Νέες ελαφρύνσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και µείωση χρέους, φέρνουν σωρευτικά η ρήτρα διαφυγής για τις αµυντικές δαπάνες και το υπερπλεόνασµα του 2025 και τα υψηλότερα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από τον περιορισµό της φοροδιαφυγής. Το νέο πακέτο θετικών παρεµβάσεων δεν αποκλείεται να φτάσει ή και να ξεπεράσει το 1,2 δισ. ευρώ συνολικά στη διετία 2026-2027.

Στην εκτίµηση αυτή συγκλίνουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λόγω µείωσης δαπανών, η Τράπεζα της Ελλάδος αλλά και το γραφείο Προϋπολογισµού του Κράτους στη Βουλή, την ώρα που (λόγω υπεραπόδοσης της οικονοµίας) ο υπουργός Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, αφήνει να εννοηθεί ότι κάθε πρόσθετος δηµοσιονοµικός χώρος που δηµιουργείται, θα επιστρέφει µέσω παροχών και ελαφρύνσεων στους πολίτες και την πραγµατική οικονοµία.

Μόνο από την εξαίρεση των αµυντικών δαπανών το ποσό που θα κατευθυνθεί σε θετικές οικονοµικές παρεµβάσεις το 2026 υπολογίζεται ότι θα είναι από 550.000.000 έως 750.000.000 ευρώ. Το γραφείο Προϋπολογισµού της Βουλής στην τελευταία έκθεσή του σηµειώνει ότι δηµιουργείται πρόσθετος χώρος για θετικές παρεµβάσεις ύψους 750.000.000 ευρώ για το 2026 µε αρωγό τη ρήτρα διαφυγής για τις αµυντικές δαπάνες. Η συγκεκριµένη υπεραπόδοση µπορεί να αξιοποιηθεί για τη µείωση του δηµόσιου χρέους και για τη δηµιουργία δηµοσιονοµικών «µαξιλαριών» που θα συµβάλουν στη στήριξη των δηµόσιων δαπανών σε περιόδους οικονοµικής επιβράδυνσης.

Με αφορµή την εκτίµηση για δηµοσιονοµικό χώρο έως 750.000.000 ευρώ από το γραφείο Προϋπολογισµού της Βουλής, ο υπουργός Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών Κυριάκος Πιερρακάκης διευκρίνισε την περασµένη εβδοµάδα ότι τέτοιου τύπου χώρος αφορά κατά βάση την επόµενη χρονιά και ότι η ∆ΕΘ αποτελεί το ορόσηµο για τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού που αφορούν το επόµενο έτος. Θύµισε, ωστόσο, ότι στο παρελθόν έγιναν και ενδιάµεσες παρεµβάσεις, όταν η οικονοµία πήγε καλύτερα από ό,τι είχαν δείξει αρχικά τα στοιχεία. Σηµείωσε δε µε νόηµα, ότι «σήµερα δεν υπάρχει κάτι άλλο» πέρα από τον συγκεκριµένο χώρο και ότι, αν η οικονοµία αποδώσει καλύτερα, τότε «εκείνη τη στιγµή» η κυβέρνηση θα είναι παρούσα µε στοχευµένα µέτρα.


Κομβικός ο Απρίλιος

Ο Απρίλιος θα αποδειχθεί καθοριστικός µήνας, καθώς θα οριστικοποιηθούν τα δηµοσιονοµικά στοιχεία του 2025. Το ίδιο έγινε και το 2024. Το Πάσχα ανακοινώθηκαν η επιστροφή ενός ενοικίου σε περίπου 950.000 νοικοκυριά και το µόνιµο επίδοµα των 250 ευρώ σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Εφόσον ευοδωθούν οι εκτιµήσεις για πορεία καλύτερη του αναµενόµενου, ειδικά στο µέτωπο των µόνιµων εσόδων από τα έσοδα κατά της φοροδιαφυγής, ανάβει το «πράσινο φως» στην κυβέρνηση για την προώθηση µέτρων, όπως: νέες µειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, περαιτέρω διεύρυνση του αριθµού των δικαιούχων του επιδόµατος των 250 ευρώ για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, από το οποίο εξαιρούνται πάνω από 1.000.000 συνταξιούχοι, κοινωνικές παροχές µέσω αυξήσεων των επιδοµάτων του ΟΠΕΚΑ, κατάργηση του τέλους επιτηδεύµατος, µείωση προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις, δηµιουργία δηµοσιονοµικών «µαξιλαριών», µείωση δηµοσίου χρέους.

Για το 2025 το πρωτογενές πλεόνασµα υπολογίζεται ότι τελικά θα κινηθεί πάνω από το 4% του ΑΕΠ και θα διαµορφωθεί στα 10 δισ. ευρώ ή ακόµη και να προσεγγίσει τα 11 δισ. ευρώ (επισήµως το 2024 έκλεισε µε 8,1 δισ. ευρώ), ενώ ο Προϋπολογισµός είχε στο 12ηνο φορολογικά έσοδα αυξηµένα κατά 400.000.000 ευρώ σε σύγκριση µε τον στόχο, και µένει να φανεί τι παραπάνω θα µπει στο δηµόσιο ταµείο από τον Φεβρουάριο από την είσπραξη των τελών κυκλοφορίας, τις εναποµείνασες δόσεις πληρωµής του ΕΝΦΙΑ και του ΦΠΑ του 2025. Έχουν ήδη βεβαιωθεί 683.000.000 ευρώ και εκτιµάται ότι έως τη λήξη του δηµοσιονοµικού έτους, ενδέχεται να αυξηθούν στα 800.000.000 - 900.000.000 ευρώ.

Παράλληλα, η υπέρβαση των τακτικών εσόδων και η συγκράτηση δαπανών στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης µπορούν να προσθέσουν ακόµη περίπου 500.000.000 ευρώ και συνολικά έως το τέλος Απριλίου είναι πιθανό να διαµορφωθεί πρόσθετος χώρος κοντά στο 1,8- 2 δισ. ευρώ. Από αυτά θεωρείται ρεαλιστικό ότι µπορεί να διατεθεί για µόνιµες ελαφρύνσεις περί το 1,2 δισ. ευρώ.


Παρεμβάσεις

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε εκδήλωση του Εµπορικού και Βιοµηχανικού Επιµελητηρίου Θεσσαλονίκης στις 13/1/2026 είχε αναφέρει -µεταξύ άλλων- ότι το 2026 προγραµµατίζονται:
 νέες µειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, που θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, από το βήµα της ∆ΕΘ τον Σεπτέµβριο,
 περαιτέρω απλούστευση του επιχειρηµατικού περιβάλλοντος και 4.050 διαφορετικών διαδικασιών του ∆ηµοσίου,
 προώθηση των ειδικών χωροταξικών σχεδίων για τον τουρισµό και στη συνέχεια τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας και τη
βιοµηχανία,
 ολοκλήρωση του κτηµατολογίου,
 περαιτέρω επιτάχυνση στη δικαιοσύνη, µε στόχο το 2027 η Ελλάδα να φτάσει στον µέσο όρο της ΕΕ για την έκδοση τελεσίδικων αποφάσεων (650 ηµέρες),
 εφαρµογή του µεγαλύτερου προγράµµατος δηµοσίων επενδύσεων ιστορικά µε 16 δισ. ευρώ το 2026,
 διαπραγµάτευση για το νέο πολυετές δηµοσιονοµικό πλαίσιο. Η πρόταση της Κοµισιόν προβλέπει για την Ελλάδα 49 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034,
 εντονότερη παρουσία της Αναπτυξιακής Τράπεζας, ξεκινώντας από το Ταµείο της Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας,
 ενίσχυση των εξαγωγών, µε ανανέωση και αναβάθµιση του Enterprise Greece και συµµετοχή των εξαγωγέων και του ιδιωτικού τοµέα στις αποφάσεις, και
 προώθηση µεγάλων έργων σε όλη την Ελλάδα.


Η Ευρώπη

Σε ό,τι αφορά την Ευρώπη, η σωρευτική αύξηση δαπανών τα έτη 2024-2026 παραµένει συµβατή µε τη σύσταση του Συµβουλίου για σωρευτική αύξηση 9,9%, καθώς το 2024 είχαµε µείωση καθαρών δαπανών κατά 0,2%. Μετά την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αµυντικές δαπάνες, έχουµε αρνητικό σωρευτικό υπόλοιπο περίπου -0,3% του ΑΕΠ το 2026 ή περίπου 750.000.000 ευρώ, δηλαδή κάτω από το ανώτατο όριο που ορίζει η ΕΕ. 

* Ο Γιώργος Αυτιάς είναι ευρωβουλευτής της ΝΔ