Με έργα-κλειδιά να προχωρούν, αλλά και µε ανοιχτές εκκρεµότητες σε κρίσιµες µεταρρυθµίσεις, διαµορφώνεται η εικόνα των υποδοµών και των µεταφορών. ΒΟΑΚ, Ε65, Καστέλλι και σηµαντικά σιδηροδροµικά projects εµφανίζονται σε τροχιά υλοποίησης, την ώρα που παρεµβάσεις σε οδική ασφάλεια, µητροπολιτική κινητικότητα και ηλεκτροκίνηση συνοδεύονται από καθυστερήσεις, αναθεωρήσεις και θεσµικούς αστερίσκους. Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι αυτή µιας αγοράς έργων που κινείται, αλλά όχι µε οµοιόµορφους ρυθµούς.

Η ένδειξη «on track» αποδίδει περισσότερο µια κατάσταση διατήρησης της πορείας εντός σχεδιασµού, παρά µια απρόσκοπτη εξέλιξη. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα έργα προχωρούν µε τροποποιήσεις στο φυσικό ή οικονοµικό αντικείµενο, ενώ δεν λείπουν και οι αναθεωρήσεις σε χρηµατοδοτικά σκέλη, ιδιαίτερα όπου εµπλέκονται πόροι του Ταµείου Ανάκαµψης.

Στην Κρήτη εξελίσσεται ένα από τα µεγαλύτερα και πιο σύνθετα έργα υποδοµών της χώρας. Ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης, συνολικού µήκους άνω των 220 χιλιοµέτρων, υλοποιείται µέσω τριών διακριτών υποέργων και συνδυάζει διαφορετικά µοντέλα κατασκευής, από παραχωρήσεις έως Σ∆ΙΤ και δηµόσια έργα. Οι εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει στο βασικό τµήµα Κίσσαµος - Χανιά - Ηράκλειο, ενώ παράλληλα προχωρούν και τα υπόλοιπα τµήµατα, µε στόχο τη σηµαντική µείωση των χρόνων µετακίνησης και την αναβάθµιση της οδικής ασφάλειας στο νησί.

Στο ίδιο γεωγραφικό πεδίο, το νέο διεθνές αεροδρόµιο στο Καστέλλι αποτελεί έργο υψηλής στρατηγικής σηµασίας. Με πρόοδο που φτάνει στο 70%, το project περιλαµβάνει όχι µόνο τον τερµατικό σταθµό, αλλά και ένα σύνολο συνοδευτικών υποδοµών, όπως οδικές συνδέσεις µε τον ΒΟΑΚ και τον ΝΟΑΚ. Η δυναµικότητα του νέου αεροδροµίου αναµένεται να φτάσει τους 10 εκατοµµύρια επιβάτες ετησίως έως το 2030, µε προοπτική περαιτέρω αύξησης, ενισχύοντας την τουριστική κα οικονοµική δραστηριότητα της Κρήτης. Στον οδικό άξονα της ηπειρωτικής χώρας, ο Ε65 βρίσκεται πλέον σε τελικό στάδιο. Με πρόοδο που ξεπερνά το 90%, το έργο πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του εντός του 2026, κλείνοντας ένα σηµαντικό κενό στο δίκτυο µεταφορών. Η λειτουργία του αναµένεται να ενισχύσει τη διασύνδεση της Νότιας Ελλάδας µε τη Θεσσαλία, τη ∆υτική Μακεδονία και τα Βαλκάνια, ενώ παράλληλα αναβαθµίζει τον ρόλο της χώρας στους ευρωπαϊκούς µεταφορικούς διαδρόµους.

Σύνθετη εικόνα στα τρένα

Στον σιδηρόδροµο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη και πολυεπίπεδη. Η επέκταση του Προαστιακού ∆υτικής Αττικής, µήκους 36 χιλιοµέτρων, έχει φτάσει περίπου στο 55% της υλοποίησης και αναµένεται να ενισχύσει τη συνδεσιµότητα περιοχών µε σηµαντική δραστηριότητα logistics. Παράλληλα, έργα όπως η αναβάθµιση της γραµµής Αλεξανδρούπολη - Ορµένιο και η νέα σύνδεση Καβάλας - Τοξοτών εντάσσονται σε ευρύτερο σχεδιασµό που αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού σιδηροδροµικού άξονα κατά µήκος των ευρωπαϊκών διαδρόµων µεταφορών.

Ωστόσο, ο σιδηροδροµικός τοµέας παραµένει το πιο απαιτητικό πεδίο. Εκτός από τις τεχνικές δυσκολίες, σηµαντικό βάρος δίνεται και στις θεσµικές αλλαγές, µε τη δηµιουργία του ενιαίου φορέα «Σιδηρόδροµοι Ελλάδας» να αποτελεί κεντρική µεταρρύθµιση. Η συγχώνευση των υφιστάµενων οργανισµών έχει ολοκληρωθεί σε νοµικό επίπεδο, ωστόσο η πλήρης λειτουργική ενοποίηση, η αναβάθµιση της ασφάλειας και η εφαρµογή ενός σύγχρονου µοντέλου διαχείρισης βρίσκονται ακόµη σε εξέλιξη. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σηµασία αποκτά και η συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την εκπόνηση µακροπρόθεσµης στρατηγικής και πολυετούς επενδυτικού προγράµµατος, που θα καθορίσει τις προτεραιότητες και τις χρηµατοδοτικές ανάγκες του σιδηροδροµικού δικτύου τα επόµενα χρόνια.

Εκσυγχρονισµός

Παράλληλα, προχωρούν έργα ψηφιακού εκσυγχρονισµού, µε την εγκατάσταση τηλεπικοινωνιακών υποδοµών, συστηµάτων τηλεµατικής και υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας, που στοχεύουν στη βελτίωση της λειτουργίας του δικτύου και της εµπειρίας των επιβατών.

Στον τοµέα της βιώσιµης κινητικότητας, η προώθηση της ηλεκτροκίνησης αποτελεί βασική προτεραιότητα. Προγράµµατα επιδότησης για ηλεκτρικά οχήµατα, ταξί και υποδοµές φόρτισης βρίσκονται σε εξέλιξη, µε σηµαντικά κονδύλια να έχουν ήδη διατεθεί. Παράλληλα, προχωρά η ανανέωση του στόλου των αστικών συγκοινωνιών µε την ένταξη νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενισχύοντας τη µετάβαση σε πιο «πράσινες» µεταφορές. Στο πεδίο της οδικής ασφάλειας και της διαχείρισης της κυκλοφορίας η εικόνα διαφοροποιείται. Η αρχική πρόβλεψη για τη δηµιουργία ενός ενιαίου µητροπολιτικού φορέα στην Αττική φαίνεται να έχει σε µεγάλο βαθµό απορροφηθεί από υφιστάµενες δοµές, όπως ο ΟΑΣΑ και η υπηρεσία ODYSEAS, η οποία διαθέτει πλέον θεσµικό ρόλο στην παρακολούθηση και ανάλυση δεδοµένων οδικής ασφάλειας. Αντίστοιχα, η δηµιουργία φορέα κινητικότητας στη Θεσσαλονίκη παραµένει σε στάδιο εξέτασης.

Τέλος, έργα όπως το πρόγραµµα «Εξυπνες Γέφυρες» εισάγουν νέα εργαλεία πρόληψης και συντήρησης, µε την εγκατάσταση αισθητήρων και συστηµάτων παρακολούθησης σε εκατοντάδες γέφυρες, ενισχύοντας το επίπεδο ασφάλειας των υποδοµών.

Συνολικά, η εικόνα που διαµορφώνεται είναι αυτή µιας µεταβατικής φάσης για τις υποδοµές της χώρας. Τα έργα προχωρούν και σε αρκετές περιπτώσεις βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση, ωστόσο οι θεσµικές µεταρρυθµίσεις και η πλήρης επιχειρησιακή ετοιµότητα παραµένουν ζητούµενα. Το επόµενο διάστηµα θα κρίνει κατά πόσο η πρόοδος αυτή θα µεταφραστεί σε ουσιαστική αναβάθµιση του συστήµατος µεταφορών και σε βελτίωση της καθηµερινότητας.

Δημοσιεύτηκε στην "Κυριακάτικη Απογευματινή"