EnΈρχεται σταδιακή κατάργηση της προκαταβολής φόρου: Το πλάνο που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο με ορίζοντα τετραετίας
Όλες οι διορθωτικές κινήσεις
Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ένα πλάνο με ορίζοντα τετραετίας, το οποίο θα ενταχθεί στις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων
Σενάριο για σταδιακή κατάργηση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, με ορίζοντα τετραετίας και ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, προκειμένου να ενταχθεί στο «καλάθι» των νέων εξαγγελιών που θα κάνει ο πρωθυπουργός τον Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ. Πρόκειται για μια παρέμβαση που βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς θεωρείται ότι μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Σήμερα, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα προκαταβάλλουν το 80% του φόρου εισοδήματος, που προκύπτει από τα κέρδη της προηγούμενης χρήσης, ενώ για τις τράπεζες το ποσοστό φτάνει στο 100%.
Διαβάστε: Νέο νομοθετικό πλαίσιο για την "ισότητα αμοιβών": Ίδιοι μισθοί για άνδρες και γυναίκες και με τον νόμο - Πίνακες
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις η προκαταβολή βρίσκεται στο 55%. Η επιβάρυνση αυτή πληρώνεται ταυτόχρονα με τον κύριο φόρο, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις ταμειακές πιέσεις, κυρίως για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νεοσύστατες εταιρείες και επιχειρήσεις με εποχική δραστηριότητα. Στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι το ισχύον καθεστώς λειτουργεί στην πράξη ως ένας «κρυφός» φορολογικός συντελεστής, καθώς πολλές επιχειρήσεις καλούνται να προπληρώνουν φόρο για εισοδήματα που ακόμη δεν έχουν αποκτήσει.
Για τον λόγο αυτόν εξετάζεται ένα μοντέλο σταδιακής μείωσης της προκαταβολής σε βάθος τετραετίας, ώστε να μη διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά και να δοθεί σαφές μήνυμα προς την επιχειρηματική κοινότητα. Στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης εφαρμόζονται συστήματα προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και επαγγελματίες, ωστόσο ο τρόπος υπολογισμού και το ύψος της επιβάρυνσης διαφέρουν σημαντικά σε σχέση με το ελληνικό μοντέλο. Κοινός παρονομαστής είναι η σταδιακή καταβολή του φόρου μέσα στη χρήση, ώστε να αποφεύγεται η συσσώρευση μεγάλων φορολογικών υποχρεώσεων στο τέλος του έτους.
Στη Γερμανία, για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις καταβάλλουν τριμηνιαίες προκαταβολές με βάση την εκτίμηση των κερδών της τρέχουσας χρονιάς, ενώ υπάρχει δυνατότητα αναπροσαρμογής όταν η κερδοφορία υποχωρεί. Αντίστοιχα, στη Γαλλία προβλέπονται δόσεις εταιρικού φόρου κατά τη διάρκεια του έτους, οι οποίες συμψηφίζονται με τον τελικό φόρο μετά την εκκαθάριση.
Στην Ιταλία εφαρμόζεται σύστημα δύο δόσεων, που βασίζονται στον φόρο της προηγούμενης χρήσης, αλλά παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία σε περίπτωση σημαντικής μείωσης των κερδών.
Σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ολλανδία οι προκαταβολές συνδέονται περισσότερο με προβλέψεις για το τρέχον οικονομικό αποτέλεσμα και λιγότερο αποκλειστικά με τα δεδομένα της προηγούμενης χρήσης, περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο υπερφορολόγησης σε περιόδους επιβράδυνσης της οικονομίας ή πτώσης της κερδοφορίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το βασικό σενάριο προβλέπει σταδιακή μείωση του ποσοστού κάθε χρόνο, ανάλογα με την πορεία των φορολογικών εσόδων και την υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η διεύρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, η εφαρμογή των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ και η ενίσχυση της συμμόρφωσης δημιουργούν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, που θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει τις ελαφρύνσεις χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο ο στόχος για τα πρωτογενή πλεονάσματα, που λειτουργούν μειωτικά για το δημόσιο χρέος. Καθοριστικός παράγοντας στις τελικές αποφάσεις παραμένει το κόστος του μέτρου. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2020, όταν λόγω πανδημίας εφαρμόστηκε μεγάλη μείωση έως και μηδενισμός της προκαταβολής φόρου για πολλές επιχειρήσεις, το δημοσιονομικό αποτύπωμα της παρέμβασης υπολογίστηκε περίπου στο 1,5 δισ. ευρώ, καθώς τα έσοδα μειώθηκαν σε περίπου 1,8 δισ. ευρώ, από 3,34 δισ. ευρώ το 2019.
Για τον λόγο αυτόν, στο οικονομικό επιτελείο απορρίπτουν το ενδεχόμενο άμεσης κατάργησης, προκρίνοντας, αντιθέτως, ένα σενάριο σταδιακής μείωσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση έχει αυτή τη στιγμή 1,2 δισ. ευρώ στον «κουμπαρά», ποσό που αποτελεί τη βασική «μαγιά» για το πακέτο της Θεσσαλονίκης, αλλά και για την επέκταση των ενεργειακών «αναχωμάτων», δηλαδή της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και του Fuel Pass, καθώς οι «υψηλές πτήσεις» στο πετρέλαιο Brent συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις στο κόστος μετακίνησης και στην αγορά καυσίμων. Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων μέσω της αναγνώρισης πρόσθετων εσόδων που προκύπτουν από τα νέα ψηφιακά εργαλεία περιορισμού της φοροδιαφυγής, όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση και το ψηφιακό πελατολόγιο. Η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά μέτρα του πακέτου της ΔΕΘ για την επιχειρηματική κοινότητα μαζί με μια πιθανή μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20% και την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Το τελευταίο μέτρο θεωρείται ότι έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς το τέλος επιτηδεύματος αποτελούσε εδώ και χρόνια μία από τις πλέον αντιδημοφιλείς φορολογικές επιβαρύνσεις της αγοράς. Η οριστική απόσυρσή του εκτιμάται ότι θα ελαφρύνει κυρίως μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που επιβαρύνονται ανεξαρτήτως κερδοφορίας. Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις έχουν ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα, καθώς βελτιώνουν τη ρευστότητα, μειώνουν το λειτουργικό κόστος και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Το πακέτο των παρεμβάσεων αναμένεται να συμπληρωθεί και από νέες διορθωτικές κινήσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Ωστόσο, στο εσωτερικό της κυβέρνησης υπάρχουν εισηγήσεις που κάνουν λόγο ακόμα και για γενναίο «λίφτινγκ» στα τεκμήρια σε πρώτη φάση –κυρίως για αυτοαπασχολούμενους με χαμηλά εισοδήματα–, με ορισμένα στελέχη να θέτουν έως και ζήτημα πλήρους απενεργοποίησης του μέτρου σε δεύτερο χρόνο. Αντίθετα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν φαίνεται να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για νέες οριζόντιες μειώσεις στη φορολογία φυσικών προσώπων.
Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
Διαβάστε: Νέο νομοθετικό πλαίσιο για την "ισότητα αμοιβών": Ίδιοι μισθοί για άνδρες και γυναίκες και με τον νόμο - Πίνακες
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις η προκαταβολή βρίσκεται στο 55%. Η επιβάρυνση αυτή πληρώνεται ταυτόχρονα με τον κύριο φόρο, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις ταμειακές πιέσεις, κυρίως για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νεοσύστατες εταιρείες και επιχειρήσεις με εποχική δραστηριότητα. Στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι το ισχύον καθεστώς λειτουργεί στην πράξη ως ένας «κρυφός» φορολογικός συντελεστής, καθώς πολλές επιχειρήσεις καλούνται να προπληρώνουν φόρο για εισοδήματα που ακόμη δεν έχουν αποκτήσει.
Το υπό εξέταση μοντέλο σταδιακής μείωσης της προκαταβολής σε βάθος τετραετίας
Για τον λόγο αυτόν εξετάζεται ένα μοντέλο σταδιακής μείωσης της προκαταβολής σε βάθος τετραετίας, ώστε να μη διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά και να δοθεί σαφές μήνυμα προς την επιχειρηματική κοινότητα. Στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης εφαρμόζονται συστήματα προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και επαγγελματίες, ωστόσο ο τρόπος υπολογισμού και το ύψος της επιβάρυνσης διαφέρουν σημαντικά σε σχέση με το ελληνικό μοντέλο. Κοινός παρονομαστής είναι η σταδιακή καταβολή του φόρου μέσα στη χρήση, ώστε να αποφεύγεται η συσσώρευση μεγάλων φορολογικών υποχρεώσεων στο τέλος του έτους. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις καταβάλλουν τριμηνιαίες προκαταβολές με βάση την εκτίμηση των κερδών της τρέχουσας χρονιάς, ενώ υπάρχει δυνατότητα αναπροσαρμογής όταν η κερδοφορία υποχωρεί. Αντίστοιχα, στη Γαλλία προβλέπονται δόσεις εταιρικού φόρου κατά τη διάρκεια του έτους, οι οποίες συμψηφίζονται με τον τελικό φόρο μετά την εκκαθάριση.
Στην Ιταλία εφαρμόζεται σύστημα δύο δόσεων, που βασίζονται στον φόρο της προηγούμενης χρήσης, αλλά παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία σε περίπτωση σημαντικής μείωσης των κερδών.
Σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ολλανδία οι προκαταβολές συνδέονται περισσότερο με προβλέψεις για το τρέχον οικονομικό αποτέλεσμα και λιγότερο αποκλειστικά με τα δεδομένα της προηγούμενης χρήσης, περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο υπερφορολόγησης σε περιόδους επιβράδυνσης της οικονομίας ή πτώσης της κερδοφορίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το βασικό σενάριο προβλέπει σταδιακή μείωση του ποσοστού κάθε χρόνο, ανάλογα με την πορεία των φορολογικών εσόδων και την υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η διεύρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, η εφαρμογή των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ και η ενίσχυση της συμμόρφωσης δημιουργούν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, που θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει τις ελαφρύνσεις χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο ο στόχος για τα πρωτογενή πλεονάσματα, που λειτουργούν μειωτικά για το δημόσιο χρέος. Καθοριστικός παράγοντας στις τελικές αποφάσεις παραμένει το κόστος του μέτρου. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2020, όταν λόγω πανδημίας εφαρμόστηκε μεγάλη μείωση έως και μηδενισμός της προκαταβολής φόρου για πολλές επιχειρήσεις, το δημοσιονομικό αποτύπωμα της παρέμβασης υπολογίστηκε περίπου στο 1,5 δισ. ευρώ, καθώς τα έσοδα μειώθηκαν σε περίπου 1,8 δισ. ευρώ, από 3,34 δισ. ευρώ το 2019.
Για τον λόγο αυτόν, στο οικονομικό επιτελείο απορρίπτουν το ενδεχόμενο άμεσης κατάργησης, προκρίνοντας, αντιθέτως, ένα σενάριο σταδιακής μείωσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση έχει αυτή τη στιγμή 1,2 δισ. ευρώ στον «κουμπαρά», ποσό που αποτελεί τη βασική «μαγιά» για το πακέτο της Θεσσαλονίκης, αλλά και για την επέκταση των ενεργειακών «αναχωμάτων», δηλαδή της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και του Fuel Pass, καθώς οι «υψηλές πτήσεις» στο πετρέλαιο Brent συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις στο κόστος μετακίνησης και στην αγορά καυσίμων. Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων μέσω της αναγνώρισης πρόσθετων εσόδων που προκύπτουν από τα νέα ψηφιακά εργαλεία περιορισμού της φοροδιαφυγής, όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση και το ψηφιακό πελατολόγιο. Η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά μέτρα του πακέτου της ΔΕΘ για την επιχειρηματική κοινότητα μαζί με μια πιθανή μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20% και την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Το τελευταίο μέτρο θεωρείται ότι έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς το τέλος επιτηδεύματος αποτελούσε εδώ και χρόνια μία από τις πλέον αντιδημοφιλείς φορολογικές επιβαρύνσεις της αγοράς. Η οριστική απόσυρσή του εκτιμάται ότι θα ελαφρύνει κυρίως μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που επιβαρύνονται ανεξαρτήτως κερδοφορίας. Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις έχουν ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα, καθώς βελτιώνουν τη ρευστότητα, μειώνουν το λειτουργικό κόστος και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Όλες οι διορθωτικές κινήσεις
Το πακέτο των παρεμβάσεων αναμένεται να συμπληρωθεί και από νέες διορθωτικές κινήσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Ωστόσο, στο εσωτερικό της κυβέρνησης υπάρχουν εισηγήσεις που κάνουν λόγο ακόμα και για γενναίο «λίφτινγκ» στα τεκμήρια σε πρώτη φάση –κυρίως για αυτοαπασχολούμενους με χαμηλά εισοδήματα–, με ορισμένα στελέχη να θέτουν έως και ζήτημα πλήρους απενεργοποίησης του μέτρου σε δεύτερο χρόνο. Αντίθετα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν φαίνεται να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για νέες οριζόντιες μειώσεις στη φορολογία φυσικών προσώπων.Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
