Σε µια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος µετατρέπεται εκ νέου σε πεδίο σκληρού γεωπολιτικού ανταγωνισµού, η Αθήνα επιχειρεί να «κλειδώσει» στρατηγικά ερείσµατα που υπερβαίνουν κατά πολύ τα στενά όρια της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Την ώρα που η Αγκυρα συνεχίζει να επενδύει στην ένταση, η ελληνική πλευρά δείχνει να εστιάζει µεθοδικά στη δηµιουργία τετελεσµένων σε ενεργειακό, διπλωµατικό και επενδυτικό επίπεδο, χτίζοντας ένα πλέγµα διεθνών συµφερόντων, που δύσκολα µπορεί πλέον να αγνοηθεί.


Ενέργεια: Chevron και HELLENiQ ENERGY ενισχύουν τη συνεργασία τους στο Νότιο Ιόνιο

Το τελευταίο διάστηµα, άλλωστε, η κινητικότητα γύρω από τα ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα έχει πυκνώσει. Μετά τη δυναµική παρουσία της ExxonMobil και το έντονο αµερικανικό αποτύπωµα νότια και δυτικά της Κρήτης, νέα δεδοµένα δηµιουργεί η εµβάθυνση της συνεργασίας της Chevron µε την HELLENiQ ENERGY στις περιοχές του Ιονίου.

Παράγοντες της αγοράς ενέργειας, µε γνώση των διαβουλεύσεων, επισηµαίνουν πως η επιµονή των αµερικανικών κολοσσών να επενδύουν σε ελληνικές θαλάσσιες ζώνες δεν είναι καθόλου τυχαία. Αντιθέτως, αντανακλά την εκτίµηση ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ισχυρές πιθανότητες να εξελιχθεί σε κρίσιµο ενεργειακό κόµβο. Οι εταιρείες Chevron και HELLENiQ ENERGY υπέβαλαν επίσηµο αίτηµα για τη συµµετοχή της Chevron στην παραχώρηση της Περιοχής 10 (Block 10), η οποία βρίσκεται στα ανοιχτά του Κυπαρισσιακού κόλπου, στη θαλάσσια περιοχή του Νότιου Ιονίου πελάγους. Ταυτόχρονα, οι εταιρείες υπέβαλαν και αίτηµα προς την Ελληνική ∆ιαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (Ε∆ΕΥΕΠ) για τη µεταβίβαση του ρόλου του εντολοδόχου (Operator) από την HELLENiQ ENERGY στη Chevron για την ίδια παραχώρηση. Η συµφωνία προβλέπει την απόκτηση ποσοστού 70% της παραχώρησης από τη Chevron, µε την HELLENiQ ENERGY να διατηρεί το υπόλοιπο 30%. Παράλληλα, η Chevron αναλαµβάνει και τον ρόλο του εντολοδόχου της κοινοπραξίας.


Με γοργούς ρυθµούς «τρέχουν» τα ενεργειακά projects της χώρας 

Στο µεταξύ, η Ε∆ΕΥΕΠ εξετάζει αίτηµα για παράταση 18 µηνών της δεύτερης ερευνητικής φάσης, ώστε η νέα κοινοπραξία να αξιολογήσει συνολικά τα δεδοµένα από τις σεισµικές έρευνες 2D και 3D, αλλά και τα στοιχεία που θα προκύψουν από γειτονικές περιοχές παραχώρησης. Αποκλειστικές πληροφορίες της «Κυριακάτικης Απογευµατινής» λένε ότι όλα τα ενεργειακά projects της χώρας «τρέχουν» µε γοργούς ρυθµούς. Εως το τέλος του 2026 θα ξεκινήσουν οι σεισµικές έρευνες νότια της Κρήτης από τη Chevron και την HELLENiQ ENERGY, ενώ η γεώτρηση της ExxonMobil και της Energean στο Βορειοδυτικό Ιόνιο θα πραγµατοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2027. «Η διερεύνηση και αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου µας είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσµική αξιοπιστία. Με σχέδιο, συνέπεια και εθνική αυτοπεποίθηση, η Ελλάδα ισχυροποιεί διαρκώς τη θέση της στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.


«Γαλάζια Πατρίδα»: Η Άγκυρα επαναφέρει τη ρητορική έντασης στο Αιγαίο

Την ίδια στιγµή, στην απέναντι όχθη του Αιγαίου η Αγκυρα συνεχίζει να κινείται σε τροχιά προκλήσεων. Η συστηµατική επαναφορά της θεωρίας της «γαλάζιας πατρίδας» και η επικείµενη νοµοθετική επικύρωσή της, οι δηµόσιες παρεµβάσεις Τούρκων αξιωµατούχων περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, αλλά και η προσπάθεια εµπέδωσης αναθεωρητικών αντιλήψεων στο εσωτερικό της Τουρκίας, προκαλούν ανησυχία στην Αθήνα. Κυβερνητικές πηγές παρακολουθούν µε ιδιαίτερη προσοχή τις συζητήσεις που ανοίγουν και που αφορούν ακόµα και τη... διδασκαλία της «γαλάζιας πατρίδας» στα σχολεία ως στοιχείου εθνικής στρατηγικής. «Τα σύνορα της ‘‘γαλάζιας πατρίδας’’ θα πρέπει να διδάσκονται σε όλους ως κανονικά σύνορα της πατρίδας», πρότεινε χαρακτηριστικά ο πρύτανης του Πανεπιστηµίου Εθνικής Αµυνας της Τουρκίας, Ερχάν Αφιοντζού. Η πιο δυσοίωνη, όµως, δήλωση είχε την υπογραφή του υπουργού Αµυνας της γείτονος, Γιασάρ Γκιουλέρ. «Οι τουρκικές Ενοπλες ∆υνάµεις διαθέτουν τη δύναµη και την αποφασιστικότητα να εξουδετερώσουν οποιαδήποτε απειλή στρέφεται εναντίον µας», είπε ο κ. Γκιουλέρ, αναφερόµενος στον εξοπλισµό των ελληνικών νησιών, τον οποίο η γείτων θεωρεί νέα αιτία πολέµου. «∆ραστηριότητες που αποσκοπούν στον εξοπλισµό νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιηµένο καθεστώς είναι ασυµβίβαστες µε τις σχέσεις καλής γειτονίας», προσέθεσε. Στο νέο, άτυπο, casus belli της Αγκυρας η Αθήνα απάντησε ηχηρά. Πηγές του ελληνικού υπουργείου Αµυνας τόνισαν ότι η χώρα µας δεν αποδέχεται αναθεωρητικές και αυθαίρετες προσεγγίσεις, προειδοποιώντας ότι οι ελληνικές Ενοπλες ∆υνάµεις παραµένουν σε διαρκή ετοιµότητα. Καµπανάκι αφύπνισης χτύπησε ο Νίκος ∆ένδιας, λέγοντας: «Υπάρχει απειλή. Και αν µερικές φορές το ξεχνάµε εµείς, έχουν την καλοσύνη οι απέναντι να µας το θυµίζουν. Σαφέστατα µας το λένε. Ούτε καν το υπονοούν. Η απειλή εκπέµπεται».


Η απάντηση της Αθήνας στις τουρκικές προκλήσεις και τον αναθεωρητισμό

∆ιπλωµατικοί κύκλοι στην Αθήνα σηµειώνουν µε νόηµα ότι η τουρκική ηγεσία διατηρεί µονίµως «ζωντανό» το κλίµα έντασης, ακόµη και σε περιόδους όπου επισήµως γίνεται λόγος για προσπάθεια εξοµάλυνσης των σχέσεων. «Η ρητορική και η τακτική της Αγκυρας δεν έχουν αλλάξει στον πυρήνα τους», σχολίαζε χαρακτηριστικά έµπειρος διπλωµάτης, επισηµαίνοντας ότι η στρατηγική της Τουρκίας εξακολουθεί να βασίζεται στη δηµιουργία πίεσης και αµφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωµάτων. Από την άτυπη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών (Gymnich), που πραγµατοποιήθηκε στην Κύπρο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης διεµήνυσε πως «θα πρέπει όλοι να αρθρώσουµε µία ενιαία, ισχυρή φωνή κατά οποιουδήποτε αναθεωρητισµού. Ο αναθεωρητισµός σε ένα εξαιρετικά εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον σηµαίνει πολύ µεγαλύτερη ανησυχία». Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάµεσα στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας για να αποφεύγονται «θερµά επεισόδια» και στην ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας. Οι συνεχείς επαφές µε ΗΠΑ, Γαλλία και περιφερειακούς συµµάχους, αλλά και η επιτάχυνση εξοπλιστικών προγραµµάτων, εντάσσονται σε αυτή τη στρατηγική. Το µήνυµα του Μαξίµου είναι πως η Ελλάδα δεν θα διολισθήσει σε λογικές έντασης, αλλά ούτε και θα αποδεχθεί πολιτικές «γκριζαρίσµατος» στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο παρασκήνιο, πάντως, ουδείς αγνοεί ότι η επόµενη διετία θεωρείται απολύτως κρίσιµη. Εάν οι ενεργειακές έρευνες αποδώσουν ουσιαστικά αποτελέσµατα, η χώρα θα βρεθεί µπροστά σε µια εντελώς νέα πραγµατικότητα, τόσο οικονοµικά όσο και γεωστρατηγικά. Η Αθήνα γνωρίζει ότι δεν αρκούν µόνο οι δηλώσεις ή οι διπλωµατικές διαβεβαιώσεις, αλλά χρειάζεται η δηµιουργία συσχετισµών ισχύος. Στην εξίσωση αυτή, η ενέργεια εξελίσσεται σε ένα από τα πλέον ισχυρά γεωπολιτικά χαρτιά της χώρας.

Δημοσιεύθηκε στην Κυριακάτικη Απογευματινή