Η παγκόσμια αγορά καυσίμων βρίσκεται σε αναταραχή καθώς οι τιμές της βενζίνης σημειώνουν ραγδαία άνοδο σε δεκάδες χώρες μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν. Οι οδηγοί σε όλο τον πλανήτη αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις, με τις ανατιμήσεις να φτάνουν σε ορισμένες περιπτώσεις το 50%, δημιουργώντας πρωτοφανή πίεση στα οικογενειακά εισοδήματα και τις εθνικές οικονομίες.

Διαβάστε: "Ζαλίζουν" οι τιμές της βενζίνης: Ξεπέρασε το "φράγμα" των 2 ευρώ το λίτρο σε νησιά Ιουνίου και Αιγαίου & στην Κρήτη

Δραματική αύξηση τιμών βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες

Στην αμερικανική αγορά, το κόστος των καυσίμων έχει εκτιναχθεί σε ανησυχητικά επίπεδα. Η μέση τιμή της απλής βενζίνης αυξήθηκε από 2,94 δολάρια ανά γαλόνι τον Φεβρουάριο σε 3,58 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο περίπου 20% σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του AAA Fuel Prices. Αξιοσημείωτο είναι ότι πολλές πολιτείες έχουν ξεπεράσει το όριο των 4 δολαρίων ανά γαλόνι, ενώ η Καλιφόρνια κατέγραψε τιμές άνω των 5 δολαρίων, το υψηλότερο σημείο της διετίας.

Ποιες χώρες καταγράφουν τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις στα καύσιμα

Σύμφωνα με την πλατφόρμα Global Petrol Prices που παρακολουθεί τις λιανικές τιμές ενέργειας σε περίπου 150 χώρες, τουλάχιστον 85 κράτη έχουν βιώσει σημαντική αύξηση στις τιμές της βενζίνης 95 οκτανίων μετά τις πρώτες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Τα δεδομένα που επεξεργάστηκε το Al Jazeera αποκαλύπτουν ανησυχητική εικόνα για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Το Βιετνάμ κατέχει την πρωτιά με εντυπωσιακή αύξηση σχεδόν 50%, καθώς η τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων εκτινάχθηκε από 0,75 δολάρια ανά λίτρο στις 23 Φεβρουαρίου σε 1,13 δολάρια στις 9 Μαρτίου.

Ακολουθούν το Λάος με άνοδο 33%, η Καμπότζη με 19%, η Αυστραλία με 18% και οι Ηνωμένες Πολιτείες με περίπου 17%. Πολλές χώρες ανακοινώνουν αλλαγές στις τιμές μόνο στο τέλος κάθε μήνα, γεγονός που προμηνύει νέες αυξήσεις τον Απρίλιο.

Η εικόνα στην ελληνική αγορά καυσίμων

Στην Ελλάδα, οι τιμές της βενζίνης παρουσίασαν αύξηση 5,08% στο διάστημα από τις 23 Φεβρουαρίου έως τις 11 Μαρτίου, με το κόστος να ανεβαίνει από 2,05 σε 2,15 δολάρια το λίτρο. Η ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα ανακοινώνοντας μέτρα την Τετάρτη, θέτοντας πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων και επιβάλλοντας αυστηρά πρόστιμα για φαινόμενα αισχροκέρδειας που εκμεταλλεύονται την κρίση.

Γιατί οι ασιατικές χώρες επηρεάζονται περισσότερο

Οι χώρες της Ασίας δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα από την κρίση των καυσίμων λόγω της εξάρτησής τους από τα ενεργειακά φορτία που διέρχονται μέσω των Στενών του Ορμούζ. Αυτό το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί τη μοναδική έξοδο των παραγωγών πετρελαίου της περιοχής προς τον ανοιχτό ωκεανό, συνδέοντας τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν. Από την έναρξη των εχθροπραξιών, η διέλευση από τα στενά έχει περιοριστεί δραματικά, επηρεάζοντας την προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Για την αντιμετώπιση της κρίσης, πολλές χώρες της Ανατολικής Ασίας έχουν υιοθετήσει έκτακτα μέτρα σταθεροποίησης των ενεργειακών αγορών. Στις 8 Μαρτίου, η Ιαπωνία ζήτησε από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου να προετοιμαστούν για πιθανή απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων. Την επόμενη ημέρα, η Νότια Κορέα επέβαλε για πρώτη φορά μετά από τρεις δεκαετίες ανώτατο όριο τιμών για τη βενζίνη και το ντίζελ.

Δραστικά μέτρα στη Νότια Ασία για εξοικονόμηση καυσίμων

Στη Νότια Ασία, οι συνέπειες του πολέμου είναι ακόμη πιο σοβαρές, καθώς χώρες όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές διαθέτουν περιορισμένα οικονομικά και στρατηγικά ενεργειακά αποθέματα. Το Μπανγκλαντές διέταξε το άμεσο κλείσιμο όλων των δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας. Στο Πακιστάν, τα κυβερνητικά γραφεία λειτουργούν πλέον τέσσερις ημέρες την εβδομάδα, ενώ τα σχολεία έχουν κλείσει και εφαρμόζεται πολιτική τηλεργασίας κατά 50% για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων.

Η Ευρωπαϊκή απάντηση στην κρίση των τιμών ενέργειας

Στην Ευρώπη, οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της G7 πραγματοποίησαν έκτακτη συνάντηση για να αντιμετωπίσουν την άνοδο των τιμών ενέργειας. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έθεσε το ενδεχόμενο απελευθέρωσης 20% έως 30% των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου της χώρας προκειμένου να μετριαστεί η πίεση στους καταναλωτές και να σταθεροποιηθούν οι τιμές της βενζίνης στην ευρωπαϊκή αγορά.