Ψηφίζεται στη Βουλή η τροπολογία για τον "νόμο Κατσέλη": Ποιοι οι μεγάλοι κερδισμένοι από τη ρύθμιση "ανάσα", τα άμεσα οφέλη για 100.000 δανειολήπτες

Κατατέθηκε στη Βουλή και ψηφίζεται σήμερα, Τετάρτη, η τροπολογία του υπουργού Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, για το «νόμο Κατσέλη», που δίνει ανάσα σε πάνω από 100 χιλιάδες οφειλέτες, ανοίγοντας το δρόμο για την καθολική εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου. Η νομοθετική διάταξη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αφορά στη «ρύθμιση του τρόπου τοκοφορίας των καταβολών του ν. 3869/2010», του γνωστού δηλαδή ως «νόμου Κατσέλη».

Όπως επισημαίνει η αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας του υπουργείου Οικονομικών, με τη διάταξη ξεκαθαρίζεται ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης του δανείου που έχει κάθε οφειλέτης και όχι επί του συνολικού ποσού, αποσαφήνιση η οποία οδηγεί, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, στη μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης των οφειλετών. Παράλληλα, αναγνωρίζονται αναδρομικά τα ποσά που καταβλήθηκαν επιπλέον και συμψηφίζονται υπέρ του δανειολήπτη.

Το κόστος της ρύθμισης, το οποίο εκτιμάται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ, επιμερίζεται μεταξύ τραπεζών και Δημοσίου (200 εκατ. και 500 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα).

Δείτε ΕΔΩ αναλυτικά την τροπολογία Πιερρακάκη για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη

Σημειώνεται ότι η τροπολογία έχει κατατεθεί στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί την Τετάρτη από την Ολομέλεια και περιλαμβάνει σειρά ρυθμίσεων, μεταξύ άλλων, για την αύξηση του ακατάσχετου των τραπεζικών λογαριασμών στα 1.600 ευρώ για όλα τα χρέη προς Δημόσιο και τράπεζες, την καταπολέμηση του παράνομου τζόγου, τις ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό και το ιδιωτικό χρέος, καθώς και την αύξηση των εισοδηματικών ορίων για επιστροφή ενοικίου.

Ρύθμιση για το νόμο Κατσέλη: Τέλος στις "διαφορετικές αναγνώσεις" της απόφασης του Αρείου Πάγου - Αφορά πάνω από 100.000 δανειολήπτες

Με τη ρύθμιση αυτή, το υπουργείο Οικονομικών βάζει τέλος μακριά από τις δικαστικές αίθουσες στην αβεβαιότητα περισσότερων από 100.000 δανειοληπτών με περίπου 200.000 δάνεια.

Κλείνει έτσι με τον πλέον επωφελή τρόπο για τους δανειολήπτες η υπόθεση που έφτασε μέχρι τον Άρειο Πάγο και πλέον με επίσημο τρόπο μπαίνει τέλος στις διαφορετικές αναγνώσεις της απόφασης: αν δηλαδή υπολογίζονται για όλη την περίοδο από την αρχή της ρύθμισης έως την καταβολή κάθε δόσης, ή μόνο για τις 30 ημέρες που μεσολαβούν μεταξύ δύο δόσεων, το πιο ευνοϊκό σενάριο, που τελικά υιοθετήθηκε.

Παράλληλα, η νέα διάταξη αναγνωρίζει και αναδρομική ισχύ, κάτι που δεν προέβλεπε η ίδια η απόφαση του Αρείου Πάγου, μπαίνοντας έτσι φραγή σε ένα ενδεχόμενο νέο κύμα προσφυγών στα δικαστήρια. «Με τον τρόπο αυτό, η Πολιτεία παρέχει στους συνεπείς οφειλέτες μεγαλύτερη προστασία από αυτή που θα προέκυπτε από τη δικαστική απόφαση, αναγνωρίζοντας έμπρακτα την προσπάθεια όσων συνέχισαν να τηρούν τις υποχρεώσεις τους παρά τις δυσκολίες», αναφέρει χαρακτηριστικά το υπουργείο Οικονομικών.

«Μικρότερες δόσεις, μικρότερο βάρος, ταχύτερη αποπληρωμή. Αυτό προβλέπει η νέα ρύθμιση για τα δάνεια του ν. 3869/2010» , όπως τόνισε χθες σε ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης. «Ο στόχος μας παραμένει να δίνουμε ανάσα στους πολίτες - ιδίως σε εκείνους που τη χρειάζονται περισσότερο», ανέφερε.

