Τα (πολλά) γεγονότα που διαμορφώνουν μοναδικό μομέντουμ για εκλογές τον Οκτώβριο, η ατάκα του Μαρινάκη, η έμμεση αιχμή Μητσοτάκη για Κοβέσι, η επιστροφή της ΝΔ στο 30% και η ξαφνική κόντρα Δούρου και Παππά με Πολάκη
ΤΖΟΚΕΡ
Η παραπολιτική στήλη "Τζόκερ" με πολλά και αποκλειστικά παρασκήνια κάθε πρωί στο parapolitika.gr
Μήπως είναι… πολλά για να είναι τυχαία;
Όσο κι αν το Μέγαρο Μαξίμου επιμένει ότι οι κάλπες θα στηθούν το 2027, στους πολιτικούς διαδρόμους πληθαίνουν εκείνοι που παρατηρούν ότι μέχρι τον Σεπτέμβριο συμπυκνώνονται εξελίξεις με έντονο πολιτικό αποτύπωμα. Και όταν μια κυβέρνηση βλέπει τις δημοσκοπήσεις να της… χαμογελούν ξανά, τα ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας να «μπετονάρουν» μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα πέριξ του 30% και μια σειρά εμβληματικών έργων να ολοκληρώνονται σχεδόν ταυτόχρονα, είναι αναμενόμενο να αναζωπυρώνεται η συζήτηση περί πρόωρων εκλογών. Οι πιο έμπειροι πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι το φθινόπωρο διαμορφώνεται ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό πολιτικό μομέντουμ, το οποίο, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να αποτελέσει ισχυρό πειρασμό ακόμη και για έναν πρωθυπουργό που δημόσια απορρίπτει κάθε σενάριο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Δεν είναι λίγοι, άλλωστε, όσοι θεωρούν ότι ο Οκτώβριος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε χρονικό παράθυρο με ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον.
Τα γεγονότα, κύριοι τα γεγονότα (μέχρι τον Σεπτέμβριο)
Τα γεγονότα που καταγράφονται μέχρι σήμερα ενισχύουν αυτή την ανάγνωση. Στο χθεσινό υπουργικό συμβούλιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι «σε περίπου δύο μήνες» θα πραγματοποιηθεί ειδική απολογιστική παρουσίαση για το Ταμείο Ανάκαμψης, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την ολοκλήρωση ενός από τα σημαντικότερα κυβερνητικά στοιχήματα της τετραετίας. Στην ίδια συνεδρίαση ευχαρίστησε τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, για την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης που αφορά τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, ενώ στάθηκε και στην αποκατάσταση των πληρωμών προς τους αγρότες, προαναγγέλλοντας νέο κύκλο καταβολών το φθινόπωρο.Παράλληλα, η κυβέρνηση αποκτά τη δυνατότητα να παρουσιάσει μια σειρά από απτά έργα υποδομής. Μέσα στον Ιούλιο παραδίδεται στην κυκλοφορία ολόκληρος ο Ε65, ένας αυτοκινητόδρομος στρατηγικής σημασίας για τη Δυτική Μακεδονία και τη Δυτική Θεσσαλία. Στα τέλη του ίδιου μήνα τίθενται σε λειτουργία ακόμη πέντε σταθμοί του Μετρό Θεσσαλονίκης, επεκτείνοντας τη γραμμή έως την Καλαμαριά, ενώ μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται να δοθεί στην κυκλοφορία και το πρώτο τμήμα του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης, που συνδέει τη Νεάπολη με τον Άγιο Νικόλαο. Στο κυβερνητικό αφήγημα προστίθεται και η μάχη κατά της ακρίβειας. Όπως αποκάλυψε χθες στα Παραπολιτικά 90,1 ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, υπάρχει δέσμευση από τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ ώστε στις αρχές Σεπτεμβρίου να παρουσιαστεί πακέτο σημαντικών μειώσεων σε βασικά προϊόντα διατροφής και καθημερινής διαβίωσης, εξέλιξη που, εφόσον υλοποιηθεί, θα μπορούσε να ενισχύσει ακόμη περισσότερο το κυβερνητικό αφήγημα στην πιο δύσκολη ίσως πτυχή της καθημερινότητας των πολιτών. Και βέβαια, όλα αυτά προηγούνται της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, όπου ο πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει το νέο πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων με αιχμή τη μεσαία τάξη, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αν κάποιος ενώσει όλα τα παραπάνω κομμάτια του παζλ, αντιλαμβάνεται γιατί στο πολιτικό παρασκήνιο επανέρχεται με ένταση η συζήτηση για τον εκλογικό χρόνο. Η κυβέρνηση θα έχει να επιδείξει ολοκληρωμένα έργα, θετικές ειδήσεις στην οικονομία, παρεμβάσεις για το διαθέσιμο εισόδημα και, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, μια σαφή δημοσκοπική ανάκαμψη.
Είναι αρκετά για να ανατρέψουν τον δημόσιο σχεδιασμό του Κυριάκου Μητσοτάκη για κάλπες το 2027; Επισήμως, η απάντηση παραμένει κατηγορηματικά αρνητική. Στην πολιτική, όμως, τα δεδομένα πολλές φορές υπερισχύουν των διακηρύξεων. Και το φθινόπωρο, όπως εκτιμούν αρκετοί αναλυτές, ενδέχεται να διαμορφώσει συνθήκες που δύσκολα θα περάσουν απαρατήρητες από το Μέγαρο Μαξίμου.
"Ποτέ δεν έχουν προαναγγελθεί πρόωρες εκλογές"
Σαν να μην έφταναν όλα τα παραπάνω, νέα τροφή στα σενάρια έδωσε χθες σε δηλώσεις του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης. Μπορεί να επανέλαβε κατηγορηματικά ότι οι εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν στο τέλος της τετραετίας, απορρίπτοντας κάθε συζήτηση περί πρόωρης προσφυγής στις κάλπες και υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική σταθερότητα αποτελεί στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης, ωστόσο μία αποστροφή του προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση. «Ιστορικά, για να είμαστε δίκαιοι, ποτέ δεν έχουν προαναγγελθεί πρόωρες εκλογές και ειδικά όταν μπαίνεις στον τελευταίο χρόνο», ανέφερε χαρακτηριστικά. Για πολλούς, η συγκεκριμένη αναφορά άφησε ένα μικρό, αλλά υπαρκτό, παράθυρο ερμηνειών, ακριβώς επειδή υπενθύμισε μια διαχρονική πολιτική πραγματικότητα: οι πρόωρες εκλογές, όταν αποφασίζονται, συνήθως ανακοινώνονται την τελευταία στιγμή. Βεβαίως, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έσπευσε να αποσαφηνίσει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιμένει στον σχεδιασμό για εξάντληση της τετραετίας, εξηγώντας πως επιθυμία του πρωθυπουργού είναι να εμπεδωθεί μια νέα πολιτική κουλτούρα σταθερών εκλογικών κύκλων. «Ο λόγος που θέλει ο ίδιος να γίνουν οι εκλογές το 2027 είναι γιατί θέλει να εγκαθιδρύσει μία λογική σταθερών κύκλων και πιστεύει ότι η κάθε μέρα παραπάνω έχει σημασία για την ολοκλήρωση του κυβερνητικού έργου», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παρ' όλα αυτά, στην πολιτική οι λέξεις έχουν πάντοτε τη δική τους βαρύτητα.
Έμμεση αιχμή Μητσοτάκη για την Κοβέσι
Και μιας και ο λόγος για τη χθεσινή τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο υπουργικό συμβούλιο, αξίζει να σταθεί κανείς σε μια αποστροφή του που πολλοί στο πολιτικό και δικαστικό παρασκήνιο εξέλαβαν ως έμμεση, αλλά σαφή αιχμή προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τους χειρισμούς της στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ο πρωθυπουργός επέλεξε να αναδείξει τον ρόλο των ελληνικών διωκτικών και δικαστικών αρχών, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Θέλω επίσης να τονίσω ότι όσοι παρανόμησαν (σ.σ στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ) λογοδοτούν στη Δικαιοσύνη, με πρωτοβουλία αυτής της κυβέρνησης και των εθνικών αρχών». Και δεν έμεινε εκεί. Παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία, επισημαίνοντας ότι σήμερα διερευνώνται από τις εθνικές αρχές 2.900 υποθέσεις, έχουν ασκηθεί 1.151 ποινικές διώξεις, έχουν εξαρθρωθεί πέντε εγκληματικές οργανώσεις, ενώ όσοι εισέπραξαν παράνομα επιδοτήσεις υποχρεώνονται να επιστρέψουν τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά. Η έμφαση που έδωσε στα αποτελέσματα των ελληνικών αρχών μόνο τυχαία δεν θεωρήθηκε. Αντίθετα, αρκετοί διέκριναν πίσω από τη συγκεκριμένη αναφορά ένα σαφές μήνυμα ότι η ελληνική Δικαιοσύνη και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί έχουν ήδη κινηθεί αποφασιστικά για την αντιμετώπιση του προβλήματος, χωρίς να χρειάζονται υποδείξεις ή πιστοποιητικά αποτελεσματικότητας από τρίτους. Υπό αυτό το πρίσμα, η σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των δικών της ερευνών προκύπτει σχεδόν αβίαστα…Η Λατινοπούλου δεν θέλει συνεργασία με Σαμαρά, ούτε τον θέλει αντίπαλο
Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον είχε η συνέντευξη που παραχώρησε χθες στα Παραπολιτικά 90,1 η πρόεδρος της Φωνής της Λογικής, Αφροδίτη Λατινοπούλου. Η επικεφαλής του κόμματος επιχείρησε να βάλει τέλος στα σενάρια περί συνεργασίας με τον Αντώνη Σαμαρά, αποκλείοντας κατηγορηματικά το ενδεχόμενο κοινής πολιτικής πορείας ή συμμετοχής σε ένα νέο πολιτικό εγχείρημα. «Δεν θα υπάρξει ούτε συνεργασία ούτε δίαυλοι επαφής. Ο κόσμος χρειάζεται ένα ξεκάθαρο κόμμα με μια ξεκάθαρη προοπτική», ανέφερε χαρακτηριστικά, θέλοντας να καταστήσει σαφές ότι η στρατηγική της είναι η αυτόνομη πορεία. Ωστόσο, λίγα λεπτά αργότερα άφησε μια... χαραμάδα πολιτικής ερμηνείας. Ερωτηθείσα αν θεωρεί τον Αντώνη Σαμαρά πολιτικό αντίπαλο, απέφυγε να τον εντάξει σε αυτό το κάδρο, απαντώντας πως «πολιτικός αντίπαλος αυτή τη στιγμή είναι η κυβέρνηση». Μια διατύπωση που, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν πέρασε απαρατήρητη. Γιατί μπορεί η κ. Λατινοπούλου να απέκλεισε κάθε οργανωμένη συνεργασία με τον πρώην πρωθυπουργό, απέφυγε όμως να τον τοποθετήσει απέναντί της πολιτικά, αφήνοντας περιθώριο για πολλές αναγνώσεις σε μια περίοδο που τα σενάρια ανασύνθεσης του χώρου στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας εξακολουθούν να τροφοδοτούν τη δημόσια συζήτηση.
Η Νέα Δημοκρατία πέριξ του 30% μετά από πολύ καιρό
Σας πάω τώρα στις δύο δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν χθες και οι οποίες, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, καταγράφουν μια κοινή τάση: η Νέα Δημοκρατία δείχνει να σταθεροποιείται σε ποσοστά πέριξ του 30%, ανακτώντας μέρος της πολιτικής κυριαρχίας που είχε απωλέσει τους προηγούμενους μήνες. Στη μέτρηση της Marc, η εικόνα της κυβέρνησης εμφανίζει σημάδια βελτίωσης, καθώς το 35,2% των ερωτηθέντων αξιολογεί θετικά ή μάλλον θετικά το κυβερνητικό έργο. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η υπεροχή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην παράσταση νίκης για την πρωθυπουργία, καθώς συγκεντρώνει ποσοστό 30,2% στην καταλληλότητα για πρωθυπουργός, ενώ στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στο 30,5%. Εξίσου ενδιαφέροντα ήταν τα ευρήματα της Alco, κυρίως ως προς τη συσπείρωση της κυβερνητικής παράταξης. Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει συσπείρωση 58%, ποσοστό που παραμένει σχετικά χαμηλό για κόμμα εξουσίας. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό, όμως, είναι πού κατευθύνονται όσοι προς το παρόν δεν επιστρέφουν στην κυβερνητική παράταξη: το 24% δηλώνει αναποφάσιστο, το 4% μετακινείται προς την Ελληνική Λύση, άλλο ένα 4% προς την Ελπίδα, ενώ ένα ακόμη 4% επιλέγει «άλλο κόμμα» – μια δεξαμενή που αρκετοί δημοσκόποι εκτιμούν ότι ενδέχεται να συνδέεται με όσους αναμένουν ενδεχόμενη πολιτική κίνηση του Αντώνη Σαμαρά. Ακριβώς εκεί βρίσκεται και το ενδιαφέρον της μέτρησης. Η σχετικά χαμηλή συσπείρωση δεν ερμηνεύεται κατ' ανάγκη ως ένδειξη αδυναμίας, αλλά και ως ένδειξη ύπαρξης σημαντικών περιθωρίων επαναπατρισμού ψηφοφόρων. Η εμπειρία, άλλωστε, δείχνει ότι όσο πλησιάζει η προεκλογική περίοδος, τα κόμματα εξουσίας αυξάνουν σημαντικά τη συσπείρωσή τους, καθώς οι αναποφάσιστοι και οι ψηφοφόροι της «γκρίζας ζώνης» επιστρέφουν, σε μεγάλο βαθμό, στην αρχική τους πολιτική επιλογή. Με αυτά τα δεδομένα, το δημοσκοπικό «ταβάνι» της Νέας Δημοκρατίας ενδέχεται να μην έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως, γεγονός που εξηγεί γιατί στο κυβερνητικό επιτελείο αντιμετωπίζουν με συγκρατημένη αισιοδοξία τα τελευταία ευρήματα των εταιρειών δημοσκοπήσεων.
Από που παίρνει ψηφοφόρους ο Σαμαράς για το νέο κόμμα
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε και ένα από τα ευρήματα της δημοσκόπησης της Alco, που επιχείρησε να μετρήσει τα ποιοτικά στοιχεία ενός ενδεχόμενου νέου κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά.Σύμφωνα με τη μέτρηση, θετικά απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο εμφανίζεται το 3% των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας, το 30% όσων σήμερα δηλώνουν ότι θα ψήφιζαν την Ελληνική Λύση, το 11% της Νίκης, το 8% της Φωνής της Λογικής, το 26% όσων επιλέγουν την Ελπίδα της Μαρίας Καρυστιανού, αλλά και το 25% των αναποφάσιστων, οι οποίοι δηλώνουν ότι σίγουρα ή αρκετά πιθανόν θα στήριζαν ένα κόμμα με επικεφαλής τον πρώην πρωθυπουργό. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, εφόσον ο Αντώνης Σαμαράς αποφάσιζε να προχωρήσει στη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα, οι μεγαλύτερες πιέσεις φαίνεται πως θα ασκούνταν στα κόμματα που κινούνται δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας, με πρώτη την Ελληνική Λύση, ενώ σημαντικές διαρροές θα μπορούσαν να καταγραφούν και προς την Ελπίδα της Μαρίας Καρυστιανού, αλλά και σε μικρότερο βαθμό προς τη Νίκη και τη Φωνή της Λογικής. Την ίδια ώρα, το ποσοστό του 3% που καταγράφεται απευθείας στη Νέα Δημοκρατία δεν αποτυπώνει απαραίτητα το συνολικό εύρος των πιθανών απωλειών της κυβερνητικής παράταξης. Κι αυτό γιατί ένα σημαντικό μέρος των αναποφάσιστων προέρχεται, σύμφωνα με τις περισσότερες δημοσκοπικές αναλύσεις, από τη Νέα Δημοκρατία. Εάν, λοιπόν, ένα τμήμα αυτής της δεξαμενής επέλεγε τελικά ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά, τότε οι επιπτώσεις για τη ΝΔ θα μπορούσαν να αποδειχθούν μεγαλύτερες από όσες δείχνει η πρώτη ανάγνωση των ποσοστών.
En