EnΗ χρονιά άλλαξε, οι Τούρκοι έμειναν ίδιοι: Εξελίξεις το 2026 για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό
Το ΑΣΣ θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα, τον Φεβρουάριο
Αποκαλυπτικά στοιχεία και δηλώσεις που αποδεικνύουν ότι ο δρόμος προς το Ανώτατο Συμβούλιο δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα
Κατερινα Τσαμουρη
Το 2026, εν αντιθέσει προς το 2025, θα είναι χρονιά εξελίξεων για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Η Κύπρος αναλαμβάνει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, προγραμματίζεται εκ νέου συνάντηση για το Κυπριακό στη Νέα Υόρκη, ενώ έχουν ξεκινήσει και οι παρασκηνιακές προετοιμασίες για το ελληνοτουρκικό Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας (ΑΣΣ), στο πλαίσιο του οποίου θα συναντηθούν οι κύριοι Μητσοτάκης και Ερντογάν. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες των «Παραπολιτικών», το ΑΣΣ θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα, τον Φεβρουάριο.
Διαβάστε: Γεραπετρίτης: Οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία δεν έκλεισαν ποτέ - Τους επόμενους μήνες στην Άγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας με Μητσοτάκη και Ερντογάν
Ωστόσο, το κλίμα για τα προαναφερθέντα δεν είναι το ιδανικό. Τα πολυσυζητημένα «ήρεμα νερά» μόνο ήρεμα δεν είναι. Διαρκώς διαταράσσονται με ευθύνη της Τουρκίας, που ειδικεύεται στη διπλωματική διγλωσσία. Οι γείτονες, κραδαίνοντας τη Διακήρυξη των Αθηνών, παρουσιάζουν στη διεθνή κοινότητα (Ε.Ε. και ΗΠΑ) ένα φιλειρηνικό προφίλ, με στόχο να αποκομίζουν οφέλη. Χρήματα και αμυντικά deals από τους Ευρωπαίους, μαχητικά αεροσκάφη και... πολιτική ανοχή από τους Αμερικανούς. Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ, το 2025 κατεγράφησαν 664 παραβάσεις κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και 189 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου (Ιανουάριος - Νοέμβριος), χωρίς σε αυτά να περιλαμβάνονται τα στοιχεία του Δεκεμβρίου, κατά τη διάρκεια του οποίου επίσης υπήρξαν παραβιάσεις. Ακόμα και παραμονή Χριστουγέννων. «Σίγουρα τα στοιχεία δεν μπορούν να συγκριθούν με παλαιότερες χρονιές, όταν η ένταση χτυπούσε μονίμως κόκκινο. Ωστόσο, αποδεικνύουν ότι δεν υφίσταται η ουτοπία της... μηδενικής πτητικής δραστηριότητας, γι’ αυτό και επιβάλλεται η λογική του μηδενικού εφησυχασμού», έλεγαν χαρακτηριστικά διπλωματικές πηγές στην υπογράφουσα. Ενδεικτικά -και ανησυχητικά- είναι και τα συγκεντρωτικά στοιχεία του ΓΕΕΘΑ για τις παραβιάσεις των χωρικών μας υδάτων κατά το 2025.
