Τα «χαρτιά του» σε σχέση με την ολοκλήρωση των εκκρεμοτήτων του e-ΕΦΚΑ για την απόδοση των αναδρομικών, καθώς και τον υπολογισμό των ποσών από διαδοχική ασφάλιση ή δεύτερη σύνταξη για χιλιάδες συνταξιούχους ανοίγει στα «Παραπολιτικά» ο διοικητής του Οργανισμού, Αλέξανδρος Βαρβέρης. Τονίζει ότι οι εκκρεμότητες έχουν μειωθεί κατά 89% και ευελπιστεί ότι η πλήρης λειτουργία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) θα λύσει όλα τα προβλήματα μέσα στους επόμενους μήνες.

Διαβάστε: Ψηφιακός μετασχηματισμός του e-ΕΦΚΑ: Ταχύτερη απονομή συντάξεων και καλύτερη εξυπηρέτηση - Πώς θα επιτευχθεί

Πρόσφατα ανακοινώσατε την πλήρη λειτουργία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του ΕΦΚΑ. Κατά πόσο αυτή η εξέλιξη θα συντομεύσει τις εκκρεμείς υποθέσεις;

Το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του e-ΕΦΚΑ είναι ίσως το σημαντικότερο έργο ψηφιακού εκσυγχρονισμού που υλοποιείται σήμερα στον Φορέα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά διαθέτουμε ενιαία διαχείριση εισφορών και ασφαλιστικού χρόνου, αυτοματοποιημένες διαδικασίες στην απονομή συντάξεων, ενισχυμένους μηχανισμούς ελέγχου και διαφάνειας, καθώς και τη δυνατότητα ταχύτερης προσαρμογής στις θεσμικές αλλαγές. Παράλληλα, το σύστημα διαλειτουργεί με κρίσιμους φορείς, όπως η ΑΑΔΕ και το ΓΕΜΗ, επιτρέποντας την άμεση ανταλλαγή και επαλήθευση δεδομένων. Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας είναι ήδη μετρήσιμα. Σε σχέση με το 2019, οι ληξιπρόθεσμες εκκρεμότητες στις συντάξεις έχουν μειωθεί κατά περίπου 89%, ενώ οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις έχουν περιοριστεί σε περίπου 14.000. Παράλληλα, ο μέσος χρόνος απονομής έχει μειωθεί στις 42 ημέρες. Οι συντάξεις χηρείας, όταν ο θανών ήταν ήδη συνταξιούχος, αποδίδονται ακόμα και μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ οι συντάξεις του Δημοσίου εκδίδονται κατά κανόνα εντός ενός μήνα. Οι καθυστερήσεις πλέον δεν είναι οριζόντιες, αλλά εντοπίζονται κυρίως σε σύνθετες περιπτώσεις, όπως η διαδοχική ασφάλιση, οι οφειλές ή η έλλειψη των απαιτούμενων δικαιολογητικών.

Με τα αναδρομικά από επανυπολογισμούς και άλλες υποθέσεις, θα υπάρχει συντόμευση του χρόνου;

Οι επανυπολογισμοί, στο σύνολό τους, έχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί και απομένει πλέον ένα εξαιρετικά περιορισμένο ποσοστό ασφαλισμένων, για το οποίο απαιτείται ακόμη εξειδικευμένη επεξεργασία δεδομένων. Να υπενθυμίσω ότι στον Φορέα έγιναν δύο επανυπολογισμοί. Ο πρώτος με τις διατάξεις του άρθρου 33 του Ν. 4387/2016 (Νόμος Κατρούγκαλου). Προέβλεπε την εναρμόνιση των συντάξεων όσων είχαν καταστεί συνταξιούχοι πριν από την εφαρμογή του Ν. 4387/2016 με τους ενιαίους κανόνες του ΕΦΚΑ (εθνική και ανταποδοτική σύνταξη). Ο δεύτερος με τον Ν. 4670/2020 (Nόμος Βρούτση), ο οποίος «θεράπευσε» πολλές από τις αδικίες του Νόμου 4387/16 μέσω της αναθεώρησης των συντελεστών αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων, ώστε να μη δημιουργείται έλλειμμα ανταποδοτικότητας για τους ασφαλισμένους που έχουν πολλά χρόνια ασφάλισης. Και οι δύο επανυπολογισμοί αφορούν μια σύνθετη διαδικασία, η οποία στηρίζεται σε ακριβή ασφαλιστικά, μισθολογικά και υπηρεσιακά στοιχεία, και για τον λόγο αυτό απαιτεί υψηλό βαθμό ακρίβειας και θεσμικής ευθύνης από τις υπηρεσίες μας. Σε ό,τι αφορά την καταβολή αναδρομικών ποσών, ο Φορέας τα καταβάλλει όχι μόνο στις περιπτώσεις επανυπολογισμών ή λοιπών διορθωτικών πράξεων, αλλά και κατά την απονομή κύριας σύνταξης για πρώτη φορά, όπου ο συνταξιούχος λαμβάνει αναδρομικά από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης έως και την ημερομηνία καταβολής της σύνταξης.

