Η κοινωνική πολιτική δοκιμάζεται στην πράξη. Στην καθημερινή αγωνία ενός νέου που διστάζει να φύγει από το πατρικό του, μιας οικογένειας που μετρά αν «βγαίνει» ο μήνας, ενός ανθρώπου με αναπηρία που θέλει να ζει με αυτονομία και αξιοπρέπεια και όχι με επιδόματα εξάρτησης. Οσο αυτά τα ερωτήματα μένουν αναπάντητα, τόσο το πρόβλημα βαθαίνει.

Μια κοινωνική πολιτική με προοπτική οφείλει να έχει στον πυρήνα της το Στεγαστικό. Η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία πιέζει μεγάλα τμήματα της κοινωνίας και επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις για τη δημιουργία οικογένειας και την εγκατάσταση σε έναν τόπο. Γι’ αυτό και η στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης δεν εξαντλείται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά κινείται ταυτόχρονα στη ζήτηση και την προσφορά, με στόχο την ενίσχυση του οικογενειακού προϋπολογισμού αλλά και την αύξηση του στεγαστικού αποθέματος.

Στα μέτρα που ήδη υλοποιούμε -από τα χαμηλότοκα δάνεια των προγραμμάτων «Σπίτι μου I και II» και την επιστροφή ενοικίου έως την Κοινωνική Αντιπαροχή, την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων και τα προγράμματα επαναφοράς κλειστών κατοικιών στην αγορά- προστίθενται πλέον οι παρεμβάσεις που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός. Το νέο, ενισχυμένο πρόγραμμα ανακαίνισης κλειστών κατοικιών, με επιδότηση έως 90%, επαναφέρει χιλιάδες ακίνητα στην αγορά. Η επιστροφή δύο ενοικίων για δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν εκτός αστικών κέντρων διευκολύνει την εγκατάστασή τους εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Παράλληλα, η αναβάθμιση δημοτικών και κρατικών ακινήτων δημιουργεί νέους χώρους στέγασης για δημόσιους υπαλλήλους.

Την ίδια στιγμή, οι νέοι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση -τόσο για νέες μισθώσεις όσο και για ακίνητα που μεταβιβάζονται- αποσκοπούν στο να επιστρέψουν περισσότερα σπίτια στη μακροχρόνια αγορά. Τα φορολογικά κίνητρα προς τις κατασκευαστικές εταιρείες ενθαρρύνουν νέες ιδιωτικές επενδύσεις στην προσιτή στέγη, ενώ οι fast track πολεοδομικές ρυθμίσεις επιτρέπουν τη μετατροπή ανενεργών ή πρώην βιομηχανικών χώρων σε κατοικίες. Η λογική είναι μία: χωρίς περισσότερα σπίτια, καμία αγορά δεν εξισορροπείται. Σημαντικό ρόλο παίζει και η διαφάνεια. Η πλατφόρμα stegasi.gov.gr συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλα τα στεγαστικά εργαλεία, ώστε κάθε πολίτης να γνωρίζει τι δικαιούται και πώς μπορεί να κινηθεί.

Η ίδια λογική διέπει και την πολιτική μας για την οικογένεια: δεν εξαντλείται σε επιδόματα, αλλά συνδυάζει εργασία, ανατροφή παιδιών και πρόσβαση σε υπηρεσίες. Γιατί η απόφαση για τη δημιουργία οικογένειας δεν κρίνεται μόνο από το εισόδημα, αλλά από την ομαλότητα στην καθημερινότητα. Τα vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς με διευρυμένα κριτήρια, οι «Νταντάδες της Γειτονιάς» και η ενίσχυση της προσχολικής φροντίδας απαντούν σε πραγματικές ανάγκες, ιδιαίτερα σε οικογένειες που μέχρι πρόσφατα δεν λάμβαναν στήριξη. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η έγκαιρη στήριξη παιδιών με νευροαναπτυξιακές δυσκολίες. Η Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό πρόγραμμα, αλλά μια επένδυση ζωής, που μειώνει ανισότητες πριν αυτές παγιωθούν.

Ο,τι ισχύει για το Στεγαστικό ισχύει και για την οικογένεια. Το oikogeneia.gov.gr συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλες τις πολιτικές που αφορούν την οικογένεια σε κάθε στάδιο της ζωής της, μετατρέποντας την πληροφόρηση από εμπόδιο σε εργαλείο. Η κοινωνική συνοχή, ωστόσο, δεν σταματά στην οικογένεια. Μια κοινωνία που αλλάζει δημογραφικά οφείλει να ενσωματώνει την αναπηρία και την τρίτη ηλικία ως ενεργά μέρη της. Η Κάρτα Αναπηρίας, ο Προσωπικός Βοηθός και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας σηματοδοτούν τη μετάβαση από τη γραφειοκρατία στην αυτονομία. Παράλληλα, η πολιτική για την υγιή γήρανση επενδύει στη διατήρηση της ανεξαρτησίας και της συμμετοχής, με έμφαση στην ψηφιακή ενδυνάμωση των ηλικιωμένων.

Τελικά, το Δημογραφικό δεν λύνεται με ένα μέτρο και έναν νόμο. Αντιμετωπίζεται μόνο ως εθνική στρατηγική, με πολιτικές που αλληλοσυμπληρώνονται και χτίζουν εμπιστοσύνη. Και αυτή είναι η ουσία της κοινωνικής πολιτικής: όχι να υπόσχεται τα πάντα, αλλά να δημιουργεί συνθήκες σταθερότητας, ώστε οι πολίτες να μπορούν να σχεδιάζουν το μέλλον με αυτοπεποίθηση.

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά