Σχέδιο-ανάσα για 670.000 ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους επεξεργάζεται η κυβέρνηση, με «κούρεμα» στα τεκμήρια και στους συντελεστές προσαύξησης για τα φετινά εισοδήματα, που θα δηλωθούν τον επόμενο χρόνο, και οριστική κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος φορολόγησης από το 2028. Το σχέδιο των παρεμβάσεων, που θα ενσωματωθεί στο «καλάθι» με τις παροχές της ΔΕΘ, θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις. Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ήδη το τελικό πακέτο αλλαγών στα τεκμήρια για τα εισοδήματα που θα δηλωθούν το 2027, με τις σχετικές αποφάσεις να αναμένεται να «κλειδώσουν» το επόμενο διάστημα.

Διαβάστε: Έρχεται σταδιακή κατάργηση της προκαταβολής φόρου: Το πλάνο που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο με ορίζοντα τετραετίας


Ελεύθεροι επαγγελματίες: Οι στοχευμένες παρεμβάσεις

Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες ελεύθερων επαγγελματιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που επιβαρύνονται δυσανάλογα από το ισχύον τεκμαρτό σύστημα. Από το 2028 προβλέπεται η κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης, στο πλαίσιο της μετάβασης σε ένα νέο μοντέλο φορολογικών ελέγχων, το οποίο θα βασίζεται στην καθολική χρήση των ψηφιακών συναλλαγών (myDATA, IRIS, ψηφιακό δελτίο αποστολής, ηλεκτρονική τιμολόγηση, ψηφιακή κάρτα εργασίας) και στην αξιοποίηση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης. Αναλυτικότερα, οι βασικοί άξονες του σχεδιασμού είναι οι εξής:

1. «Ψαλίδι» με στοχευμένες διορθώσεις στα τεκμήρια

Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει ένα πακέτο διορθωτικών παρεμβάσεων στο τεκμαρτό σύστημα, με στόχο να περιοριστούν οι φορολογικές επιβαρύνσεις για επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που εμφανίζουν αντικειμενικά χαμηλή φοροδοτική ικανότητα. Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκονται η διεύρυνση και η αύξηση των εκπτώσεων στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, η επέκταση των απαλλαγών για ευάλωτες ομάδες επαγγελματιών, καθώς και η μείωση των συντελεστών προσαύξησης. Ειδικότερα, το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται στην ένταξη περισσότερων επαγγελματικών κατηγοριών στο καθεστώς των εκπτώσεων και σε υψηλότερα ποσοστά μείωσης του τεκμαρτού εισοδήματος. Σήμερα προβλέπεται μείωση κατά 50% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, όπως άτομα με αναπηρία από 67% έως 79%, επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται και κατοικούν σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 500 κατοίκων ή σε μικρά νησιά, γονείς μονογονεϊκών οικογενειών με ανήλικα παιδιά ή εξαρτώμενα τέκνα με αναπηρία τουλάχιστον 67%, καθώς και πολύτεκνοι. Επιπλέον, αντίστοιχη μείωση ισχύει για εκμεταλλευτές ταξί με μικρό ποσοστό ιδιοκτησίας στο όχημα και για εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων, ενώ οι επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών έχουν έκπτωση 30% στο ελάχιστο εισόδημα.

Παράλληλα, εξετάζεται η επέκταση των απαλλαγών από το τεκμαρτό σύστημα σε ευάλωτες ομάδες επαγγελματιών με χαμηλό κύκλο εργασιών. Με βάση το ισχύον καθεστώς, πλήρη απαλλαγή έχουν οι νέοι επαγγελματίες για τα τρία πρώτα έτη από την έναρξη δραστηριότητας, οι μητέρες επαγγελματίες για το έτος γέννησης του τέκνου και τα δύο επόμενα έτη, οι αγρότες, οι επαγγελματίες που εργάζονται με «μπλοκάκι» και συνεργάζονται με έως τρεις εργοδότες, καθώς και τα άτομα με αναπηρία άνω του 80%. Επίσης απαλλάσσονται καφενεία σε πολύ μικρές κοινότητες ή νησιά και ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές που συνεργάζονται με περιορισμένο αριθμό εταιρειών και έχουν δηλώσει ως επαγγελματική έδρα την κατοικία τους. Στο πακέτο των αλλαγών περιλαμβάνεται και η επανεξέταση των συντελεστών προσαύξησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, οι οποίοι αυξάνονται ανάλογα με τα έτη άσκησης του επαγγέλματος, αλλά και των πρόσθετων επιβαρύνσεων που συνδέονται με τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών. Οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις θεωρείται ότι σε αρκετές περιπτώσεις οδηγούν σε δυσανάλογες φορολογικές επιβαρύνσεις, με αποτέλεσμα να εξετάζεται η μείωση ή ακόμα και η κατάργησή τους για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών. Για παράδειγμα, σήμερα οι επαγγελματίες χωρίς προσωπικό επιβαρύνονται με προσαύξηση 10% μετά τα επτά έτη δραστηριότητας, 20% μετά τα δέκα έτη και 30% μετά τα δώδεκα έτη λειτουργίας.

2. Κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος

Η οριστική κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος φορολόγησης τοποθετείται από την κυβέρνηση το 2028, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι ψηφιακές μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση και η ΑΑΔΕ θα διαθέτει πλήρη εικόνα των πραγματικών εισοδημάτων των ελεύθερων επαγγελματιών μέσα από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Με βάση τον σχεδιασμό, το νέο καθεστώς θα εφαρμοστεί για τα εισοδήματα του 2027 που θα δηλωθούν το 2028, καθώς εκτιμάται ότι έως τότε θα έχει επιτευχθεί ο στόχος για μόνιμα πρόσθετα έσοδα ύψους 2,5 δισ. ευρώ ετησίως από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τη σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ των δυνητικών και των πραγματικών εισπράξεων του φόρου. Καθοριστικό ρόλο στην κατάργηση των τεκμηρίων θα διαδραματίσει η πλήρης αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων, τα οποία θα επιτρέπουν στην ΑΑΔΕ να προσδιορίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη φορολογητέα ύλη.

Τι άλλο περιλαμβάνεται στο οπλοστάσιο της φορολογικής διοίκησης

Στο «οπλοστάσιο» της φορολογικής διοίκησης περιλαμβάνονται:

-Η περαιτέρω ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και ο περιορισμός της χρήσης μετρητών.
-Η πλήρης ανάπτυξη της πλατφόρμας myDATA, ώστε τα έσοδα και οι δαπάνες των επαγγελματιών να προσδιορίζονται από τα στοιχεία που διαβιβάζονται ηλεκτρονικά.
-Η διαβίβαση σε πραγματικό χρόνο όλων των στοιχείων των αποδείξεων στην ΑΑΔΕ μέσω του νέου συστήματος αυτόματης αποστολής δεδομένων.
-Η άμεση αποστολή των στοιχείων των ηλεκτρονικών συναλλαγών μέσω των διασυνδεδεμένων ταμειακών συστημάτων και των POS με την πλατφόρμα myDATA.
-Η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με το σύστημα πληρωμών IRIS και η αυτόματη ενημέρωση της ΑΑΔΕ για τις σχετικές συναλλαγές.
-Η καθολική εφαρμογή του ψηφιακού πελατολογίου, του ψηφιακού δελτίου αποστολής και της ηλεκτρονικής τιμολόγησης στις συναλλαγές των επιχειρήσεων. Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από τις αλλαγές που σχεδιάζονται στο τεκμαρτό σύστημα, ο φορο-λογαριασμός του 2027 για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους αναμένεται να είναι αισθητά μειωμένος, λόγω των παρεμβάσεων στη φορολογική κλίμακα και τους συντελεστές.

Τα μεγαλύτερα οφέλη θα έχουν οι νέοι επαγγελματίες και όσοι έχουν παιδιά. Ενδεικτικά, ελεύθερος επαγγελματίας 25 ετών με ετήσιο εισόδημα 18.000 ευρώ δεν θα καταβάλει καθόλου φόρο το 2027, έναντι επιβάρυνσης 2.660 ευρώ φέτος.