Κλιμάκωση άνευ προηγουμένου, με τις ενεργειακές υποδομές να μπαίνουν όλο και περισσότερο στο στόχαστρο, προμηνύουν τα πλήγματα στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, το υποθαλάσσιο South Pars. Χθες, το Ισραήλ – χωρίς πρότερη ενημέρωση των ΗΠΑ, όπως ανέφερε σε σχετική ανάρτηση ο Ντόναλντ Τραμπ – έπληξε το συγκεκριμένο κοίτασμα, καθώς και εγκαταστάσεις πετρελαίου και πετροχημικών στη γειτονική πόλη Asaluyeh. Η συγκεκριμένη κίνηση δεν έμεινε αναπάντητη από την Τεχεράνη, με τον κύριο ενεργειακό κόμβο του Κατάρ, τη Ras Laffan Industrial City, να υφίσταται εκτεταμένες ζημιές μετά από δύο επιθέσεις με ιρανικούς πυραύλους μέσα σε διάστημα 12 ωρών, όπως ανακοίνωσε η κρατική εταιρεία QatarEnergy. Η Ras Laffan, ένα βιομηχανικό κέντρο περίπου 80 χιλιόμετρα βόρεια της Ντόχα, αποτελεί θεμέλιο της οικονομίας του κράτους του Περσικού Κόλπου και τη μεγαλύτερη εγκατάσταση υγροποίησης φυσικού αερίου στον κόσμο, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Τα διαμειφθέντα σε σχέση με το South Pars επέφεραν άμεσα αλυσιδωτές εξελίξεις φέρνοντας την τιμή του πετρελαίου περί (και λίγο πάνω από) τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ δεν αφήνουν ανεπηρέαστες χώρες όπως το Ιράκ (που λαμβάνει περί το 40% του φυσικού αερίου του από την Τεχεράνη και βλέπει τώρα τη ροή να «παγώνει» συνεπεία των χθεσινών εξελίξεων), αλλά και την Τουρκία, που έχει το South Pars ως τη «βασική πηγή φυσικού αερίου που μεταφέρεται μέσω αγωγού στην Τουρκία μέσω της γραμμής Ταμπρίζ–Άγκυρα», όπως ανέφερε το Bloomberg.
Το South Pars αποτελεί μέρος ενός υπεράκτιου κοιτάσματος φυσικού αερίου έκτασης 9.700 τετραγωνικών χιλιομέτρων που μοιράζονται το Ιράν και το Κατάρ. Το ιρανικό τμήμα του South Pars καλύπτει περίπου το ένα τρίτο του κοιτάσματος, ενώ το τμήμα του Κατάρ ονομάζεται North Dome ή North Field. Βρίσκεται υπό τον Περσικό Κόλπο και αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα, για τον οποίο το Κατάρ απέκτησε πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά LNG.
Οι εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν / Πηγή: Reuters
Το κοίτασμα South Pars και οι εγκαταστάσεις στο Asaluyeh που επλήγησαν χθες, Τετάρτ (18/3) / Πηγή: Guardian
Η παραγωγή φυσικού αερίου του Ιράν ανήλθε συνολικά σε 276 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2024, με το 94% να καταναλώνεται στο Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία του Φόρουμ των Χωρών Εξαγωγέων Φυσικού Αερίου, κάτι που αποτελεί φυσικό επακόλουθο πρωτίστως των κυρώσεων σε ενεργειακές εξαγωγές που έχουν επιβληθεί στην Τεχεράνη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η ευρύτερη περιοχή έρχεται στο στόχαστρο, καθώς οι ισραηλινές επιθέσεις τον Ιούνιο του περασμένου έτους έπληξαν τέσσερις μονάδες της λεγόμενης (ιρανικής) Φάσης 14 του South Pars, σε εγκαταστάσεις περίπου 200 χλμ. μακριά από τις αντίστοιχες του Κατάρ, πολλές από τις οποίες αποτελούν κοινοπραξίες με τους ενεργειακούς κολοσσούς ExxonMobil και ConocoPhillips των ΗΠΑ, όπως σημειώνει το Reuters.
