Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν το ενδεχόμενο επίσπευσης των διαδικασιών για την εύρεση διαδοχής της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Αυτό φημολογείται τις τελευταίες ώρες, με το Bloomberg να αφιερώνει μεγάλο θέμα για όσα διαδραματίζονται πίσω από τις κλειστές πόρτες. Κίνητρο για αυτή τη στρατηγική μετατόπιση φαίνεται πως αποτελεί η επιθυμία των Βρυξελλών και των βασικών πρωτευουσών της Ευρωζώνης να αποφύγουν τη θεσμική εμπλοκή με έναν πιθανό ακροδεξιό Γάλλο Πρόεδρο μετά τις κρίσιμες εκλογές του 2027. Η θητεία της Λαγκάρντ λήγει επίσημα τον Οκτώβριο του επόμενου έτους και η απόφαση για τη διαδοχή της κανονικά θα λαμβανόταν το καλοκαίρι του 2027.

Διαβάστε: ΕΚΤ: Αυτοί είναι οι πιθανοί διάδοχοι της Λαγκάρντ - Επικρατέστερος υποψήφιος ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ

ΕΚΤ: Οι δυσκολίες για τη διαδοχή Λαγκάρντ

Ωστόσο, η διαφαινόμενη απειλή μιας νίκης της Μαρίν Λεπέν ή του προστατευόμενου της, Ζορντάν Μπαρντελά, στις κάλπες που ξεκινούν τον Απρίλιο του 2027 στη Γαλλία, ωθεί τους Ευρωπαίους ηγέτες να αναθεωρήσουν το χρονοδιάγραμμά τους. Αυτή η τάση επιβεβαιώνεται από την πρόσφατη παραίτηση του διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό. Η πρόωρη αποχώρησή του, που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα, σημαίνει αυτόματα ότι η επιλογή του αντικαταστάτη του εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Εμανουέλ Μακρόν, «θωρακίζοντας» τη θέση πριν από τις εκλογές.

«Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για τη λήψη αποφάσεων πριν από τις γαλλικές εκλογές», δηλώνει ο Εμανουέλ Μενχ, καθηγητής στο Frankfurt School of Finance και πρώην στέλεχος της Bundesbank. «Θα ήταν σίγουρα ευκολότερο με τον Μακρόν παρά με τη Λεπέν ή τον Μπαρντελά, οι οποίοι έχουν ήδη δώσει σήμα ότι έχουν πολύ διαφορετικές ιδέες για το ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος της ΕΚΤ».

Το ερώτημα αν οι κυβερνήσεις θα κινηθούν ταχύτατα για να προστατεύσουν την κεντρική τράπεζα εξαρτάται από την αντίληψή τους για την απειλή που συνιστά η άνοδος της «Εθνικής Συσπείρωσης» στη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η νευρικότητα των επενδυτών σχετικά με τη διαδοχή στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), ειδικά καθώς ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιτίθεται στην τρέχουσα ηγεσία της, ενισχύει την άποψη για ταχύτερες αποφάσεις στην Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, οι πάγιες διαφωνίες εντός του μπλοκ για τις θέσεις υψηλής ευθύνης θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ανασταλτικά.

Δεν υπάρχει καθορισμένο ημερολόγιο για τον διορισμό των προέδρων της ΕΚΤ. Η συμφωνία για τη Λαγκάρντ ήταν μέρος ενός ευρύτερου «πακέτου» ανταλλαγών για θέσεις στην ΕΕ, το οποίο οριστικοποιήθηκε τέσσερις μήνες πριν ξεκινήσει η θητεία της.

Ανησυχητική η άνοδος της "Εθνικής Συσπείρωσης"

Από τη σκοπιά των Βρυξελλών, η άνοδος της «Εθνικής Συσπείρωσης» είναι ανησυχητική. Μια τέτοια ευρωσκεπτικιστική δύναμη δεν βρέθηκε ποτέ τόσο κοντά στην εξουσία σε ένα ιδρυτικό μέλος της ΕΕ.

Αν και η Λεπέν έχει υποχωρήσει από τη θέση για έξοδο από το ευρώ, ο Μπαρντελά δήλωσε τον Νοέμβριο ότι το κόμμα θα πιέσει την ΕΚΤ να επανεκκινήσει την ποσοτική χαλάρωση για την αντιμετώπιση του διογκωμένου χρέους της Γαλλίας.

Ο Αντόνιο Μπαρόζο, ανώτερος αναλυτής γεωοικονομίας του Bloomberg Economics, προειδοποιεί: «Μια πρόωρη συμφωνία πακέτου θα μπορούσε να προλάβει τις εντάσεις, αλλά δεν υπάρχει εγγύηση ότι η Λεπέν ή ο Μπαρντελά θα αισθάνονταν δεσμευμένοι από συμφωνίες που έγιναν πριν αναλάβουν καθήκοντα».

Την περασμένη εβδομάδα, ο Πρόεδρος της Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ, προειδοποίησε για τον κίνδυνο οι κεντρικές τράπεζες να δώσουν προτεραιότητα σε δημοσιονομικούς στόχους, παραπέμποντας στις επιθέσεις του Τραμπ στη Fed ως ένα πιθανό «προσχέδιο για πολιτικούς σε άλλες χώρες».

Οι υποψήφιοι διάδοχοι

Ο Νάγκελ είναι ένας πιθανός υποψήφιος, αν και ο Ολλανδός αντίπαλός του, Κλάας Κνοτ, θεωρείται αυτή τη στιγμή ο επικρατέστερος σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg σε οικονομολόγους. Στην κούρσα συμμετέχει επίσης ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Υπάρχει πάντα η πιθανότητα η ίδια η Λαγκάρντ να επιταχύνει τις εξελίξεις παραιτούμενη νωρίτερα, όπως έκανε και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Παρά τις φήμες για μετακίνησή της στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, η ίδια επιμένει: «Είμαι πλήρως αποφασισμένη να ολοκληρώσω τη θητεία μου. Λυπάμαι που το λέω, αλλά δεν πρόκειται να απαλλαγείτε από εμένα σύντομα».

Καθώς ο Μακρόν επιλέγει νέο επικεφαλής για την Τράπεζα της Γαλλίας, γνωρίζει ότι το να στερεί τέτοιες επιλογές από την «Εθνική Συσπείρωση» έχει κόστος. Τροφοδοτεί το λαϊκιστικό αφήγημα – που χρησιμοποιεί και ο Τραμπ- ότι οι επιλογές του «κατεστημένου» υπονομεύουν τη δημοκρατία.

«Θα μπορούσε να αυξήσει τη δυσαρέσκεια κατά των κεντρώων κομμάτων», λέει ο Βαλέ, «αλλά είναι ένα ρίσκο που αξίζει να ληφθεί», καταλήγει.