Σύμφωνα με αυτά, λοιπόν, από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριο κατεγράφησαν 2.700 παραβιάσεις από το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό, από την τουρκική Ακτοφυλακή και από τουρκικά αλιευτικά. «Η πατρίδα μας ουδέναν απειλεί. Η Ελλάδα δεν έχει εκφράσει αναθεωρητικό λόγο. Δεν έχει διατυπώσει οποιαδήποτε απειλή για κανέναν από τους γείτονες, δεν έχει καταγράψει ούτε εκφράσει την οποιαδήποτε εδαφική ή άλλη διεκδίκηση εναντίον οποιασδήποτε άλλης χώρας, πόσω μάλλον δεν έχει εκπέμψει απειλή πολέμου. Ομως, από την άλλη, η χώρα μας είναι απολύτως αποφασισμένη να υπερασπιστεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα», έλεγε χαρακτηριστικά προ ημερών από τη Σάμο ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την απέναντι πλευρά του Αιγαίου.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, το τουρκικό πρακτορείο Anadolu δημοσιοποίησε τη Δευτέρα ότι η Τουρκία επικύρωσε συμφωνία για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα. Η είδηση είναι σημαντική για δύο λόγους. Αφενός, διότι η γειτονική χώρα δεν έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ωστόσο επέλεξε να επικυρώσει τη «Συμφωνία στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τη Διατήρηση και την Αειφόρο Χρήση της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας σε Περιοχές εκτός Εθνικής Δικαιοδοσίας», που υπογράφηκε στη Νέα Υόρκη στις 27 Σεπτεμβρίου 2024 και που βασίζεται στην UNCLOS. Αφετέρου, διότι επέλεξε να το γνωστοποιήσει την ημέρα που η Ελλάδα ανακοίνωνε ότι εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικές μελέτες για τα θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και το Αιγαίο. Σύμπτωση ή μη..., συνέβη.
Υπενθυμίζεται ότι, όταν η χώρα μας ανακοίνωσε πως θα προχωρήσει στη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, οι Τούρκοι αντέδρασαν εντόνως, επιχειρώντας έτσι να «γκριζάρουν» ακόμα και το Ιόνιο και το Αιγαίο... Μάλιστα, απείλησαν και ότι θα φτιάξουν τα δικά τους πάρκα, χωρίς να αποκαλύπτουν τις ακριβείς συντεταγμένες. Το νέο έτος οι Τούρκοι προσδοκούν να δουν και απτή πρόοδο στο θέμα των F-35. Εχουν ακούσει αρκετές φορές τον Ντόναλντ Τραμπ να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο της πώλησης, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν δει αποτέλεσμα. Τούτο, διότι πρώτα απ’ όλα δεν εξαρτάται μόνο από τη βούληση του πλανητάρχη. Το Κογκρέσο θα πάρει την τελική απόφαση. Βάσει του νόμου CATSAA, από τη στιγμή που η Τουρκία εξακολουθεί να έχει στο οπλοστάσιό της τους ρωσικούς S-400, είναι δύσκολο να εγκριθεί η πώληση των μαχητικών.
Επίσης, την πώληση αυτή -εκτός από την Ελλάδα- δεν τη θέλει ούτε το Ισραήλ. «Δεν θα χρησιμοποιηθούν ποτέ εναντίον του Ισραήλ», δήλωσε ο Ντ. Τραμπ παρουσία του Μπενιαμίν Νετανιάχου προκειμένου να τον καθησυχάσει, με τους Τούρκους να αντιδρούν: «Μας λένε πως "θα σας δώσουμε F-35, αλλά δεν μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε κατά του Ισραήλ και της Ελλάδας". Μα, τότε, γιατί τα παίρνουμε; Μήπως θα τα χρησιμοποιήσουμε κατά της Ρωσίας; Ενάντια σε ποιον;», διερωτήθηκε κυνικά ο απόστρατος αναλυτής Ναΐμ Μπαμπούρογλου. Ο,τι κι αν γίνει το 2026, όποτε και αν προχωρήσει το θέμα των F-35, η Ελλάδα θα είναι ένα βήμα μπροστά. Ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, έλεγε σχετικά στην υπογράφουσα: «Εμείς από το 2028 θα αρχίσουμε να παραλαμβάνουμε τα δικά μας F-35. Αν η Αμερική αποφασίσει να δώσει F-35 στην Τουρκία, τότε αυτό θα το δούμε να υλοποιείται έπειτα από οκτώ έως δέκα χρόνια. Εμείς μέχρι τότε θα έχουμε πλήρη αεροπορική υπεροχή».
