Μια καλή χρονιά στο χωράφι και στην τσέπη των καταναλωτών αναµένεται η φετινή για το λάδι, αν και οι ελαιοπαραγωγοί διαµαρτύρονται, «απειλώντας» να αφήσουν τον καρπό στα δέντρα. Και αυτό επειδή προβλέπουν ότι η πλούσια φετινή σοδειά θα φέρει χαµηλές τιµές που δεν θα τους βοηθήσουν να καλύψουν τα κόστη τα οποία έχουν αυξηθεί δραµατικά. Συγκεκριµένα, οι πρώτες εκτιµήσεις για τη σεζόν 2026-2027 τοποθετούν την ελληνική παραγωγή ελαιόλαδου µεταξύ 280.000 και 330.000 τόνων, που αποτελεί πολύ υψηλή επίδοση, κοντά στο ιστορικό ρεκόρ του 2022-2023. Έτσι, η τιµή παραγωγού αυτήν τη στιγµή -µε το περσινό απόθεµα- κινείται περίπου στα 3,80 ευρώ, καταγράφοντας διόρθωση 56%-59% από τα υψηλά των περασµένων ετών, που είχαν φτάσει ακόµη και τα 9,5 ευρώ το κιλό. Ωστόσο, το κόστος παραγωγής έχει ήδη φτάσει στα 3-4 ευρώ το κιλό και δεν αποκλείεται να τα ξεπεράσει, όταν ολοκληρωθούν η συγκοµιδή και οι πληρωµές όλων των υποχρεώσεων των ελαιοπαραγωγών.

Διαβάστε: Ελαιόλαδο: Οι πρώτες εκτιμήσεις για την τιμή παραγωγού στη νέα σοδειά

Λάδι: Οι τιμές ανά περιοχή

Στη Λακωνία ήδη έχει αρχίσει το µάζεµα της ελιάς στα Βάτικα και σε περίπου δύο εβδοµάδες θα ξεκινήσει η συγκοµιδή και στις υπόλοιπες περιοχές της Λακωνίας. «Έτσι όπως έχουν φτάσει τα κόστη σε πετρέλαια, λιπάσµατα και εργατικά, αν πιάσουµε τιµή 3,50 ευρώ, µόλις που καλύπτει τα έξοδά µας. Σε µια τέτοια τιµή, πολλοί δεν θα αξίζει να µαζέψουν, παρά µόνο για οικιακή χρήση», δηλώνει στην «Α» ο Ιωάννης Λάγγης, πρόεδρος της Ένωσης Ελαιοπαραγωγών Μεταµόρφωσης Λακωνίας.

Μια «απροσδιόριστη» τιµή, πάντως, κάτω από τα 4 ευρώ παραµένει «κλειδωµένη» και στην Κρήτη και -σύµφωνα µε τον πρόεδρο του Συνδέσµου Ελαιοκοµικών ∆ήµων Κρήτης- στα ίδια επίπεδα κινδυνεύει να κινηθεί και η νέα σοδειά, λόγω µειωµένης ζήτησης. «Είναι µια αγορά που χάθηκε και είναι δύσκολο να ξανακερδηθεί», εξηγεί στην «Α» ο Ιωάννης Μαλανδράκης, αποδίδοντας την πτώση στην αυξηµένη τιµή στα ράφια πριν από δύο χρόνια, που έστρεψε τους καταναλωτές στα φθηνότερα φυτικά έλαια, όπως ηλιέλαιο και σπορέλαιο. Ήδη σήµερα, ακόµη και µε τη µειωµένη τιµή, στον καταναλωτή το ελαιόλαδο φτάνει περίπου 33% ακριβότερο από την αρχή της πληθωριστικής κρίσης τον Ιούλιο του 2021 (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ). Αυτός είναι ένας από τους λόγους -εκτιµούν οι παραγωγοί- που στις δεξαµενές παραµένει ακόµη αδιάθετο το λάδι της προηγούµενης χρονιάς.

