Μια κοµβική συµφωνία που αλλάζει τα δεδοµένα στην ενεργειακή αγορά της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης επιτεύχθηκε χθες στην Αθήνα, ύστερα από διήµερες διαπραγµατεύσεις για τη λειτουργική αξιοποίηση του Κάθετου ∆ιαδρόµου, µέσω του οποίου πλέον θα προσφέρεται η δυνατότητα µεταφοράς φορτίων σε ηµερήσια, µηνιαία, τριµηνιαία και ετήσια βάση µε ανταγωνιστικά τιµολόγια.

Κοινή Γραμμή για τον Κάθετο Διάδρομο

Ο -στρατηγικός για τη χώρα µας- ενεργειακός άξονας µεταφοράς αµερικανικού υγροποιηµένου φυσικού αερίου θα λειτουργεί πλέον µε χαµηλές χρεώσεις και σταθερό ρυθµιστικό πλαίσιο. Η κοινή γραµµή ∆ιαχειριστών Συστηµάτων Μεταφοράς και Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενισχύει τη δυναµική του έργου, καθιστώντας το πιο ελκυστικό για την αγορά και αναδεικνύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόµβου.

Στη συµφωνία που κλείδωσε χθες συµµετέχουν οι διαχειριστές ∆ΕΣΦΑ (Ελλάδα), BULGARTRANSGAZ (Βουλγαρία), TRANSGAZ (Ρουµανία), VESTMOLDTRANSGAZ (Μολδαβία), GTSOU (Ουκρανία), καθώς και ο ICGB (διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας), καταλήγοντας σε µια κοινά αποδεκτή πρόταση ύστερα από εντατικές διαβουλεύσεις. Το αποτέλεσµα σηµατοδοτεί ένα νέο στάδιο για τον ∆ιαβαλκανικό Αγωγό, ενισχύοντας τον ρόλο του ως βασικής ενεργειακής αρτηρίας. Η νέα µεθοδολογία, που συµφωνήθηκε κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την παρουσία του ACER και των αντίστοιχων Εθνικών Ρυθµιστικών Αρχών, είναι πλήρως ευθυγραµµισµένη µε το κεκτηµένο της ΕΕ.

Η συµφωνία σηµατοδοτεί τη µετάβαση σε µια µακροπρόθεσµη λύση, πλήρως συµβατή µε τους Κανονισµούς της ΕΕ, µε ένα διαφανές πλαίσιο τιµολόγησης σε όλο το µήκος του ∆ιαδρόµου, σύµφωνα µε τις διατάξεις του Κανονισµού 2017/460 της ΕΕ. Η συµφωνηµένη εµπορική προσέγγιση εισάγει νέα τιµολόγια που καθιστούν τον Κάθετο ∆ιάδροµο µια εξαιρετικά ανταγωνιστική και στρατηγική ενεργειακή αρτηρία για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη σε µια ιδιαίτερα κρίσιµη στιγµή για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.

Συγκεκριµένα, οι ∆ιαχειριστές Συστηµάτων Μεταφοράς (TSOs) θα προσφέρουν για πρώτη φορά το πλήρες φάσµα προϊόντων δυναµικότητας σε ηµερήσια, µηνιαία, τριµηνιαία και ετήσια βάση, ξεκινώντας από το έτος φυσικού αερίου 2026- 2027 (26 Οκτωβρίου) σε µια εξαιρετικά ανταγωνιστική τιµολόγηση. Αυτή η προσέγγιση τιµολόγησης αυξάνει σηµαντικά την ελκυστικότητα των προσφερόµενων προϊόντων, παρέχοντας παράλληλα στους χρήστες βελτιωµένη ορατότητα κόστους και τη δυνατότητα µακροπρόθεσµου ενεργειακού σχεδιασµού.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Κάθετος ∆ιάδροµος εδραιώνεται ως κρίσιµη οδός ενεργειακού εφοδιασµού για την περιοχή και ως ζωτικό εργαλείο για την ενίσχυση της διαφοροποίησης και της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Για τη µεταβατική περίοδο µέχρι την πλήρη εφαρµογή των νέων προϊόντων, οι ∆ιαχειριστές υποβάλλουν αίτηµα στις αρµόδιες εθνικές ρυθµιστικές Αρχές για την παράταση της διαθεσιµότητας των υφιστάµενων προϊόντων έως τον Οκτώβριο του 2026, υποστηρίζοντας την ασφάλεια εφοδιασµού της Ουκρανίας κατά τη µεταβατική φάση.

Σε µια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και ενεργειακών προκλήσεων, η συµφωνία µεταξύ των ∆ιαχειριστών Συστηµάτων Μεταφοράς των χωρών του Κάθετου ∆ιαδρόµου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί ένα σηµαντικό βήµα προς τη διαµόρφωση ενός πιο αξιόπιστου και ανταγωνιστικού ενεργειακού τοπίου στην Ευρώπη. Παράλληλα, επιβεβαιώνει την ορθότητα των ελληνικών θέσεων για την ανάγκη ενίσχυσης της ρυθµιστικής σταθερότητας. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσµα συντονισµένης προσπάθειας µεταξύ του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, του ∆ΕΣΦΑ, της ΡΑΑΕΥ αλλά και της κοινοπραξίας που έχουν συστήσει οι όµιλοι AKTOR- ∆ΕΠΑ, οι οποίοι εργάστηκαν από κοινού για την προώθηση ενός ξεκάθαρου και ανταγωνιστικού λειτουργικού πλαισίου. Η συµφωνία αποτελεί δε το αποτέλεσµα της πάγιας θέσης του επικεφαλής της Atlantic See, Αλέξανδρου Εξάρχου, ξεκινώντας από τις τοποθετήσεις του στο Νταβός και στη συνέχεια σε διεθνή φόρα και συνεντεύξεις του.

"Ελκυστικό εμπορικά"

Το project είχε -δε- αναδειχθεί διεθνώς και από τον υπουργό Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, ο οποίος επέµενε εµφατικά στη συνεργασία µεταξύ των κρατώνµελών και στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε ο Κάθετος ∆ιάδροµος να καταστεί εµπορικά πιο ελκυστικός και αξιόπιστος. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε αναδείξει το θέµα κατά την πρόσφατη παρουσία του στην κορυφαία ενεργειακή διοργάνωση CERAWeek στο Χιούστον των Ηνωµένων Πολιτειών, τονίζοντας ότι «χρειάζεται τα κράτη-µέλη του Κάθετου ∆ιαδρόµου να συνεργαστούν, ώστε το προϊόν να γίνει πολύ πιο ελκυστικό εµπορικά. Χρειάζεται όµως, και όλα τα κράτη-µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξουν το εγχείρηµα. Υπάρχει και η ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαλείψει κάθε µορφή ρυθµιστικής αβεβαιότητας, ώστε να υπάρχει για την αγορά ένα αξιόπιστο, ασφαλές και σταθερό ρυθµιστικό περιβάλλον».

Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή