Στην αποδόμηση των απαντήσεων των υπουργών Κεραμέως και Παπαθανάση σχετικά με τις αποκαλύψεις του Big Mouth για παρατυπίες στην διαδικασία των προγραμμάτων κατάρτισης του υπουργείου Εργασίας προχωρά σήμερα η καλά ενημερωμένη στήλη του powergame.gr. Αρχικά απαντά στην επισήμανση των δύο υπουργών ότι «η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων (σ.σ στα προγράμματα κατάρτισης) είναι πάγια πολιτική της ΕΕ», τονίζοντας ότι κανείς δεν αμφισβήτησε ότι η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην επαγγελματική κατάρτιση ειδικά στο σχεδιασμό των έργων αποτελεί πάγια πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διαβάστε: Η οφειλόμενη απάντηση στην ανακοίνωση Κεραμέως & Παπαθανάση με φόντο το "σκάνδαλο Παναγόπουλου", το θεσμικό ζήτημα, ο κόσμος που πληρώνει τα σπασμένα και οι διατάξεις χωρίς κοστολόγηση

Το ζήτημα της επιλογής των κοινωνικών εταίρων

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι αν συμμετέχουν, αλλά με βάση ποιο πλαίσιο επιλέγονται. Σύμφωνα με το Big Mouth, εδώ ακριβώς παρεμβαίνει η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην επίσημη αλληλογραφία της επισημαίνει ρητά ότι: “We had noted risks associated with not following a fully competitive process, addressed to all potential stakeholders eligible for performing this type of operations.” Προφανώς και η συγκεκριμένη παρατήρηση δεν είναι γενική. Συνδέεται ευθέως με το πλαίσιο επιλογής των συμπραττόντων φορέων, το οποίο δεν στηρίχθηκε σε ανοικτή πρόσκληση προς το σύνολο των δυνητικά επιλέξιμων φορέων, αλλά στο λεγόμενο «πλαίσιο συμπραττόντων» Στρατινάκη - Σκάλκου. Ένα πλαίσιο που, όπως προκύπτει, δεν κρίθηκε συμβατό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ακριβώς επειδή δεν παραπέμπει σε ανοικτή, ανταγωνιστική διαδικασία, αλλά λειτουργεί ως φωτογραφική ρύθμιση κλεισίματος της αγοράς υπέρ συγκεκριμένων φορέων.

Ο κίνδυνος αποζημιώσεων και η αναστολή των έργων

Παράλληλα, στην αναφορά των δύο υπουργών ότι «υπήρχαν συμβάσεις και υπήρξε κίνδυνος αποζημιώσεων», η στήλη του powergame.gr αναφέρει ότι ο κίνδυνος αποζημιώσεων δεν νομιμοποιεί σε καμία περίπτωση την κατάργηση της αξιολόγησης, δεν επιβάλλει νομοθετική εξαίρεση, και κυρίως δεν εξηγεί γιατί δεν επελέγη επανασχεδιασμός ή ακύρωση των έργων. Το δελτίο Τύπου των Κεραμέως - Παπαθανάση, ωστόσο, δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα: τελούσαν ή όχι τα έργα σε αναστολή κατά τον χρόνο της νομοθετικής παρέμβασης, εν αναμονή της επιλογής των ωφελούμενων; Και αν ναι: πώς θεμελιώνεται άμεσος κίνδυνος αποζημιώσεων, όταν δεν είχε ακόμη ξεκινήσει η ουσιαστική υλοποίηση και ιδίως το σκέλος της κατάρτισης, και όταν οι ίδιες οι συμβάσεις τροποποιήθηκαν ως προς το χρονοδιάγραμμα; Χωρίς σαφή απάντηση στα παραπάνω, η επίκληση του κινδύνου αποζημιώσεων έχω την αίσθηση ότι μπορεί να παραμένει πολιτικά χρήσιμη αλλά είναι νομικά ατεκμηρίωτη, εξέλιξη που όπως αναφέρει το Big Mouth, σε βάθος χρόνου μπορεί να προκαλέσει το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Η επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το "could be eligible"

Σχετικά με την επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 17 Απριλίου 2024 -που επικαλούνται οι κ.κ. Κεραμέως και Παπαθανάσης- τα έργα: «could be eligible for national funding». Η διατύπωση είναι σαφής. Το “could be eligible” σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να απαγορεύσει εθνική χρηματοδότηση, όχι ότι εγκρίνει τη χρηματοδότηση, ούτε ότι αίρει την ανάγκη εθνικού ελέγχου και αξιολόγησης. Το “could” δεν είναι έγκριση και σίγουρα δεν αποτελεί εντολή για νομοθετική παρέμβαση που καταργεί την αξιολόγηση. Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει είναι πώς μια διατύπωση αρμοδιότητας μετατράπηκε σε πολιτική απόφαση εξαίρεσης από τον έλεγχο;

Η μεταφορά τεσσάρων έργων σε εθνικούς πόρους

Για τον ισχυρισμό των δύο υπουργών ότι «τα 14 έργα πέρασαν στο ΕΣΠΑ – τα 4 σε εθνικούς πόρους», επισημαίνεται ότι αυτό που αποσιωπάται από την χθεσινή ανακοίνωση των Κεραμέως – Παπαθανάση είναι ότι τα 4 έργα κατονομάστηκαν ρητά σε νόμο, μεταφέρθηκαν σε εντελώς διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο (Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης), και προβλέφθηκε η χρηματοδότησή τους χωρίς επανάληψη αξιολόγησης. Ωστόσο, όσοι γνωρίζουν το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης δεν αποτελεί συνέχεια του ΕΣΠΑ. Απεναντίας διέπεται από διαφορετικό κανονιστικό και ελεγκτικό πλαίσιο, γεγονός που καθιστά την αξιολόγηση απαραίτητη θεσμική προϋπόθεση και όχι τυπική επανάληψη. Η επιλογή λοιπόν να μεταφερθούν έργα που είχαν απορριφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε νέο χρηματοδοτικό καθεστώς, χωρίς καμία μορφή επικαιροποιημένου ελέγχου, δεν συνιστά διοικητική διευκόλυνση, αλλά συνειδητή παράκαμψη της θεσμικής διαδικασίας αξιολόγησης. Το γεγονός ότι η ίδια πρακτική επαναλήφθηκε με δεύτερη νομοθετική ρύθμιση για άλλα δύο έργα επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για σταθερό μοτίβο νομοθετικής υποκατάστασης του ελέγχου.

Τα αναπάντητα ερωτήματα από Κεραμέως - Παπαθανάση και η σύγκρουση συμφερόντων

Στο δελτίο Τύπου των δύο υπουργών, πάντως, δεν υπάρχει  απάντηση, στο ερώτημα γιατί πετάχτηκε στα σκουπίδια η απόφαση του Ελεγκτικού για χρηματοδότηση μόνο μέσω ΕΣΠΑ, όπως επίσης γιατί ο έλεγχος αντικαταστάθηκε από τον νόμο, ενώ δεν υπήρξε ούτε τυπική επικαιροποίηση αξιολόγησης. Επίσης δεν υπάρχει απάντηση γιατί θεσμικοί ρόλοι παρακολούθησης και εποπτείας διασταυρώνονται με ιδιωτικά συμφέροντα αναδόχων στα ίδια έργα. Πάντως, πρόκειται περί μιας δομημένης σύγκρουσης συμφερόντων, που ανακύπτει όταν το ίδιο διοικητικό και πολιτικό περιβάλλον σχεδιάζει το πλαίσιο, επιλέγει τους φορείς, παρακάμπτει τον έλεγχο με νόμο, και στη συνέχεια εποπτεύει την υλοποίηση έργων στα οποία συμμετέχουν οι ίδιοι κύκλοι. Το βασικό ερώτημα παραμένει: Γιατί έργα που δεν πέρασαν τον ευρωπαϊκό έλεγχο επανήλθαν αυτούσια, με νόμο, χωρίς επανεξέταση; Και αν αυτό έγινε δύο φορές, τότε δεν μιλάμε για εξαίρεση.


Δείτε τα σχετικά έγγραφα: έγγραφο 1, έγγραφο 2, έγγραφο 3, έγγραφο 4, έγγραφο 5, έγγραφο 6, έγγραφο 7, έγγραφο 8, έγγραφο 9, έγγραφο 10, έγγραφο 11, έγγραφο 12, έγγραφο 13