Κυρίαρχο το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο

Την τιµή του ελληνικού ελαιόλαδου «σπρώχνει» προς τα κάτω και ο ανταγωνισµός από την Τυνησία, που (διαθέτοντας µεγάλη παραγωγή και χαµηλές τιµές) έχει κατακτήσει την Ευρώπη, ενώ διεισδύει και στην αµερικανική αγορά, που σήµερα αντιπροσωπεύει περίπου το 30% των ελληνικών εξαγωγών επιτραπέζιας ελιάς. Σε περίπου 1,3 δισ. ευρώ ανέρχεται η αξία των εξαγωγών ελαιόλαδου της συγκεκριµένης χώρας, καταγράφοντας αύξηση 45% σε σχέση µε πέρυσι. Το 86,3% των εξαγωγών αφορά χύµα ελαιόλαδο, ενώ µόλις το 13,7% αφορά τυποποιηµένο προϊόν. Κυρίαρχο είναι το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο µε τις εξαγωγές του να φτάνουν τους 293.400 τόνους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απορροφά το 56,8% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.

Μιλώντας στο συνέδριο του Πανελλήνιου Συνδέσµου Εξαγωγέων, ο αντιπρόεδρος του Συνδέσµου Ελληνικών Βιοµηχανικών Τυποποίησης Ελαιόλαδου, Νίκος Ζαβάκος, πρότεινε περαιτέρω ενίσχυση των τυποποιηµένων εξαγωγών και δηµιουργία ισχυρότερων ελληνικών εµπορικών σηµάτων. «Η µετάβαση από την πώληση χύµα προϊόντος στην οργανωµένη διάθεση επώνυµου ελληνικού ελαιόλαδου αποτελεί µία από τις βασικότερες προϋποθέσεις, ώστε µεγαλύτερο µέρος της τελικής αξίας να παραµένει στις ελληνικές επιχειρήσεις και τους παραγωγούς», υπογράµµισε ο ίδιος.

Οι παραδοσιακά ελαιοπαραγωγικές χώρες της Μεσογείου, προκειµένου να συγκρατήσουν τις τιµές, δεν αποκλείεται να λειτουργήσουν ως ένας άτυπος… ΟΠΕΚ για το ελαιόλαδο, «παγώνοντας» την παραγωγή. Ήδη, το ισπανικό υπουργείο Γεωργίας έθεσε σε διαβούλευση πρόταση για τη δηµιουργία µηχανισµού έκτακτης ανάγκης, ο οποίος θα προβλέπει τη δυνατότητα προσωρινής απόσυρσης µέρους της παραγωγής από την αγορά, εφόσον διαπιστωθεί κίνδυνος σοβαρής ανισορροπίας στην τιµή.

Προκλήσεις αντιμετωπίζει και η ελληνική επιτραπέζια ελιά

Αντίστοιχες προκλήσεις αντιµετωπίζει και η ελληνική επιτραπέζια ελιά. Στο παραπάνω συνέδριο, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών-Τυποποιητών-Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών, Κώστας Ζούκας, αποκάλυψε ότι οι ελληνικές εξαγωγές πιέζονται πανταχόθεν: «Στο πρώτο εξάµηνο εµφανίστηκαν τα πρώτα σηµάδια κάµψης των εξαγωγών ελιάς. Κάτι που οφείλεται στην αυξηµένη προσφορά της περσινής χρονιάς απ’ όλες τις χώρες της µεσογειακής Λεκάνης, η οποία δηµιούργησε απόθεµα του προϊόντος. Επιπλέον, οι δασµοί στις Ηνωµένες Πολιτείες το τελευταίο ενάµισι έτος επέδρασαν αρνητικά, δεδοµένου ότι εκεί κατευθύνεται το 30% των ελληνικών εξαγωγών. Οι απώλειες ήταν 6% το 2025 και γύρω στο 5% το πρώτο εξάµηνο του 2026.

Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή