Προκειμένου να «ξεμπλοκάρει» ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου και να πειστεί η πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης να άρει τα ρυθμιστικά εμπόδια, ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Τζόσουα Βολζ, έστειλε από την Αθήνα ξεκάθαρο σήμα ενεργότερης εμπλοκής της αμερικανικής πλευράς. O κ. Βολζ υπογράμμισε επίσης ότι ο Κάθετος Διάδρομος καταλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην ατζέντα της ενεργειακής κυριαρχίας των ΗΠΑ εκτός συνόρων, καθώς προωθεί ταυτόχρονα δύο βασικές και αλληλένδετες προτεραιότητες.

Αφενός την πλήρη απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο και την επιρροή που το συνοδεύει («Στη Μόσχα λένε ότι το πετρέλαιο είναι για τα χρήματα, αλλά το φυσικό αέριο αφορά στην ισχύ», είπε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αξιωματούχος), αφετέρου την υλοποίηση της δέσμευσης που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ενωση το περασμένο καλοκαίρι για αγορά αμερικανικής ενέργειας (κυρίως LNG), συνολικής αξίας 750 δισ. δολαρίων σε ορίζοντα τριετίας.

Κάθετος Διάδρομος: Τα μηνύματα από τις ΗΠΑ

Προκειμένου, ο Κάθετος Διάδρομος να υπηρετήσει τον ρόλο του και να εξελιχθεί σε αξιόπιστη και ανταγωνιστική όδευση μεταφοράς μεγάλων ποσοτήτων αμερικανικού LNG από την Ελλάδα προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη έως την Ουκρανία, ο κ. Βολζ  έστειλε μήνυμα ότι είναι ώρα να… πατήσουν «γκάζι» όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές, καθώς το ρολόι μετρά αντίστροφα για τη Διάσκεψη των Υπουργών των χωρών που συμμετέχουν στο έργο (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), που έχει ήδη προγραμματιστεί για τις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον.

«Πρέπει να περάσουμε από τη φάση του σχεδιασμού στην υλοποίηση, γιατί θέλουμε ο Κάθετος Διάδρομος να περάσει από τις σταγόνες στις ροές και από τις ροές στην πλημμύρα αερίου», υπογράμμισε ο στενός συνεργάτης του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, θέλοντας να δείξει την πολύ μεγάλη σημασία που δίνει η αμερικανική πλευρά στο έργο. Ο κ. Βολζ έκανε επίσης ειδική αναφορά στην Ελλάδα -και στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου-, ως ισχυρή κινητήριο δύναμη για την πρόοδο του εγχειρήματος, καθώς «βρίσκεται στην καρδιά ενός από τους πιο κρίσιμους διαδρόμους για την επιτυχία αυτών των φιλόδοξων στόχων», και μάλιστα σε μια περίοδο που οι ιστορικά στενές σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ έχουν αναβαθμιστεί περαιτέρω και βρίσκονται στο καλύτερο επίπεδο των τελευταίων ετών.

Παπασταύρου: Tο κόστος διαμετακόμισης LNG από τη Ρεβυθούσα προς την Ουκρανία έχει ήδη μειωθεί 

Ο κ. Παπασταύρου από την πλευρά του ανέδειξε ότι χάρη στις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί -με την Ελλάδα να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο- το κόστος διαμετακόμισης LNG από τη Ρεβυθούσα προς την Ουκρανία έχει ήδη μειωθεί και από σχεδόν 10 ευρώ/MWh -που ήταν απαγορευτικά υψηλό σε σχέση με ανταγωνιστικές οδεύσεις όπως αυτή μέσω Πολωνίας- βρίσκεται τώρα κάτω από τα 6,50 ευρώ/MWh. Δεν παρέλειψε, όμως, να τονίσει ότι απαιτείται ακόμα πολλή δουλειά για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του Διαδρόμου σε μακροπρόθεσμη βάση, καθώς πρόκειται για πολυσύνθετο και απαιτητικό εγχείρημα, που προϋποθέτει την ευθυγράμμιση πέντε κυβερνήσεων, των ρυθμιστικών αρχών τους και των Διαχειριστών Συστημάτων Αερίου, κάτι που από τη φύση του είναι πολύ δύσκολο.

Σε κάθε περίπτωση, στην παρούσα φάση φαίνεται να υπάρχει ισχυρότερη πολιτική βούληση για να προχωρήσει ο Κάθετος Διάδρομος και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Από την αμερικανική πλευρά δίνεται προτεραιότητα στην επίλυση εμπορικών και τεχνικών ζητημάτων της διαδρομής. Οσον αφορά την πλευρά της ΕΕ, το ζητούμενο είναι η προώθηση ρυθμιστικών παρεμβάσεων, που θα ανοίξουν τον δρόμο για νέα, πιο ευέλικτα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας μεγαλύτερης διάρκειας, που θα προσφέρουν αυξημένη ορατότητα στους συμμετέχοντες και θα έχουν μικρότερο κόστος.

Στόχος είναι η συμφωνία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών σε συγκεκριμένα μέτρα, που θα μειώνουν το κόστος χρήσης της διαδρομής και θα ενισχύουν την εμπορική της ελκυστικότητα. Την ανάγκη να προχωρήσει το έργο με όρους αγοράς υπογράμμισε άλλωστε και ο κ. Βολζ, ότι το βασικό εμπόδιο σήμερα δεν είναι τεχνικό, αλλά πολιτικό και επενδυτικό. Όπως ανέφερε, απαιτούνται μακροχρόνια συμβόλαια, σταθερό κανονιστικό πλαίσιο και διακρατικός συντονισμός, ώστε να περιοριστούν το ρίσκο και το κόστος κεφαλαίου.