EnΣταϊκούρας από Οικονομικό Φόρουμ Δελφών: "Η Ελλάδα κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ στην Ευρώπη στη μείωση του δημόσιου χρέους"
Όσα είπε ο πρώην υπουργός
"Απέχουμε σημαντικά από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο; Ναι, δυστυχώς. Τείνουμε όμως προς αυτή την κατεύθυνση και πρέπει να τρέξουμε πιο γρήγορα", τόνισε ο Χρήστος Σταϊκούρας
Η διαχείριση του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, καθώς και το κατά πόσο τα υπερπλεονάσματα μεταφράζονται σε ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης στο Οικονομικό Φόρουμ Δελφών, που πραγματοποιείται από τις 22 έως τις 25 Απριλίου. Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση των νέων μέτρων στήριξης από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρώην υπουργός Υποδομών και Μεταφορών (2023-2025) και πρώην υπουργός Οικονομικών (2019-2023) Χρήστος Σταϊκούρας τοποθετήθηκε υπέρ της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής. «Με βάση τα στοιχεία που ανακοίνωσε σήμερα η Eurostat, από το 2019 έως σήμερα έχουμε πετύχει μια ποσοστιαία μείωση του δημόσιου χρέους της τάξεως των 40 ποσοστιαίων μονάδων. Είναι ιστορικό ρεκόρ στην Ευρώπη», τόνισε ο κ. Σταϊκούρας.
Διαβάστε: Δόμνα Μιχαηλίδου από το Οικονομικό Φόρουμ Δελφών: "3 στους 10 Έλληνες που δεν έχουν σπίτι είναι νέοι"
Υποστήριξε ότι αυτό κατέστη δυνατό επειδή η χώρα ακολουθεί συνετή δημοσιονομική πολιτική, επιτυγχάνοντας πρωτογενή και δημοσιονομικά πλεονάσματα. Παράλληλα, αποπλήρωσε πλήρως το χρέος της προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και, από το 2022 και μετά, προπληρώνει και μέρος του χρέους προς τους Ευρωπαίους εταίρους. Σύμφωνα με τον κ. Σταϊκούρα, η χώρα έχει μειώσει κατά τα δύο τρίτα το κενό ΦΠΑ, δηλαδή τη διαφορά μεταξύ του ποσού που εισπράττει και εκείνου που θα έπρεπε να εισπράττει, γεγονός που μεταφράζεται σε αυξημένα φορολογικά έσοδα.
Σημείωσε ότι, από τη μία πλευρά, η χώρα έχει πετύχει σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών, μείωση της φοροδιαφυγής και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά, από την άλλη, εξακολουθούν να υπάρχουν η ακρίβεια, το υψηλό ιδιωτικό χρέος και το στεγαστικό πρόβλημα, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα δεν έχει ακόμη επιστρέψει στα προ της δημοσιονομικής κρίσης επίπεδα.
Ως προς τη διανομή του πλεονάσματος, τόνισε ότι στην κοινωνία έχει φτάσει, όπως υποστήριξε, μόλις το 10%. Σημείωσε ακόμη ότι το μέτρο των 72 δόσεων, που ανακοινώθηκε σήμερα από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, δεν αντιμετωπίζει, κατά την εκτίμησή της, ουσιαστικά το πρόβλημα, χαρακτηρίζοντας αναγκαία την επαναφορά των 120 δόσεων. Υποστήριξε επίσης ότι η επιστροφή ενοικίου δεν αντιμετωπίζει το δομικό πρόβλημα της έλλειψης προσφοράς στο πλαίσιο της οξείας στεγαστικής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ανησυχητική ανοδική πορεία του ιδιωτικού χρέους, το οποίο, όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί κατά 10%, φτάνοντας στο 160% του ΑΕΠ. «Ο τρόπος αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους από την κυβέρνηση είναι εντελώς αδιέξοδος. Είτε με τον αναποτελεσματικό εξωδικαστικό μηχανισμό είτε με όλα τα υπόλοιπα εργαλεία, πρόκειται επί της ουσίας για έναν μηχανισμό ρευστοποίησης περιουσιών και όχι για έναν μηχανισμό διάσωσης περιουσιών», υπογράμμισε η κυρία Αποστολάκη.
Eπεσήμανε, τέλος, πως το διαθέσιμο εισόδημα όχι μόνο δεν έχει ενισχυθεί, αλλά έχει δεχθεί ισχυρή πίεση μέσα σε ένα πληθωριστικό περιβάλλον, με την κερδοσκοπία και την αισχροκέρδεια να παραμένουν, όπως είπε, ανέγγιχτες από πολιτικές που δεν εφαρμόστηκαν.
Σημείωσε ότι, σε σχέση με το 2021, τα ποσά προς την εφορία κινούνται στα ίδια επίπεδα, στον ΕΦΚΑ έχουν αυξηθεί από 41 δισ. στα 51 δισ. ευρώ, ενώ στις τράπεζες έχουν μειωθεί από περίπου 105 δισ. σε 72 δισ. ευρώ. «Υπάρχει πρόοδος, αλλά επειδή αυτή είναι και μια πενταετία ανάπτυξης, κάποιος θα μπορούσε να πει ότι θα θέλαμε ακόμη μεγαλύτερη πρόοδο, γιατί η οικονομία κάνει κύκλους. Η εικόνα δείχνει μια βελτίωση του ιδιωτικού χρέους, κυρίως στο σκέλος που αφορά τον ιδιωτικό τομέα. Παρ’ όλα αυτά, θα θέλαμε να έχουμε υψηλότερους ρυθμούς», επεσήμανε ο κύριος Αθανασόπουλος.
Πρόσθεσε ότι υπάρχει σημαντική υστέρηση ως προς την επίτευξη των σχετικών στόχων στους πλειστηριασμούς, επισημαίνοντας παράλληλα τη μεγάλη καθυστέρηση στην απονομή της Δικαιοσύνης. Υπογράμμισε ότι το βασικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι το διαθέσιμο εισόδημα σε πραγματικούς όρους, σε συνδυασμό με την πορεία των τιμών των ακινήτων. Σύμφωνα με τον κύριο Αθανασόπουλο, για να υπάρξει ρύθμιση μιας οφειλής πρέπει να αλλάξουν δύο πράγματα: αφενός, ο οφειλέτης να πληρώνει αυτό που μπορεί, βάσει του διαθέσιμου εισοδήματός του, και, αφετέρου, το ποσό αυτό να αντανακλά την αξία των περιουσιακών του στοιχείων. Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν και ο αυξημένος πληθωρισμός, ο οποίος έχει καταστήσει ακριβότερες τις δόσεις για τους οφειλέτες.
Από την πλευρά του, ο Ορέστης Ομράν, εταίρος και επικεφαλής του Greece and Cyprus Country Group της DLA Piper, σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν συνιστά, κατά την εκτίμησή του, ούτε investment story ούτε recovery case. Το δεύτερο, όπως είπε, δεν ισχύει, καθώς η χώρα δεν βρίσκεται ακόμη στο επίπεδο που θα επέτρεπε να μιλήσει κανείς για πλήρη επαναφορά στην προ της οικονομικής κρίσης κατάσταση. «Πολλοί δείκτες της οικονομίας έχουν βελτιωθεί. Προφανώς έχουμε περάσει σε ένα επόμενο στάδιο, αλλά για μένα το πλήρες recovery σημαίνει πλήρης επαναφορά. Άρα, λοιπόν, θα απέρριπτα αυτόν τον ισχυρισμό», εξήγησε ο κύριος Ομράν.
Επιφυλάξεις εξέφρασε και ως προς την έννοια του investment story, υποστηρίζοντας ότι, ναι μεν η Ελλάδα έχει βελτιώσει σημαντικά το επενδυτικό της περιβάλλον, δεν έχει όμως φτάσει ακόμη στο επίπεδο χωρών που αντιμετωπίζονται από τη διεθνή οικονομική κοινότητα ως πραγματικά success stories. «Αν έπρεπε να χρησιμοποιήσω έναν χαρακτηρισμό, θα σας έλεγα ότι είμαστε responsibility story. Η Ελλάδα αποπνέει πλέον μια αίσθηση υπευθυνότητας, ανατρέποντας το αφήγημα που επικρατούσε στις διεθνείς αγορές τα προηγούμενα χρόνια», προσέθεσε ο κύριος Ομράν.
Διαβάστε: Δόμνα Μιχαηλίδου από το Οικονομικό Φόρουμ Δελφών: "3 στους 10 Έλληνες που δεν έχουν σπίτι είναι νέοι"
Υποστήριξε ότι αυτό κατέστη δυνατό επειδή η χώρα ακολουθεί συνετή δημοσιονομική πολιτική, επιτυγχάνοντας πρωτογενή και δημοσιονομικά πλεονάσματα. Παράλληλα, αποπλήρωσε πλήρως το χρέος της προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και, από το 2022 και μετά, προπληρώνει και μέρος του χρέους προς τους Ευρωπαίους εταίρους. Σύμφωνα με τον κ. Σταϊκούρα, η χώρα έχει μειώσει κατά τα δύο τρίτα το κενό ΦΠΑ, δηλαδή τη διαφορά μεταξύ του ποσού που εισπράττει και εκείνου που θα έπρεπε να εισπράττει, γεγονός που μεταφράζεται σε αυξημένα φορολογικά έσοδα.
Χρήστος Σταϊκούρας: Η χώρα έχει πετύχει σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών, μείωση της φοροδιαφυγής και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος
Υπογράμμισε ακόμη ότι η κυβέρνηση διέθεσε σήμερα, όπως είπε, με κοινωνικά δίκαιο τρόπο αυτό το υπερπλεόνασμα, κίνηση που, όπως είπε, θα πρέπει να προστεθεί στις υπόλοιπες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών για τη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. «Έχουμε φτάσει στον μέσο ευρωπαϊκό όρο; Η απάντηση είναι όχι, δυστυχώς. Απέχουμε σημαντικά από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο; Ναι, δυστυχώς. Τείνουμε όμως προς αυτή την κατεύθυνση και πρέπει να τρέξουμε πιο γρήγορα. Ο λόγος που δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί είναι ότι η ελληνική οικονομία, τα ελληνικά νοικοκυριά και το διαθέσιμο εισόδημά τους έχασαν, την προηγούμενη δεκαετία και την περίοδο της κρίσης, πολύ μεγαλύτερο ποσοστό απ’ ό,τι στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Άρα το κενό που έχουμε να καλύψουμε είναι πολύ μεγαλύτερο», εξήγησε ο κ. Σταϊκούρας.Σημείωσε ότι, από τη μία πλευρά, η χώρα έχει πετύχει σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών, μείωση της φοροδιαφυγής και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά, από την άλλη, εξακολουθούν να υπάρχουν η ακρίβεια, το υψηλό ιδιωτικό χρέος και το στεγαστικό πρόβλημα, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα δεν έχει ακόμη επιστρέψει στα προ της δημοσιονομικής κρίσης επίπεδα.
Αντιπαράθεση για τη φορολογία και την κατανομή των πλεονασμάτων
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, την οποία συντόνισε η Αθανασία Ακριβού, δημοσιογράφος του MEGA TV και του OT.gr, η Μιλένα Αποστολάκη, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση για την οικονομική της πολιτική, τονίζοντας ότι η υπεραπόδοση κυρίως των έμμεσων φόρων αποτελεί, κατά την άποψή της, τη βασική αιτία δημιουργίας αυτών των υπερπλεονασμάτων. Όπως ανέφερε, σημασία έχει όχι μόνο το πώς δημιουργείται το πλεόνασμα, αλλά και το πώς διανέμεται. «Γεννάται κυρίως από τους έμμεσους φόρους, τους οριζόντιους φόρους, τους κατά τεκμήριο πιο άδικους, γιατί απευθύνονται και στους έχοντες και στους μη έχοντες. Τα έσοδα από τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για το 2025 ήταν 40,8 δισεκατομμύρια ευρώ, όταν τα έσοδα από τη φορολόγηση των μεγάλων επιχειρήσεων υπολείπονταν κατά πολύ, τόσο ποσοστιαία όσο και σε απόλυτα μεγέθη», είπε η κυρία Αποστολάκη.Ως προς τη διανομή του πλεονάσματος, τόνισε ότι στην κοινωνία έχει φτάσει, όπως υποστήριξε, μόλις το 10%. Σημείωσε ακόμη ότι το μέτρο των 72 δόσεων, που ανακοινώθηκε σήμερα από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, δεν αντιμετωπίζει, κατά την εκτίμησή της, ουσιαστικά το πρόβλημα, χαρακτηρίζοντας αναγκαία την επαναφορά των 120 δόσεων. Υποστήριξε επίσης ότι η επιστροφή ενοικίου δεν αντιμετωπίζει το δομικό πρόβλημα της έλλειψης προσφοράς στο πλαίσιο της οξείας στεγαστικής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ανησυχητική ανοδική πορεία του ιδιωτικού χρέους, το οποίο, όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί κατά 10%, φτάνοντας στο 160% του ΑΕΠ. «Ο τρόπος αντιμετώπισης του ιδιωτικού χρέους από την κυβέρνηση είναι εντελώς αδιέξοδος. Είτε με τον αναποτελεσματικό εξωδικαστικό μηχανισμό είτε με όλα τα υπόλοιπα εργαλεία, πρόκειται επί της ουσίας για έναν μηχανισμό ρευστοποίησης περιουσιών και όχι για έναν μηχανισμό διάσωσης περιουσιών», υπογράμμισε η κυρία Αποστολάκη.
Eπεσήμανε, τέλος, πως το διαθέσιμο εισόδημα όχι μόνο δεν έχει ενισχυθεί, αλλά έχει δεχθεί ισχυρή πίεση μέσα σε ένα πληθωριστικό περιβάλλον, με την κερδοσκοπία και την αισχροκέρδεια να παραμένουν, όπως είπε, ανέγγιχτες από πολιτικές που δεν εφαρμόστηκαν.
Η εικόνα του ιδιωτικού χρέους
Στοιχεία για το ιδιωτικό χρέος παρέθεσε ο Θεόδωρος Αθανασόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της Cepal Hellas Financial Services, τονίζοντας ότι αυτό ανέρχεται σήμερα σε περίπου 408 δισεκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των ενήμερων και ληξιπρόθεσμων οφειλών. Από αυτά, το ληξιπρόθεσμο χρέος ανέρχεται σε 236 δισεκατομμύρια ευρώ. Όπως ανέφερε, πρόκειται για 86 δισ. ευρώ σε τράπεζες και servicers για χαρτοφυλάκια υπό εκκαθάριση — εκ των οποίων τα 14 δισ. ευρώ εξυπηρετούνται και τα 72 δισ. ευρώ είναι ληξιπρόθεσμα —, 112 δισ. ευρώ στην εφορία και 51 δισ. ευρώ στον ΕΦΚΑ. «Άρα, καταρχήν, η ακτινογραφία δείχνει ότι το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος έχει συγκέντρωση 60% σε δημόσιους φορείς, ενώ το 40% αποτελεί αντικείμενο διαχείρισης του ιδιωτικού τομέα», τόνισε ο κύριος Αθανασόπουλος.Σημείωσε ότι, σε σχέση με το 2021, τα ποσά προς την εφορία κινούνται στα ίδια επίπεδα, στον ΕΦΚΑ έχουν αυξηθεί από 41 δισ. στα 51 δισ. ευρώ, ενώ στις τράπεζες έχουν μειωθεί από περίπου 105 δισ. σε 72 δισ. ευρώ. «Υπάρχει πρόοδος, αλλά επειδή αυτή είναι και μια πενταετία ανάπτυξης, κάποιος θα μπορούσε να πει ότι θα θέλαμε ακόμη μεγαλύτερη πρόοδο, γιατί η οικονομία κάνει κύκλους. Η εικόνα δείχνει μια βελτίωση του ιδιωτικού χρέους, κυρίως στο σκέλος που αφορά τον ιδιωτικό τομέα. Παρ’ όλα αυτά, θα θέλαμε να έχουμε υψηλότερους ρυθμούς», επεσήμανε ο κύριος Αθανασόπουλος.
Πρόσθεσε ότι υπάρχει σημαντική υστέρηση ως προς την επίτευξη των σχετικών στόχων στους πλειστηριασμούς, επισημαίνοντας παράλληλα τη μεγάλη καθυστέρηση στην απονομή της Δικαιοσύνης. Υπογράμμισε ότι το βασικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι το διαθέσιμο εισόδημα σε πραγματικούς όρους, σε συνδυασμό με την πορεία των τιμών των ακινήτων. Σύμφωνα με τον κύριο Αθανασόπουλο, για να υπάρξει ρύθμιση μιας οφειλής πρέπει να αλλάξουν δύο πράγματα: αφενός, ο οφειλέτης να πληρώνει αυτό που μπορεί, βάσει του διαθέσιμου εισοδήματός του, και, αφετέρου, το ποσό αυτό να αντανακλά την αξία των περιουσιακών του στοιχείων. Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν και ο αυξημένος πληθωρισμός, ο οποίος έχει καταστήσει ακριβότερες τις δόσεις για τους οφειλέτες.
Από την πλευρά του, ο Ορέστης Ομράν, εταίρος και επικεφαλής του Greece and Cyprus Country Group της DLA Piper, σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν συνιστά, κατά την εκτίμησή του, ούτε investment story ούτε recovery case. Το δεύτερο, όπως είπε, δεν ισχύει, καθώς η χώρα δεν βρίσκεται ακόμη στο επίπεδο που θα επέτρεπε να μιλήσει κανείς για πλήρη επαναφορά στην προ της οικονομικής κρίσης κατάσταση. «Πολλοί δείκτες της οικονομίας έχουν βελτιωθεί. Προφανώς έχουμε περάσει σε ένα επόμενο στάδιο, αλλά για μένα το πλήρες recovery σημαίνει πλήρης επαναφορά. Άρα, λοιπόν, θα απέρριπτα αυτόν τον ισχυρισμό», εξήγησε ο κύριος Ομράν.
Επιφυλάξεις εξέφρασε και ως προς την έννοια του investment story, υποστηρίζοντας ότι, ναι μεν η Ελλάδα έχει βελτιώσει σημαντικά το επενδυτικό της περιβάλλον, δεν έχει όμως φτάσει ακόμη στο επίπεδο χωρών που αντιμετωπίζονται από τη διεθνή οικονομική κοινότητα ως πραγματικά success stories. «Αν έπρεπε να χρησιμοποιήσω έναν χαρακτηρισμό, θα σας έλεγα ότι είμαστε responsibility story. Η Ελλάδα αποπνέει πλέον μια αίσθηση υπευθυνότητας, ανατρέποντας το αφήγημα που επικρατούσε στις διεθνείς αγορές τα προηγούμενα χρόνια», προσέθεσε ο κύριος Ομράν.
