμογής σε αυτήν. Για να ανακτήσει η Ευρώπη τη θέση της, πρέπει να επιδείξει σοβαρότητα και συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων.

Διαβάστε: Εξάρχου από το Νταβός: "Η Ευρώπη κινείται σε μία γκρίζα ζώνη, πρέπει να αποφασίσει τι θέλει να είναι" - "Μονόδρομος για την ενεργειακή ασφάλεια τα μακροχρόνια συμβόλαια LNG"

Ο ρόλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE στην ενεργειακή μετάβαση

Η ATLANTIC SEE LNG TRADE, με τη συμμετοχή του Ομίλου AKTOR κατά 60% και της ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά 40%, διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην υλοποίηση της ενεργειακής απεξάρτησης. Η εταιρεία εξασφάλισε τις πρώτες μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας αμερικανικού LNG στην Ελλάδα, ενώ έχει υπογράψει σημαντικές εμπορικές συμφωνίες με Ρουμανία και Ουκρανία για διανομή αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω του κάθετου διαδρόμου. Οι κινήσεις αυτές ενισχύουν την πραγματικότητα της ενεργειακής απεξάρτησης της ΕΕ από το ρωσικό αέριο και θέτουν τα θεμέλια για μια πιο ασφαλή ενεργειακή αρχιτεκτονική στην περιοχή.