Στην ανάγκη μετάβασης από αποσπασματικά μοντέλα διαχείρισης κινδύνων σε ένα ενιαίο πλαίσιο πρόληψης βασισμένο σε δεδομένα, αναφέρθηκε ο Chief Operating Officer του Υπερταμείου, Μιχάλης Αναγνωστάκος, στην τοποθέτησή του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026. Μιλώντας σε πάνελ για τον μετασχηματισμό των επιχειρήσεων και την καινοτομία, επισήμανε ότι η διαχείριση λειτουργικού κινδύνου σε έναν όμιλο όπως το Υπερταμείο, με παρουσία σε 11 διαφορετικούς κλάδους και 23 θυγατρικές εταιρείες, δεν μπορεί να βασίζεται σε ενιαία ή οριζόντια μοντέλα. Το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει δραστηριότητες που εκτείνονται από τις μεταφορές και την ενέργεια έως τα ακίνητα, τις αγορές τροφίμων και τις υποδομές, με διαφορετικά ρυθμιστικά περιβάλλοντα και επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας.
   

Tο Υπερταμείο εφαρμόζει μια προσέγγιση “threat-driven” διακυβέρνησης

Σε αυτό το περιβάλλον, όπως ανέφερε, το παραδοσιακό μοντέλο διαχείρισης κινδύνου -που βασίζεται σε αποσπασματικές αναφορές και χρονική υστέρηση- οδηγεί ουσιαστικά σε εκ των υστέρων καταγραφή συμβάντων. «Δεν μιλάμε για διαχείριση κινδύνου, αλλά για καταγραφή του αφού έχει ήδη συμβεί», σημείωσε. Αντί αυτού, το Υπερταμείο εφαρμόζει μια προσέγγιση “threat-driven” διακυβέρνησης, μετατοπίζοντας το βάρος από ένα reactive μοντέλο σε ένα προληπτικό, data-driven πλαίσιο. Στόχος είναι η έγκαιρη αναγνώριση και η ιεράρχηση των κινδύνων σε επίπεδο Ομίλου, ώστε να καθίστανται ορατοί πριν εκδηλωθούν. Η προσέγγιση αυτή, υποστηρίζεται από συγκεκριμένες οριζόντιες δράσεις. Στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, έχει ήδη θεσμοθετηθεί ενιαίο πλαίσιο διαχείρισης κυβερνοκινδύνων πριν από την εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας NIS2, με κοινή μεθοδολογία αλλά προσαρμογή στο προφίλ απειλών κάθε εταιρείας. Παράλληλα, αξιοποιούνται εξειδικευμένες πλατφόρμες για την παρακολούθηση υπολειπόμενων κινδύνων και την ιεράρχηση παρεμβάσεων.
   
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας, με τακτικές ασκήσεις προσομοίωσης επιθέσεων (phishing simulations), καθώς και στην ενίσχυση της λογοδοσίας σε επίπεδο διοικητικών συμβουλίων, μέσω συστηματικών ενημερώσεων και σύνδεσης της κυβερνοασφάλειας με την επιχειρησιακή ευθύνη. Παράλληλα, υλοποιούνται δράσεις για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, καθώς και αξιολογήσεις κλιματικού κινδύνου σε λιμενικές υποδομές, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα κρίσιμων εγκαταστάσεων. Σε επίπεδο διακυβέρνησης, οι κίνδυνοι καταγράφονται και αξιολογούνται βάσει συχνότητας και επίπτωσης, ενώ τα διορθωτικά μέτρα παρακολουθούνται συστηματικά και φτάνουν έως τα αρμόδια όργανα διοίκησης. «Τίποτα δεν μένει σε ένα υπολογιστικό φύλλο», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι ο λειτουργικός κίνδυνος αντιμετωπίζεται ως ζήτημα ποιότητας δεδομένων και οργανωτικής ωριμότητας.
   
Αναφερόμενος στον μετασχηματισμό του Υπερταμείου, ο κ. Αναγνωστάκος τόνισε ότι πρόκειται για μια διαρκή διαδικασία προσαρμογής σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ταχύτατων τεχνολογικών εξελίξεων. Για έναν όμιλο με χαρτοφυλάκιο ονομαστικής αξίας περίπου 12 δισ. ευρώ και παρουσία σε πολλούς κλάδους, ο μετασχηματισμός, όπως είπε, είναι ολιστικός και αφορά στη στρατηγική, τη λειτουργία και τη διακυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, έχει προχωρήσει η ενοποίηση του Ομίλου, με την ενσωμάτωση του ΤΧΣ και του ΤΑΙΠΕΔ, καθώς και η εφαρμογή ενιαίου μοντέλου διοίκησης, που περιλαμβάνει καθορισμό στόχων, δείκτες απόδοσης (KPIs), τριετή επιχειρησιακά πλάνα και συστηματικές αξιολογήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στον ψηφιακό μετασχηματισμό, ως καταλύτη για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της εξυπηρέτησης του πολίτη, καθώς και στην αξιοποίηση συνεργειών μεταξύ των θυγατρικών, με στόχο τη μείωση κόστους και την αύξηση της αποτελεσματικότητας. Τα αποτελέσματα της στρατηγικής αυτής αποτυπώνονται, σύμφωνα με τον ίδιο, και σε οικονομικούς δείκτες. Οι βασικές θυγατρικές, από ζημιογόνες το 2015 με συνολικές ζημιές 176 εκατ. ευρώ, κατέγραψαν κέρδη 100 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ σε επίπεδο Ομίλου επιτεύχθηκε το 2025 ιστορικά υψηλή κερδοφορία 400 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, εκτιμάται ότι τα λειτουργικά κέρδη θα υπερβούν το 1 δισ. ευρώ την περίοδο 2025-2027, με σημαντικά μερίσματα προς το Δημόσιο.

Ο μετασχηματισμός, όπως ανέφερε, έχει και άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Ενδεικτικά, στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας καταγράφεται σημαντική ανανέωση στόλου και αύξηση των ψηφιακών υπηρεσιών, ενώ στον τομέα της ακίνητης περιουσίας προωθείται η συστηματική καταγραφή και αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων. Αντίστοιχα, στον ταχυδρομικό τομέα βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και ανάπτυξης νέων υπηρεσιών. Κλείνοντας, ο κ. Αναγνωστάκος υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα των οργανισμών δεν εξαντλείται στην αντιμετώπιση κρίσεων, αλλά συνδέεται με τη διαρκή ικανότητα δημιουργίας αξίας για την οικονομία και την κοινωνία. «Οι οργανισμοί που αντέχουν είναι αυτοί που έχουν τη δομή, τα δεδομένα και τη στρατηγική για να προσαρμόζονται και να δημιουργούν αξία μέσα στις κρίσεις», ανέφερε.