Δύο παρεμβάσεις που θεωρούνται κομβικές τόσο για τη συγκράτηση των τιμών στην αγορά ακινήτων όσο και για τη στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας βρίσκονται στο επίκεντρο του σχεδιασμού του οικονομικού επιτελείου για το 2027, συγκεντρώνοντας ισχυρές πιθανότητες παράτασης. Πρόκειται για την αναστολή της επιβολής ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων και του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις, με πληροφορίες μάλιστα να αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο οριστικής κατάργησης του δεύτερου μέτρου.

Διαβάστε: Κατασχεμένα ακίνητα: Έρχεται η απόφαση της ΑΑΔΕ που ξεμπλοκάρει τις πωλήσεις - Τι αλλάζει για τους οφειλέτες

Οι αποφάσεις αναμένεται να «κλειδώσουν» το επόμενο διάστημα, στο πλαίσιο της κατάρτισης του πακέτου των φορολογικών ελαφρύνσεων που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ. Στόχος είναι να διατηρηθεί η δυναμική της κτηματαγοράς και να αποφευχθεί η επιβάρυνση των συναλλαγών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των ακινήτων συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, καθιστώντας την απόκτηση κατοικίας ολοένα και πιο δύσκολη για τα νοικοκυριά.

Αναλυτικότερα:

*Αναστολή ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα ακίνητα: Η διατήρηση του μέτρου και το 2027 θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας και τη διατήρηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος στην αγορά ακινήτων, καθώς μειώνει σημαντικά το τελικό κόστος απόκτησης κατοικίας. Χάρη στην αναστολή του ΦΠΑ, οι αγοραστές νεόδμητων ακινήτων επιβαρύνονται μόνο με φόρο μεταβίβασης 3% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Ενδεικτικά, για την αγορά ενός νεόδμητου διαμερίσματος αξίας 200.000 ευρώ, η επιβολή ΦΠΑ 24% θα αύξανε το κόστος κατά 48.000 ευρώ, ανεβάζοντας την τελική τιμή στις 248.000 ευρώ. Με το ισχύον καθεστώς, η φορολογική επιβάρυνση περιορίζεται σε 6.000 ευρώ από τον φόρο μεταβίβασης, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος να διαμορφώνεται στις 206.000 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 2006 με συντελεστή 19%, ενώ από την επιβολή του εξαιρέθηκε η πρώτη κατοικία. Στα χρόνια των μνημονίων ο συντελεστής αυξήθηκε στο 24%, παραμένοντας σε ισχύ για 13 χρόνια και προκαλώντας, σύμφωνα με αρμόδιους παράγοντες, σημαντικές στρεβλώσεις στην κτηματαγορά. Το 2019 αποφασίστηκε η τριετής αναστολή της επιβολής του ΦΠΑ, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022 και στη συνέχεια δίνονται συνεχείς παρατάσεις, με την ισχύ της τελευταίας να εκπνέει στο τέλος του 2026. Η αναστολή αφορά οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί από το 2006 και μετά, είτε πρόκειται για ιδιόκτητα έργα κατασκευαστικών εταιρειών είτε για ακίνητα που ανεγέρθηκαν με το σύστημα της αντιπαροχής. Προϋπόθεση για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ είναι ο κατασκευαστής να έχει υποβάλει ή να υποβάλει σχετική αίτηση αναστολής στην ΑΑΔΕ. Η αναστολή εφαρμόζεται υποχρεωτικά στο σύνολο των αδιάθετων ακινήτων που αντιστοιχούν στις συγκεκριμένες οικοδομικές άδειες.

*Απαλλαγή από τον φόρο υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων: Η διατήρηση της αναστολής του φόρου υπεραξίας αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο του σχεδιασμού για το 2027. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και το ενδεχόμενο οριστικής κατάργησής του, καθώς πρόκειται για έναν φόρο που, αν και θεσμοθετήθηκε, δεν εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη. Ο φόρος υπεραξίας επιβάλλεται στη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής πώλησης ενός ακινήτου, δηλαδή στο κέρδος που προκύπτει από τη μεταβίβασή του. Για παράδειγμα, αν ένα ακίνητο αποκτηθεί έναντι 120.000 ευρώ και στη συνέχεια πωληθεί έναντι 180.000 ευρώ, η υπεραξία των 60.000 ευρώ θα φορολογούνταν με συντελεστή 15%, με αποτέλεσμα να προκύπτει φορολογική επιβάρυνση 9.000 ευρώ.