Το Κατάρ σήκωσε δραματικά τους τόνους απέναντι στο Ιράν μετά το χτύπημα στο Ras Laffan, με τον πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών της χώρας Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι να ξεκαθαρίζει ότι οι επιθέσεις στις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου του εμιράτου δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να παρουσιαστούν ως πλήγμα σε αμερικανικά συμφέροντα. Αντίθετα, όπως είπε από τη Ντόχα, το χτύπημα αυτό έχει άμεσες και βαριές συνέπειες για ολόκληρο τον κόσμο, ακριβώς επειδή χτυπά έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς κόμβους του πλανήτη. Το Reuters μετέδωσε ότι ο Καταριανός πρωθυπουργός απέρριψε ρητά τον ισχυρισμό της Τεχεράνης πως οι επιθέσεις είχαν στόχο αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή, τονίζοντας ότι το χτύπημα στο Ras Laffan δείχνει ακριβώς το αντίθετο. Το ίδιο πρακτορείο έχει ήδη καταγράψει ότι οι ζημιές στο Ras Laffan είναι τόσο σοβαρές ώστε αφαιρούν περίπου το 17% της εξαγωγικής ικανότητας LNG του Κατάρ για τρία έως πέντε χρόνια.

Διαβάστε: Μέση Ανατολή: Παρά τις δηλώσεις Τραμπ, Ισραηλινοί λένε πως οι ΗΠΑ γνώριζαν για το πλήγμα στο ιρανικό κοίτασμα αερίου

Η τοποθέτηση του αλ Θάνι δεν είχε μόνο πολιτικό χαρακτήρα, αλλά και σαφές ενεργειακό βάρος. Όπως είπε, τέτοιου είδους επιθέσεις δεν αποφέρουν άμεσο όφελος σε καμία χώρα, αλλά προκαλούν ζημιά και έχουν άμεσες συνέπειες στον πληθυσμό. Αυτή η φράση δεν είναι καθόλου τυχαία. Αντανακλά την επίγνωση της Ντόχα ότι το Ras Laffan δεν είναι ένα απλό βιομηχανικό συγκρότημα, αλλά το μεγαλύτερο κέντρο υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο και ένας κόμβος από τον οποίο εξαρτώνται αγορές στην Ασία, στην Ευρώπη και διεθνώς. Το Reuters σημείωσε ότι οι ζημιές δεν αφορούν μόνο το LNG, αλλά και συμπυκνώματα, LPG, νάφθα, θείο και ήλιο, πράγμα που σημαίνει ότι το πλήγμα δεν είναι μονοδιάστατο, αλλά χτυπά ένα ολόκληρο πλέγμα κρίσιμων ενεργειακών και βιομηχανικών ροών.

Κατάρ και Ras Laffan: Η Ντόχα αδειάζει την ιρανική δικαιολογία

Η πιο αιχμηρή πτυχή της συνέντευξης Τύπου ήταν η ξεκάθαρη απόρριψη του ιρανικού αφηγήματος. Η Τεχεράνη είχε προσπαθήσει να παρουσιάσει τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κόλπου ως πλήγματα κατά αμερικανικών συμφερόντων ή ως μήνυμα προς την Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της. Όμως ο αλ Θάνι ξεκαθάρισε ότι αυτή η επιχειρηματολογία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και ότι το Ras Laffan το αποδεικνύει με σαφήνεια. Με άλλα λόγια, η Ντόχα στέλνει το μήνυμα ότι το Ιράν δεν χτύπησε κάποιο αφηρημένο «αμερικανικό αποτύπωμα», αλλά την πραγματική καρδιά ενός καταριανού και παγκόσμιου ενεργειακού μηχανισμού. Το Reuters, σε χωριστή κάλυψη για τις κινήσεις της Τεχεράνης, σημείωσε ότι το Ιράν χαρακτήρισε τα χτυπήματα ως πλήγματα σε αμερικανικά συνδεδεμένες υποδομές στην περιοχή, όμως το Κατάρ απαντά πια ανοιχτά πως αυτή η δικαιολογία καταρρέει μπροστά στην πραγματικότητα των ζημιών και των συνεπειών.

Η στάση αυτή έχει μεγάλη σημασία και διπλωματικά. Το Κατάρ ήταν παραδοσιακά μία από τις χώρες του Κόλπου που προσπαθούσαν να κρατούν ισορροπίες και ανοιχτούς διαύλους με την Τεχεράνη. Όμως το χτύπημα στο Ras Laffan αλλάζει προφανώς το κλίμα. Το Reuters έχει μεταδώσει ότι η Ντόχα βλέπει ήδη πολυετή απώλεια παραγωγικής ικανότητας, αναγκαστική επίκληση force majeure σε συμβόλαια και σοβαρή διαταραχή στις ροές LNG προς χώρες όπως η Ιταλία, το Βέλγιο, η Νότια Κορέα και η Κίνα. Αυτό σημαίνει ότι το πλήγμα δεν είναι απλώς ένα διμερές επεισόδιο μεταξύ Κατάρ και Ιράν, αλλά μια εξέλιξη που επηρεάζει ολόκληρο το διεθνές ενεργειακό σύστημα.

Η παρέμβαση Φιντάν και το μήνυμα της Τουρκίας προς Τεχεράνη

Δίπλα στον Καταριανό πρωθυπουργό, ο Χακάν Φιντάν προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στην τουρκική κριτική προς το Ισραήλ και στην ανάγκη να σταλεί και ένα μήνυμα προς το Ιράν. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είπε ότι η Άγκυρα μεταφέρει στη φιλική, όπως τη χαρακτήρισε, Τεχεράνη τη συμβουλή να μην επεκτείνει τον πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Τόνισε πως οι επιθέσεις σε χώρες της περιοχής είναι απαράδεκτες, ενώ παράλληλα απέδωσε στο Ισραήλ τον ρόλο του βασικού αυτουργού της σύγκρουσης. Με αυτή τη διατύπωση, η Άγκυρα επιχείρησε να κρατήσει δύο γραμμές ταυτόχρονα: να συνεχίσει την έντονη αντιισραηλινή ρητορική της, αλλά και να καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται ιρανικά πλήγματα σε κράτη του Κόλπου. Το AFP, όπως αποτυπώνεται στις διεθνείς αναφορές της ημέρας, κατέγραψε ακριβώς αυτή τη διπλή τουρκική στάση, με τον Φιντάν να μιλά για «ιστορική ευθύνη» του Ιράν να μην επιτεθεί σε χώρες της περιοχής.

Η Άγκυρα, σύμφωνα με όσα είπε ο ίδιος, βρίσκεται σε ανοιχτή επικοινωνία τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη και επιδιώκει να συνεχίσει τις προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, το πλαίσιο μέσα στο οποίο γίνονται αυτές οι παρεμβάσεις έχει ήδη μεταβληθεί. Όταν ένας ενεργειακός κόμβος όπως το Ras Laffan πλήττεται τόσο σοβαρά, η κρίση παύει να είναι απλώς στρατιωτική ή διπλωματική. Μετατρέπεται αυτόματα σε κρίση παγκόσμιας ενέργειας, εφοδιασμού και πληθωρισμού. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο επιμένει η Ντόχα. Το χτύπημα δεν είναι ένα μήνυμα σε Αμερικανούς ή μια περιφερειακή στρατιωτική χειρονομία. Είναι πλήγμα σε μια εγκατάσταση που κρατά ζωντανό ένα κρίσιμο κομμάτι της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου. Γι’ αυτό και η φράση του αλ Θάνι περί «μεγάλων επιπτώσεων» δεν είναι ρητορική υπερβολή. Είναι η ωμή αποτύπωση του τι σημαίνει, όταν χτυπιέται η ενεργειακή καρδιά του Κατάρ.