Την αφετηρία για µια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική στα Βαλκάνια µε επίκεντρο τον Κάθετο ∆ιάδροµο µεταφοράς αµερικανικού LNG από τις ΗΠΑ στην Ελλάδα και τους διασυνδετήριους αγωγούς φυσικού αερίου της περιοχής, έρχεται να αποτελέσει η πρώτη τετραµερής υπουργική διάσκεψη υπό τον Σταύρο Παπασταύρου, µε οµολόγους του από Σερβία, Βουλγαρία και Σκόπια, όπου χθες επισφραγίστηκε η επέκταση προς Βορρά. 

Διαβάστε: Παπασταύρου στο 16ο Συνέδριο της ΝΔ: "Η ψυχή της παράταξης δεν χαρίζεται, δεν μεταβιβάζεται και δεν ανήκει σε κανέναν"


Η τετραμερής συμφωνία για τη μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας

Η τετραµερής µεταξύ των χωρών θεσµοθετείται και επίσηµα, προκειµένου οι συµµετέχουσες χώρες να χαράσσουν και να συντονίζουν τη στρατηγική τους συνεργασία στον τοµέα προµήθειας φυσικού αερίου, µε τη συνάντηση να προγραµµατίζεται στη Σερβία τον Σεπτέµβριο. Στόχος της συµφωνίας που κλείστηκε χθες είναι να µπουν οι βάσεις για να πυκνώσουν οι διαδροµές φυσικού αερίου στην περιοχή και να δηµιουργηθεί ένας άξονας αγωγών, υποδοµών και ροών σηµαντικών ποσοτήτων αµερικανικού LNG, το οποίο θα καλύπτει σχεδόν το σύνολο των ∆. Βαλκανίων. Στη πράξη αυτό µεταφράζεται σε µια «ραχοκοκαλιά» αλληλοσυµπληρούµενων έργων που θα ενώνει τους αγωγούς Ελλάδας - Βουλγαρίας, µε αυτούς µεταξύ Βουλγαρίας - Σερβίας, που µε τη σειρά τους θα επικοινωνούν µε το σύστηµα Σερβίας - Σκοπίων, το οποίο θα συνδέεται µε το σκέλος που ξεκινά από την Ελλάδα. Για παράδειγµα, στην περίπτωση του Βελιγραδίου, καθοριστικό ρόλο διαδραµατίζει ο διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Σερβίας - Σκοπίων, µήκους 144 χιλιοµέτρων και µε εκτιµώµενο κόστος περίπου 150.000.000 ευρώ, που στόχος είναι να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2027, ώστε να συνδεθεί µε τον αντίστοιχο αγωγό από την Ελλάδα, ο οποίος προβλέπεται να έχει επίσης ολοκληρωθεί µέσα στον επόµενο χρόνο. Το συγκεκριµένο έργο αναµένεται να ενισχύσει τις διαθέσιµες ποσότητες φυσικού αερίου τρίτων προµηθευτών στο σερβικό σύστηµα, επεκτείνοντας το δίκτυο αγωγών τροφοδοσίας της χώρας, η οποία εξακολουθεί να εξαρτάται σε σηµαντικό βαθµό από την Gazprom.


Εναλλακτικές πηγές

Στο νέο αυτό ενεργειακό πλαίσιο, σηµαντική είναι και η λειτουργία του διασυνδετήριου αγωγού Σερβίας - Βουλγαρίας που βρίσκεται σε λειτουργία από τα τέλη του 2023. Ο αγωγός αυτός, σε συνδυασµό µε τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB, παρέχει στη Σερβία πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές προµήθειας, όπως LNG από τους τερµατικούς σταθµούς της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης. Στη χθεσινή τετραµερή συνάντηση συµµετείχαν µεταξύ άλλων ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, η υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, Ντουµπράβκα Χαντάνοβιτς, η υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών της Βόρειας Μακεδονίας, Σάνια Μποζίνοφσκα, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, ο υφυπουργός Ενέργειας, Ορυκτών και Πετρελαίου της Σερβίας, Σάσα Κόκοβιτς, ο υφυπουργός Ηλεκτρικής Ενέργειας και Ορυκτών της Σερβίας, Ράντος Πόπαντιτς, καθώς και ο υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Κίριλ Τεµέλκοφ. Στις δηλώσεις τους οι τέσσερις αξιωµατούχοι των χωρών της τετραµερούς επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας και στην προώθηση έργων διασυνδεσιµότητας που στοχεύουν στην ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα στα Βαλκάνια.