Υπάρχει αχαρτογράφητο το παλιό αρχείο ενσήμων. Πότε θα έχει ολοκληρωθεί, ώστε κάθε ασφαλισμένος να μπορεί να έχει πλήρη στοιχεία για τον ατομικό του φάκελο;

Το παλιό αρχείο ενσήμων αποτελεί πράγματι ένα από τα πιο απαιτητικά, αλλά και πιο κρίσιμα έργα του ψηφιακού μετασχηματισμού του Οργανισμού. Πρόκειται για ένα ιστορικό αποτύπωμα δεκαετιών, το οποίο πλέον δεν παραμένει «αχαρτογράφητο», αλλά βρίσκεται σε πλήρη φάση μετάβασης από το χαρτί στα δομημένα ψηφιακά δεδομένα. Στο πλαίσιο του έργου-πυλώνα «Ψηφιοποίηση της Ασφαλιστικής Ιστορίας e-ΕΦΚΑ», υλοποιήθηκε η ψηφιοποίηση περίπου 53 εκατομμυρίων σελίδων ασφαλιστικού αρχείου των τέως φορέων κύριας και επικουρικής ασφάλισης. Δεν πρόκειται απλώς για σάρωση εγγράφων, αλλά για μια ολοκληρωμένη διαδικασία επεξεργασίας, τεκμηρίωσης και ποιοτικού ελέγχου, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου, εκκαθαρισμένου και αξιόπιστου αποθετηρίου ασφαλιστικής ιστορίας. Η πράξη αυτή αξιοποιεί τεχνολογίες αιχμής, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση μέσω Intelligent Document Processing (IDP), περιορίζοντας δραστικά την ανάγκη ανθρώπινης παρέμβασης και ενισχύοντας την ακρίβεια και την αξιοπιστία των δεδομένων. Ήδη έχει ολοκληρωθεί το στάδιο της μαζικής ψηφιοποίησης και το έργο βρίσκεται στη φάση επεξεργασίας και ποιοτικής εξαγωγής δεδομένων, με στόχο τη σταδιακή ενσωμάτωσή τους σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον. Κομβικό σημείο αποτελεί ότι εντός του 2026 δρομολογείται η μετάπτωση και η ενσωμάτωση των δομημένων δεδομένων στο νέο ΟΠΣ e-ΕΦΚΑ, γεγονός που θα επιτρέψει στον κάθε ασφαλισμένο να έχει πλήρη, ενιαία και άμεση εικόνα του ασφαλιστικού του ιστορικού.

Η διαδοχική ασφάλιση θα είναι «ορατή» στο νέο σύστημα; Υπάρχουν ακόμη καθυστερήσεις εκεί;

Η διαδοχική ασφάλιση παραμένει μια από τις πιο απαιτητικές διαδικασίες του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς αφορά ασφαλισμένους που έχουν εργαστεί και ασφαλιστεί σε περισσότερους από έναν πρώην φορείς. Με το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα και την ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού ιστορικού, η εικόνα αυτή αλλάζει ουσιαστικά. Ηδη στην πράξη βλέπουμε σημαντική βελτίωση. Οι περισσότερες υποθέσεις διεκπεραιώνονται ταχύτερα και οι εκκρεμότητες εντοπίζονται πλέον κυρίως σε σύνθετες περιπτώσεις, όπου υπάρχουν ελλείψεις ή ιδιαιτερότητες στα ασφαλιστικά δεδομένα.

Έχετε την εμπειρία της πληροφορικής. Όταν αναλάβατε τον ΕΦΚΑ, βρήκατε αυτά που ενδεχομένως περιμένατε ή ήταν χειρότερα τα πράγματα;

Όταν αναλάβαμε τη διοίκηση του e-ΕΦΚΑ, γνωρίζαμε ότι επρόκειτο για έναν ιδιαίτερα σύνθετο οργανισμό. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε ακόμα πιο απαιτητική από ό,τι είχαμε αρχικά εκτιμήσει. Βρήκαμε έναν Οργανισμό που είχε προκύψει από την ενοποίηση πολλών πρώην ασφαλιστικών ταμείων, με διαφορετικά συστήματα, διαφορετικές διαδικασίες και μεγάλο όγκο φυσικού αρχείου, κάτι που επηρέαζε την αποτελεσματική λειτουργία του. Σε πολλές περιπτώσεις η πληροφορία δεν ήταν συγκεντρωμένη σε ένα ενιαίο περιβάλλον, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται καθυστερήσεις στην επεξεργασία των υποθέσεων και την εξυπηρέτηση των πολιτών. Υπήρχαν διαδικασίες που εξακολουθούσαν να βασίζονται σε χειροκίνητες αναζητήσεις και σε αρχεία δεκαετιών, ενώ η πολυδιάσπαση των πληροφοριακών συστημάτων δυσχέραινε τη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών και την ταχύτητα διεκπεραίωσης των υποθέσεων.


Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά».