Την αναθεώρηση των τσουχτερών προστίμων για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις ζητεί η Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά το κύμα αντιδράσεων από επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί ο φορολογούμενος (απλογραφικό ή διπλογραφικό) και επιβάλλονται για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή.

Διαβάστε: Πρόστιμα-φωτιά για την ηλεκτρονική τιμολόγηση: Ποιοι κινδυνεύουν με "καμπάνες" 2.500 ευρώ - Τι αλλάζει από τις 2 Μαρτίου

Η εφαρμογή του μέτρου έχει προκαλέσει έντονες διαμαρτυρίες, καθώς πολλοί επαγγελματίες κάνουν λόγο για δυσανάλογες κυρώσεις, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις υπερβαίνουν κατά πολύ τη βαρύτητα της παράβασης και δεν συνδέονται με πραγματική δημοσιονομική ζημία. Ιδίως στις μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις, όπου δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, η επιβολή υψηλών προστίμων θεωρείται από την αγορά υπερβολική και αποσυνδεδεμένη από την ουσία της παράβασης.

Για παράδειγμα, επαγγελματίας που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ η οποία είναι μηδενική. Για τη δήλωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ. Υπόχρεος σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ με ποσό προς επιστροφή βρίσκεται αντιμέτωπος με την επιβολή προστίμου 500 ευρώ.

Η ίδια η Επιτροπή επισημαίνει ότι η επιβολή αυξημένων προστίμων σε μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις εγείρει ζήτημα αναλογικότητας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η αναδρομική εφαρμογή τους εντείνει την ανασφάλεια δικαίου, με αποτέλεσμα να μην εισπράττονται. Όπως τονίζεται, η αυστηροποίηση του πλαισίου δεν φαίνεται να συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, όταν δεν υπάρχει δημοσιονομική απώλεια.

Ήδη από τον Νοέμβριο του 2025, η Επιτροπή είχε καταθέσει αναλυτικό υπόμνημα προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου και τη διοίκηση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, ζητώντας την επανεξέταση του ισχύοντος καθεστώτος. Στο υπόμνημα υπογραμμίζεται ότι τα πρόστιμα, όπως εφαρμόζονται σήμερα, προκαλούν υπέρμετρη επιβάρυνση σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ιδίως σε περιόδους περιορισμένης ρευστότητας.

Στο πλαίσιο αυτό η ομάδα Φορολογικής Πολιτικής του υπουργείου Οικονομικών προτείνει:

  • Εξαίρεση των περιπτώσεων όπου η δήλωση είναι μηδενική ή πιστωτική, εφόσον δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
  • Μείωση προστίμων σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων με όριο συνολικού προστίμου, ώστε να μην μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των … ευρώ (π.χ. 1.000 ευρώ).
  • Εφαρμογή του κανόνα μη επιβολής προστίμου σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης όταν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση ή όταν το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, φέρεται να επανεξετάζουν το θέμα και να προχωρούν σε διορθωτικές παρεμβάσεις με στόχο τον εξορθολογισμό των προστίμων. Έτσι, το ενδεχόμενο μείωσης των χρηματικών ποινών στις περιπτώσεις όπου δεν προκύπτει φορολογική οφειλή θεωρείται πλέον ανοιχτό.