Σταύρος Παπασταύρου: Γέφυρα συνεργασίας ανάµεσα σε χώρες που για δεκαετίες χώριζαν ιστορικοί και γεωγραφικοί παράγοντες

Ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι η ενέργεια λειτουργεί ως «γέφυρα» συνεργασίας ανάµεσα σε χώρες που για δεκαετίες χώριζαν ιστορικοί και γεωγραφικοί παράγοντες. Υπογράµµισε τη σηµασία της συνάντησης των υπουργών Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Σκοπίων, επισηµαίνοντας ότι κοινή προτεραιότητα αποτελούν η ενεργειακή ασφάλεια και η περιφερειακή σύγκλιση. Αναφέρθηκε στον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στη νέα ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική µέσω έργων όπως υποδοµές, διασυνδέσεις, σύζευξη αγορών και ο Κάθετος ∆ιάδροµος. Ανακοίνωσε συµφωνία για διεύρυνση του διαδρόµου µε τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, θεσµοθέτηση της συνεργασίας των τεσσάρων κρατών και προανήγγειλε επόµενη συνάντηση στο Βελιγράδι.

Η υπουργός της Σερβίας, Ντουµπράβκα Χαντάνοβιτς, χαρακτήρισε τη συνάντηση παραγωγική και έδωσε έµφαση στην ανάγκη ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων. Στόχος της Σερβίας είναι η ολοκλήρωση του αγωγού φυσικού αερίου µε τη Βόρεια Μακεδονία έως το 2027, καθώς και σηµαντικές επενδύσεις σε ενεργειακές υποδοµές. Επισήµανε επίσης την πρόοδο της Σερβίας στη σύζευξη της αγοράς ηλε κτρικής ενέργειας µε την ΕΕ, ζητώντας υποστήριξη για την ολοκλήρωση των διαδικασιών. Η υπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Σάνια Μποζίνοφσκα, τόνισε τη σηµασία της πρώτης κοινής συνάντησης των τεσσάρων χωρών και τη σηµασία της συνεργασίας ανεξαρτήτως ευρωπαϊκής ένταξης.

Αναφέρθηκε σε κοινά ενεργειακά έργα και στη διασύνδεση Ελλάδας-ΣκοπίωνΣερβίας, η οποία αναµένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του επόµενου έτους. Συµφωνήθηκε επίσης η πραγµατοποίηση τακτικών συναντήσεων σε Βελιγράδι, Σκόπια και Σόφια. Ο Βούλγαρος υφυπουργός, Κίριλ Τεµέλκοφ, υπογράµµισε ότι η συνεργασία και η ενοποίηση των ενεργειακών αγορών ενισχύουν την ασφάλεια και την αξιοπιστία των συστηµάτων. Τόνισε τη σηµασία των κοινών έργων διασυνδεσιµότητας και την επέκταση της συνεργασίας πέρα από διµερείς σχέσεις, προς ένα πιο ολοκληρωµένο περιφερειακό δίκτυο προς όφελος των πολιτών.


Το κοινό ανακοινωθέν

Στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε µετά το τέλος της συνάντησης οι τέσσερις υπουργοί Ενέργειας ανέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη σε µια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αστάθειας των διεθνών ενεργειακών αγορών. Κοινή τους διαπίστωση είναι ότι η ενεργειακή ασφάλεια, η προσιτότητα των τιµών και η ανθεκτικότητα των συστηµάτων δεν αποτελούν πλέον αποκλειστικά εθνικές προτεραιότητες, αλλά συλλογικές ευρωπαϊκές ευθύνες που απαιτούν συντονισµένη δράση. Κεντρικό µήνυµα του ανακοινωθέντος είναι ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη οφείλει να αναλάβει πιο ενεργό και διαµορφωτικό ρόλο στη µελλοντική αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήµατος. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µέσω βαθύτερης συνεργασίας µεταξύ των κρατών της περιοχής, ενίσχυσης των διασυνοριακών διασυνδέσεων και προώθησης της ενοποίησης των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Η περιοχή αναδεικνύεται έτσι όχι απλώς ως καταναλωτής ή διάδροµος ενέργειας, αλλά ως στρατηγικός πυλώνας σταθερότητας και συνδεσιµότητας για ολόκληρη την Ευρώπη. Η περιφερειακή συνεργασία και ο συντονισµός των ∆ιαχειριστών Συστηµάτων Μεταφοράς προβάλλονται ως κρίσιµοι µηχανισµοί για την άρση εµποδίων, την προσέλκυση επενδύσεων και την ανάπτυξη κρίσιµων υποδοµών. Παράλληλα, οι υπουργοί υπογράµµισαν τις επιπτώσεις της διεθνούς αστάθειας στις τιµές και στην ασφάλεια εφοδιασµού, τονίζοντας ότι η ενίσχυση της διασυνδεσιµότητας συµβάλλει στην ενεργειακή ανθεκτικότητα και στην οµαλότερη ενσωµάτωση των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας.

Δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή