Πέντε σηµαντικές αλλαγές στο συνταξιοδοτικό τοπίο, για εκατοµµύρια συνταξιούχους, δροµολογούνται µε στόχο την αποκατάσταση αδικιών, την ενίσχυση των συντάξεων και την παροχή κινήτρων για την παραµονή των συνταξιούχων στην αγορά εργασίας. Στο επίκεντρο των σχεδιασµών βρίσκονται η πρόσθετη αύξηση των κύριων συντάξεων, η αναµόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), οι αλλαγές για τους εργαζόµενους συνταξιούχους και η καταβολή αναδροµικών στις συντάξεις χηρείας.

Διαβάστε: Μητσοτάκης για συντάξεις χηρείας: "8.500 δικαιούχοι θα δουν αυξήσεις μέχρι και στα επίπεδα προ της περικοπής που υπέστησαν - Αποκαθίσταται μια μεγάλη κοινωνική αδικία"


Πρόσθετη αύξηση στις κύριες συντάξεις και πιθανές αυξήσεις στις επικουρικές

Οι σχετικές εκτιµήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος προβλέπουν ανάπτυξη 2,3% για το 2026, έναντι 2,2%, ενώ για τον πληθωρισµό η πρόβλεψη διαµορφώνεται στο 3%, έναντι 2,7%. Με τα δεδοµένα αυτά πιθανή είναι η αύξηση κατά 4% στις συντάξεις. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόµενο αυξήσεων και στις επικουρικές συντάξεις. Κρίσιµο στοιχείο για την απόφαση αποτελεί η πορεία των οικονοµικών του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ και η επιβεβαίωση του πλεονάσµατος που καταγραφόταν κατά τη διάρκεια του 2024.


Νέα δοµή στην ΕΑΣ για δικαιότερες κρατήσεις

Σηµαντική αλλαγή εξετάζεται και για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Το ζήτηµα αφορά κυρίως όσους λαµβάνουν κύρια σύνταξη πάνω από το εκάστοτε όριο επιβολής της εισφοράς.

Με την αναπροσαρµογή των κλιµακίων που συνδέεται µε τις αυξήσεις των συντάξεων, το όριο πάνω από το οποίο επιβάλλεται η ΕΑΣ µετακινείται σταδιακά προς τα πάνω. Έτσι, ενώ το 2025 η εισφορά αρχίζει για κύριες συντάξεις άνω των 1.434 ευρώ, το όριο αναµένεται να αυξηθεί περαιτέρω τα επόµενα χρόνια.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έναν προβληµατισµό για τη µελλοντική αποτελεσµατικότητα του µέτρου και επαναφέρει στο προσκήνιο ένα σχέδιο ριζικής αλλαγής της ΕΑΣ.

Στο τραπέζι βρίσκεται η καθιέρωση τεσσάρων αναλογικών κλιµάκων, µε την εισφορά να υπολογίζεται µόνο στο τµήµα της σύνταξης που υπερβαίνει το όριο κάθε κλίµακας και όχι στο σύνολο του ποσού.

Για παράδειγµα, σε σύνταξη 1.600 ευρώ, αντί να επιβάλλεται εισφορά 3% σε ολόκληρο το ποσό, η κράτηση θα υπολογίζεται µόνο στη διαφορά των 166 ευρώ µεταξύ των 1.434 και των 1.600 ευρώ. Με έναν υψηλότερο συντελεστή, αλλά εφαρµοζόµενο σε πολύ µικρότερο ποσό, η τελική κράτηση θα µπορούσε να είναι χαµηλότερη. Το υπό εξέταση µοντέλο προβλέπει κλιµάκωση των συντελεστών για υψηλότερα ποσά συντάξεων, µε παράλληλη θέσπιση πλαφόν ώστε κανένας συνταξιούχος να µην επιβαρύνεται περισσότερο από ό,τι µε το σηµερινό σύστηµα.


Εξαίρεση από την ΕΑΣ για προσαυξήσεις λόγω εργασίας

Μία ακόµη ρύθµιση αφορά τους συνταξιούχους που συνεχίζουν να εργάζονται. Στόχος είναι να δηµιουργηθεί ένα πρόσθετο κίνητρο ώστε η προσαύξηση της σύνταξης που προκύπτει από τα ένσηµα της εργασίας τους να µην οδηγεί σε υψηλότερη κράτηση ΕΑΣ.

Με βάση το υπό εξέταση σχέδιο, η προσαύξηση που προκύπτει από την απασχόληση δεν θα λαµβάνεται υπόψη για τον υπολογισµό της ΕΑΣ. Έτσι, ένας συνταξιούχος που, για παράδειγµα, αποκτά επιπλέον 40 ευρώ στη σύνταξή του από την εργασία του και εξαιτίας αυτής της αύξησης περνά το όριο των 1.434 ευρώ, δεν θα επιβαρύνεται µε ΕΑΣ λόγω της συγκεκριµένης προσαύξησης.

Αντίστοιχα, η ρύθµιση θα µπορούσε να αποτρέπει τη µετάβαση σε υψηλότερη κλίµακα κρατήσεων όταν η υπέρβαση του ορίου οφείλεται αποκλειστικά στα πρόσθετα συνταξιοδοτικά δικαιώµατα που δηµιουργήθηκαν από την εργασία.


Αλλαγές στις συντάξεις χηρείας

∆ιπλασιασµό της σύνταξης χηρείας θα δουν στις 28 Αυγούστου 8.500 δικαιούχοι του ∆ηµοσίου που είδαν την παροχή να µειώνεται από το 70% στο 35% της αρχικής σύνταξης του θανόντος ή της θανούσης συζύγου.

Την ίδια στιγµή, για περισσότερους από 75.000 δικαιούχους παρότι δεν θα υπάρξει αύξηση, για πρώτη φορά θα λειτουργήσει η µόνιµη προστασία από µια µελλοντική περικοπή, ενώ για περίπου 122.000 ασφαλισµένους διασφαλίζεται η διατήρηση των δύο εθνικών συντάξεων. Στον αντίποδα, περίπου 60.000 παλαιότεροι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας δεν θα δουν καµία αύξηση, παρά την περικοπή που έχουν υποστεί.


Προσαύξηση σύνταξης για όσους συνεχίζουν να εργάζονται

Τέλος, προχωρά η εφαρµογή της ρύθµισης που προβλέπει προσαύξηση της σύνταξης για τους συνταξιούχους που εργάζονται. Για κάθε έτος απασχόλησης προβλέπεται επιπλέον ποσοστό περίπου 0,77%, το οποίο υπολογίζεται µε βάση τις αποδοχές ή, στην περίπτωση των ελεύθερων επαγγελµατιών, τις εισφορές που καταβάλλουν. Το ποσοστό αυτό εξετάζεται να αυξηθεί στο 0,98%.

Ενδεικτικά σήµερα, µε µισθό 1.000 ευρώ, η ετήσια απασχόληση µπορεί να οδηγήσει σε προσαύξηση περίπου 8 ευρώ στη σύνταξη. Για δύο χρόνια το ποσό διπλασιάζεται, ενώ για περισσότερα έτη αυξάνεται αντίστοιχα. Αντίστοιχα µε την επιπλέον αύξηση του ποσοστού η προσαύξηση στα 1.000 ευρώ γίνεται 10 ευρώ για κάθε έτος. Για να ενεργοποιηθεί η προσαύξηση, απαιτείται διακοπή της απασχόλησης, σχετική δήλωση στον e-ΕΦΚΑ και υποβολή αίτησης για τον επανυπολογισµό της σύνταξης.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Απογευματινή