Δάνεια νόμου Κατσέλη: Ποιοι κερδίζουν και ποιοι μένουν εκτός ρύθμισης

Αυτό ωστόσο που δεν φαίνεται να κλείνει είναι η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το θέμα καθώς η διάταξη του υπουργείο Οικονομικών δεν αφορά υποθέσεις που έχουν ήδη κλείσει με αποπληρωμή και διάσωση κατοικίας (περίπου 10.000 περιπτώσεις) ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες. Η νέα μέθοδος ισχύει αποκλειστικά για δάνεια του ν. Κατσέλη και όχι για τον ν. 4605/2019 ή τον εξωδικαστικό μηχανισμό, ώστε να μην επηρεαστούν οι όροι δανεισμού για νέους δανειολήπτες και γενικότερα δημιουργηθούν αρνητικές συνέπειες στην κουλτούρα πληρωμών και τα συναλλακτικά ήθη.  Ετσι η αντιπολίτευση έχει ήδη θέσει ζήτημα ίσης μεταχείρισης όσων έχουν αποπληρώσει ή έχουν κριθεί έκπτωτοι λόγω μη καταβολής σειράς δόσεων που όριζε η δικαστική απόφαση αλλά και δανειοληπτών που είναι ευάλωτοι και έχουν ρυθμίσει μέσω εξωδικαστικού.

Από 731€ σε 483€: Πώς αλλάζει η δόση με τη νέα μέθοδο υπολογισμού, μετά τη ρύθμιση για το νόμο Κατσέλη

Οι servicers, από την πλευρά τους, έχουν ήδη δηλώσει ότι θα συμμορφωθούν πλήρως με την απόφαση  - ζητούσαν από την ημέρα έκδοσης της απόφασης να ξεκαθαριστεί με επίσημο (νομικά κατοχυρωμένο) ο τρόπος εφαρμογής της απόφασης του Αρείου Πάγου. Τώρα η μεγάλη πρόκληση είναι η χαρτογράφηση των δανείων και ο επανυπολογισμών των τόκων ώστε να επιστρέψουν σε κάθε δανειολήπτη τα αναλογούντα ποσά  λαμβάνοντας υπόψη και το διάστημα πριν και μετά την τιτλοποίηση κάθε δανείου.

Σύμφωνα με το παράδειγμα που έδωσε το υπουργείο: δανειολήπτης με υπόλοιπο 144.500 ευρώ τον Ιανουάριο του 2024 πλήρωνε δόση 731 ευρώ· με τη νέα μέθοδο η δόση πέφτει στα 483 ευρώ (482 ευρώ χρεολύσιο, 1 ευρώ τόκος). Τα υπερβάλλοντα ποσά που έχει ήδη πληρώσει αφαιρούνται από τις υπόλοιπες δόσεις, με αποτέλεσμα να μειώνεται και ο χρόνος αποπληρωμής. Συνολικά, αντί για περίπου 74.852 ευρώ τόκους, ο συγκεκριμένος δανειολήπτης θα πληρώσει μόλις 411 ευρώ. Επι της ουσία δηλαδή το δάνειο καθίσταται άτοκο.

Επίπτωση και στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων "Ηρακλής"

Η ρύθμιση έχει επίπτωση και στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής»: η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις, με τη συνολική επίδραση να εκτιμάται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας για δάνεια ύψους 16,5 δισ. ευρώ, πλέον 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή. Μεγάλο μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα, με δίκαιο επιμερισμό ανάλογα με την περίοδο είσπραξης των ποσών.

9 ερωταπαντήσεις για τη ρύθμιση για το νόμο Κατσέλη

1. Τι επιτυγχάνει η ρύθμιση;

Η ρύθμιση πετυχαίνει τέσσερα κρίσιμα πράγματα:
• Εφαρμόζει καθολικά την απόφαση του Αρείου Πάγου, ώστε κανένας συνεπής δανειολήπτης να μη χρειαστεί να προσφύγει ξανά στα δικαστήρια.
• Μειώνει ουσιαστικά το κόστος αποπληρωμής, καθώς ο τόκος υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί ολόκληρου του κεφαλαίου.
• Αναγνωρίζει αναδρομικά τα ποσά που καταβλήθηκαν επιπλέον και τα συμψηφίζει υπέρ του δανειολήπτη, μειώνοντας το υπόλοιπο του δανείου ή τον αριθμό των δόσεων.
• Επιμερίζει δίκαια το κόστος μεταξύ τραπεζών και ΗΡΑΚΛΗ, ανάλογα με την περίοδο που έχουν εισπραχθεί τα ποσά.
Αρα, οι δανειολήπτες κερδίζουν: μικρότερες δόσεις, μικρότερη συνολική επιβάρυνση, ταχύτερη αποπληρωμή.

2. Πώς ωφελούνται οι δανειολήπτες;
Οι δανειολήπτες ωφελούνται άμεσα με δύο τρόπους:
• Από εδώ και πέρα πληρώνουν σημαντικά μικρότερη μηνιαία δόση, με τόκο που αντιστοιχεί μόνο σε έναν μήνα.
• Όσα επιπλέον ποσά κατέβαλαν τα προηγούμενα χρόνια αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο.
Αυτό σημαίνει ότι οι δανειολήπτες θα δουν τόσο μείωση της δόσης, όσο και μείωση της περιόδου αποπληρωμής.

3. Πόσο αλλάζει στην πράξη η δόση;
Για να γίνει κατανοητός ο τρόπος υπολογισμού πριν και μετά, παρατίθεται το ακόλουθο παράδειγμα:
Δανειολήπτης που είχε υπόλοιπο οφειλής τον Ιανουάριο 2024 144.500 ευρώ, με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες.
Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού θα πληρώνει δόση 483 ευρώ που αντιστοιχεί σε 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου (χρεολύσιο) και 1 ευρώ τόκος.
Εάν κατέβαλε ποσό 731 ευρώ που αντιστοιχεί στην τοκοχρεωλυτική δόση από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, θα έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με (731-483)*30=7.440 ευρώ.
Συνεπώς αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου, αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταλάβει και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ (με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 266 ευρώ).
Συνολικά ο δανειολήπτης αντί να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ.




4. Προβλέπεται αναδρομικότητα στη ρύθμιση;
Ναι και αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ρύθμισης.
Για όσους έχουν ενεργή ρύθμιση και είναι συνεπείς στις πληρωμές τους, τα ποσά που κατέβαλαν επιπλέον αναγνωρίζονται αναδρομικά.
Αυτή η αναδρομικότητα δεν προβλεπόταν από την ίδια την απόφαση του Αρείου Πάγου. Τη δίνει η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης.

5. Πώς εφαρμόζεται η αναδρομικότητα;
Υπολογίζεται πόσα χρήματα πλήρωσε ο δανειολήπτης παραπάνω από την έναρξη της ρύθμισης.
Το ποσό αυτό αφαιρείται από το υπόλοιπο της οφειλής και μειώνει τις τελευταίες δόσεις του δανείου.
Το δάνειο τελειώνει νωρίτερα.

6. Γιατί δεν δίνεται αναδρομικότητα σε υποθέσεις που έχουν κλείσει ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες;
Γιατί στις υποθέσεις αυτές:
• είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή του υπόλοιπου κεφαλαίου),
• είτε έχουν ήδη παραχθεί νομικά αποτελέσματα και για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών η ετών.
Η αναδρομική επανεξέταση αυτών των υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική και συστημική αβεβαιότητα, καθώς θα απαιτούσε να ανοίξουν ξανά χιλιάδες παλιές υποθέσεις, πολλές από τις οποίες βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας. Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση, σημαίνει ότι δεν έχει καταβληθεί σημαντικός αριθμός δόσεων. Άρα δεν τίθεται θέμα αναδρομικής επιστροφής για ποσά που δεν πληρώθηκαν ποτέ.

7. Τι ισχύει για όσους είναι στον εξωδικαστικό ή στον ν. 4605/2019;
Για τις περιπτώσεις των λοιπών εργαλείων ρύθμισης οφειλών και συγκεκριμένα του ν. 4605/2019 καθώς και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, προβλέπεται ρητά από τη διάταξη ότι η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως άλλωστε προβλέπεται στο νόμο, στις κανονιστικές πράξεις, στις συμβάσεις των ρυθμίσεων και στον υπολογισμό της εγκεκριμένης ρύθμισης για τον οποίο έχει συμφωνήσει ο δανειολήπτης κατά την ένταξη στη ρύθμιση.

8. Ποιο είναι το κόστος για τον «ΗΡΑΚΛΗ»;
Η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ».
Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση είναι περίπου:
• 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ
• επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.
Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.

9. Γιατί χρειάζεται νομοθετική ρύθμιση αφού αποφάσισε ο Άρειος Πάγος;
Η απόφαση του Αρείου Πάγου έδωσε τη βασική κατεύθυνση.
Όμως στην εφαρμογή της προέκυψαν διαφορετικές ερμηνείες σχετικά με τη χρονική διάρκεια υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης (εάν δηλαδή υπολογίζονται για όλη την περίοδο από την αρχή της ρύθμισης έως την καταβολή κάθε δόσης, ή το πιο ευνοϊκό σενάριο που υιοθετείται μόνο για τις 30 ημέρες που μεσολαβούν μεταξύ των δύο δόσεων).
Επιπλέον δεν προσδιορίστηκε από την απόφαση τι συμβαίνει με τα αναδρομικά.
Η νομοθετική παρέμβαση έρχεται να κλείσει οριστικά κάθε ασάφεια.
Έτσι ξεκαθαρίζεται ο τρόπος υπολογισμού, εφαρμόζεται ενιαία για όλους και οι δανειολήπτες δεν χρειάζεται να προσφύγουν ξανά στη δικαιοσύνη.
Αυτό είναι το ουσιαστικό όφελος. Με τη νομοθέτηση γίνεται καθολικό, εφαρμόσιμο και άμεσα αξιοποιήσιμο δικαίωμα για χιλιάδες δανειολήπτες.