Η πρόσφατη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην Άγκυρα έφερε στο προσκήνιο σχέδια για συνεργασία των Ελλήνων και Τούρκων κατασκευαστικών εταιρειών για την ανοικοδόμηση της Γάζας και της Συρίας. Η προοπτική δημιουργίας κοινοπραξιών μεταξύ ελληνικών και τουρκικών κατασκευαστικών ομίλων ανοίγει νέους ορίζοντες γεωοικονομικών ευκαιριών σε περιοχές με τεράστιες ανάγκες υποδομών.

Διαβάστε: Πρόταση Ερντογάν σε Μητσοτάκη για συνεργασία ελληνικών και τουρκικών εταιρειών στον κατασκευαστικό τομέα - "Στόχος να διεκδικήσουν διεθνή συμβόλαια"

Παρότι η συζήτηση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν -όπως διαβάζουμε στο ρεπορτάζ της Μαρίας Καλούδη για το powergame.gr- την πολιτική βούληση για διερεύνηση κοινών επιχειρηματικών σχημάτων. Οι ελληνικές και τουρκικές εταιρείες θα μπορούσαν να διαμορφώσουν, όπως είπε και στο ραδιόφωνο Παραπολιτικά 90,1 ο υφυπουργός Χάρης Θεοχάρης, consortia ικανά να ανταποκριθούν σε διεθνή συμβόλαια υψηλού ρίσκου, αλλά και σημαντικής αναπτυξιακής δυναμικής.


Επιχειρηματικά forum και κοινές πρωτοβουλίες

Ο υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, επιβεβαίωσε μιλώντας στα Παραπολιτικα 90,1 τις προθέσεις συνεργασίας, ανακοινώνοντας τη διοργάνωση δύο business forum, ενός στην Κωνσταντινούπολη και ενός στην Αθήνα. Στόχος των συναντήσεων είναι η ενίσχυση των τομέων που ήδη συνεργάζονται ελληνικές και τουρκικές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος Ερντογάν υπογράμμισε ιδιαίτερα τον κατασκευαστικό τομέα, τονίζοντας ότι οι τουρκικές εταιρείες κατέχουν τη δεύτερη θέση παγκοσμίως μετά την Κίνα στα διεθνή συμβόλαια. Η δημιουργία κοινοπραξιών με ελληνικές εταιρείες για έργα στο εξωτερικό αποτελεί προτεραιότητα, δίνοντας στους επιχειρηματίες τη δυνατότητα να αξιολογήσουν αυτές τις ευκαιρίες.


Το οικονομικό μέγεθος της ανοικοδόμησης στη Γάζα

Οι εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών για την ανοικοδόμηση της Γάζας και της Συρίας αποκαλύπτουν το τεράστιο μέγεθος της πρόκλησης. Στη Γάζα, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο ΟΗΕ και η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτίμησαν τις άμεσες ζημιές σε φυσικές δομές στα 18,5 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2024. Η κατανομή των καταστροφών είναι αποκαλυπτική: το 72% των ζημιών αφορά κατοικίες, υπογραμμίζοντας τον στεγαστικό χαρακτήρα της κρίσης. Νεότερη έκθεση του Φεβρουαρίου 2025 ανεβάζει το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης και οικονομικής ανάκαμψης στα 53,2 δισεκατομμύρια δολάρια για δεκαετή περίοδο. Τα πρώτα 20 δισεκατομμύρια δολάρια απαιτούνται εντός τριετίας για κρίσιμες παρεμβάσεις: επαναλειτουργία υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης, αποκατάσταση ηλεκτροδότησης, ανοικοδόμηση σχολείων και νοσοκομείων, καθώς και δημιουργία θέσεων εργασίας. Η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη εκτιμά το συνολικό κόστος σε πάνω από 70 δισεκατομμύρια δολάρια.


Συρία: Η μεγαλύτερη πρόκληση ανοικοδόμησης

Στη Συρία, το οικονομικό αποτύπωμα του πολέμου ξεπερνά κάθε προηγούμενο. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτίμησε τον Οκτώβριο 2025 τις φυσικές ζημιές σε υποδομές και κτίρια στα 108 δισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο 2011 έως 2024. Το κόστος ανοικοδόμησης φτάνει τα 216 δισεκατομμύρια δολάρια, κατανεμημένα σε υποδομές (82 δισ.), κατοικίες (75 δισ.) και μη οικιστικά κτίρια (59 δισ.). Οι σεισμοί του Φεβρουαρίου 2023 προσέθεσαν επιπλέον βάρος στην εξίσωση. Οι ζημιές εκτιμώνται σε 3,7 δισεκατομμύρια δολάρια, οι απώλειες σε 1,5 δισεκατομμύριο, ενώ οι συνολικές ανάγκες ανάκαμψης ανέρχονται σε 7,9 δισεκατομμύρια δολάρια για διάστημα έως τριών ετών. Προτεραιότητα έχουν η στέγαση, οι μεταφορές, η γεωργία και η κοινωνική προστασία.


Η ισχύς των τουρκικών κατασκευαστικών εταιρειών

Οι τουρκικοί κατασκευαστικοί όμιλοι κατέχουν δεσπόζουσα θέση στη διεθνή αγορά. Με 45 εταιρείες στη λίστα Top 250 International Contractors του ENR, η Τουρκία βρίσκεται δεύτερη παγκοσμίως μετά την Κίνα. Ο κλάδος λειτουργεί ως εξαγωγέας οικονομικής ισχύος της χώρας. Στην κορυφή της ιεραρχίας βρίσκονται η Rönesans Holding και η Enka İnşaat. Η Rönesans αντλεί το 80% των εσόδων της από διεθνείς αγορές, με ισχυρή παρουσία σε Ολλανδία και Γερμανία, υλοποιώντας νοσοκομεία, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και ενεργειακά αποδοτικά κτίρια. Η Enka διατηρεί υψηλή ρευστότητα και εστιάζει σε ενεργειακά projects, με σημαντική δραστηριότητα στη Ρωσία και την περιοχή της Κασπίας. Μια δεύτερη γενιά ισχυρών ομίλων, οι Limak, Cengiz, Kolin, Kalyon και Makyol, έχουν ταυτιστεί με mega projects και συμβάσεις παραχώρησης. Αεροδρόμια, αυτοκινητόδρομοι, σιδηρόδρομοι και ενεργειακά έργα αποτελούν το χαρτοφυλάκιό τους, αξιοποιώντας μοντέλα ΣΔΙΤ και BOT.


Γεωπολιτικά έργα και στρατηγικές επενδύσεις

Η ανακατασκευή του διεθνούς αεροδρομίου της Δαμασκού αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα. Με προϋπολογισμό 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων και συμμετοχή των Cengiz και Kalyon, το έργο σηματοδοτεί την έναρξη της ανοικοδόμησης της Συρίας. Η πολιτική και οικονομική διάσταση του project υπογραμμίζει τον στρατηγικό ρόλο των τουρκικών εταιρειών. Στο Ιράκ, το φιλόδοξο Development Road προϋπολογισμού 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων στοχεύει να συνδέσει τον Περσικό Κόλπο με την Τουρκία μέσω οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων. Οι Limak και Yapı Merkezi διεκδικούν κεντρικό ρόλο στα πακέτα κατασκευής. Στη Σαουδική Αραβία, οι τουρκικές κατασκευαστικές επέστρεψαν δυναμικά στο πλαίσιο του Vision 2030. Έργα υποδομών στη NEOM, σιδηροδρομικές συμβάσεις και επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με πρωταγωνίστρια την Kalyon Energy, ενισχύουν τη θέση τους στη Μέση Ανατολή.


Η Ρουμανία ως πύλη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η στροφή προς την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, με τη Ρουμανία να αναδεικνύεται σε βασικό πεδίο δράσης. Η Makyol έχει καταστεί ο μεγαλύτερος ξένος εργολήπτης της χώρας, με έργα άνω των 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κυρίως αυτοκινητόδρομους. Κοινοπραξίες με συμμετοχή των Alsim Alarko, Nurol και Gülermak υλοποιούν έργα μετρό και σιδηροδρομικών υποδομών στο Βουκουρέστι, αξιοποιώντας πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ελληνοτουρκική συνεργασία θα μπορούσε να ακολουθήσει παρόμοια μοντέλα.


Ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και προοπτικές

Τα τουρκικά κατασκευαστικά συγκροτήματα διαθέτουν συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι ευρωπαϊκών και κινεζικών ανταγωνιστών. Ο συνδυασμός χαμηλότερου κόστους, ταχύτητας υλοποίησης και διάθεσης ανάληψης ρίσκου τα καθιστά ελκυστικά για έργα σε ασταθείς περιοχές. Σε αντίθεση με τους κινεζικούς ομίλους, λειτουργούν ευέλικτα χωρίς βαριά κρατική γραφειοκρατία. Απέναντι στους ευρωπαϊκούς προσφέρουν ανταγωνιστικότερες οικονομικές προτάσεις. Η συνεργασία Ελλήνων και Τούρκων εργολάβων για την ανοικοδόμηση της Γάζας και της Συρίας θα μπορούσε να συνδυάσει την τεχνογνωσία και την εμπειρία και των δύο πλευρών, δημιουργώντας ισχυρά consortia ικανά να ανταποκριθούν στις τεράστιες προκλήσεις της περιοχής.