Το κοίτασμα South Pars έχει τόσα ανακτήσιμα αποθέματα φυσικού αερίου όσο όλα τα υπόλοιπα του πλανήτη μαζί
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, το εν λόγω κοίτασμα κατέχει περίπου 1.800 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου και περίπου 50 δισεκατομμύρια βαρέλια συμπυκνωμάτων φυσικού αερίου, ενώ έχει σχεδόν τόσα ανακτήσιμα αποθέματα όσα όλα τα άλλα κοιτάσματα μαζί. Αυτό και μόνο καταδεικνύει τη σημασία του, όπως και το ότι η εν λόγω ποσότητα επαρκεί από μόνη της για να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες του πλανήτη για 13 χρόνια, αλλά και να παράξει αρκετή ενέργεια, για να τροφοδοτήσει τις ΗΠΑ για 35 χρόνια.
Σε σχέση με το Ιράν, το πλήγμα αποτελεί δεδομένα καίριο για την ήδη πολλαπλώς τρωθείσα οικονομία του: Άλλωστε, βασίζεται ιδιαίτερα στο φυσικό αέριο για να παράξει θέρμανση και ηλεκτρική ενέργεια, όντας τέταρτο στον πλανήτη στην κατανάλωση, πίσω από ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία. Το 80% της εν λόγω ποσότητας, δε, έρχεται από το South Pars.
Το μήνυμα Τραμπ
Σε κάθε περίπτωση, ο πόλεμος αλλάζει επίπεδο πλέον, μετά και την χθεσινή προειδοποίηση του Ισραηλινού Υπουργού Άμυνας πως επέκειντο «εκπλήξεις»: Ο Ντόναλντ Τραμπ ήδη διεμήνυσε πως (το ως τώρα θεωρηθέν όχι επαρκώς ανεπτυγμένο) South Pars θα τεθεί στόχος από τις ίδιες τις αμερικανικές δυνάμεις, με ή χωρίς τη βοήθεια ή τη συναίνεση του Ισραήλ, εφόσον η Τεχεράνη «αποφασίσει απερίσκεπτα να επιτεθεί σε κάποιον πολύ αθώο, στην προκειμένη περίπτωση στο Κατάρ».
Η αντίδραση του Κατάρ
Με φόντο τα παραπάνω, το Υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ επέδωσε επίσημη διακοίνωση στην Πρεσβεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στο Κράτος, στην οποία αναφέρεται ότι το Κατάρ θεωρεί τόσο τον στρατιωτικό ακόλουθο όσο και τον ακόλουθο ασφαλείας στην πρεσβεία, καθώς και το προσωπικό των δύο γραφείων των ακολούθων, «Persona Non Grata» («ανεπιθύμητα πρόσωπα») και τους ζητά να εγκαταλείψουν τη χώρα εντός μέγιστης προθεσμίας (24) ωρών.
Αυτό έγινε κατά τη διάρκεια συνάντησης που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη μεταξύ του Διευθυντή Πρωτοκόλλου του Υπουργείου Εξωτερικών, Ibrahim Yousif Fakhro, και του Πρέσβη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στο Κράτος, Ali Salehabadi, στην Ντόχα.
Το υπουργείο εξήγησε ότι η απόφαση αυτή έρχεται σε απάντηση στις επανειλημμένες ιρανικές στοχοποιήσεις και την κατάφωρη επιθετικότητα κατά του Κράτους του Κατάρ, η οποία παραβίασε την κυριαρχία και την ασφάλειά του, σε μια κατάφωρη παραβίαση των αρχών του διεθνούς δικαίου, του ψηφίσματος αριθ. (2817) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών της καλής γειτονίας.
Το υπουργείο τόνισε ότι η συνέχιση αυτής της εχθρικής προσέγγισης από την ιρανική πλευρά θα αντιμετωπιστεί με πρόσθετα μέτρα από το Κράτος του Κατάρ, κατά τρόπο που να διασφαλίζει την προστασία της κυριαρχίας, της ασφάλειας και των εθνικών συμφερόντων του.
Επιβεβαίωσε επίσης ότι το Κράτος του Κατάρ διατηρεί το δικαίωμα να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της κυριαρχίας και της ασφάλειάς του, σύμφωνα με τις διατάξεις του διεθνούς δικαίου.
En