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»
Διαβάστε: Γεραπετρίτης: Οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία δεν έκλεισαν ποτέ - Τους επόμενους μήνες στην Άγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας με Μητσοτάκη και Ερντογάν
Οι παραβιάσεις
Ωστόσο, το κλίμα για τα προαναφερθέντα δεν είναι το ιδανικό. Τα πολυσυζητημένα «ήρεμα νερά» μόνο ήρεμα δεν είναι. Διαρκώς διαταράσσονται με ευθύνη της Τουρκίας, που ειδικεύεται στη διπλωματική διγλωσσία. Οι γείτονες, κραδαίνοντας τη Διακήρυξη των Αθηνών, παρουσιάζουν στη διεθνή κοινότητα (Ε.Ε. και ΗΠΑ) ένα φιλειρηνικό προφίλ, με στόχο να αποκομίζουν οφέλη. Χρήματα και αμυντικά deals από τους Ευρωπαίους, μαχητικά αεροσκάφη και... πολιτική ανοχή από τους Αμερικανούς. Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ, το 2025 κατεγράφησαν 664 παραβάσεις κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και 189 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου (Ιανουάριος - Νοέμβριος), χωρίς σε αυτά να περιλαμβάνονται τα στοιχεία του Δεκεμβρίου, κατά τη διάρκεια του οποίου επίσης υπήρξαν παραβιάσεις. Ακόμα και παραμονή Χριστουγέννων. «Σίγουρα τα στοιχεία δεν μπορούν να συγκριθούν με παλαιότερες χρονιές, όταν η ένταση χτυπούσε μονίμως κόκκινο. Ωστόσο, αποδεικνύουν ότι δεν υφίσταται η ουτοπία της... μηδενικής πτητικής δραστηριότητας, γι’ αυτό και επιβάλλεται η λογική του μηδενικού εφησυχασμού», έλεγαν χαρακτηριστικά διπλωματικές πηγές στην υπογράφουσα. Ενδεικτικά -και ανησυχητικά- είναι και τα συγκεντρωτικά στοιχεία του ΓΕΕΘΑ για τις παραβιάσεις των χωρικών μας υδάτων κατά το 2025. Σύμφωνα με αυτά, λοιπόν, από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριο κατεγράφησαν 2.700 παραβιάσεις από το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό, από την τουρκική Ακτοφυλακή και από τουρκικά αλιευτικά. «Η πατρίδα μας ουδέναν απειλεί. Η Ελλάδα δεν έχει εκφράσει αναθεωρητικό λόγο. Δεν έχει διατυπώσει οποιαδήποτε απειλή για κανέναν από τους γείτονες, δεν έχει καταγράψει ούτε εκφράσει την οποιαδήποτε εδαφική ή άλλη διεκδίκηση εναντίον οποιασδήποτε άλλης χώρας, πόσω μάλλον δεν έχει εκπέμψει απειλή πολέμου. Ομως, από την άλλη, η χώρα μας είναι απολύτως αποφασισμένη να υπερασπιστεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα», έλεγε χαρακτηριστικά προ ημερών από τη Σάμο ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την απέναντι πλευρά του Αιγαίου.
Τουρκικές ντρίπλες
Μέσα σε αυτό το κλίμα, το τουρκικό πρακτορείο Anadolu δημοσιοποίησε τη Δευτέρα ότι η Τουρκία επικύρωσε συμφωνία για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα. Η είδηση είναι σημαντική για δύο λόγους. Αφενός, διότι η γειτονική χώρα δεν έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), ωστόσο επέλεξε να επικυρώσει τη «Συμφωνία στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τη Διατήρηση και την Αειφόρο Χρήση της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας σε Περιοχές εκτός Εθνικής Δικαιοδοσίας», που υπογράφηκε στη Νέα Υόρκη στις 27 Σεπτεμβρίου 2024 και που βασίζεται στην UNCLOS. Αφετέρου, διότι επέλεξε να το γνωστοποιήσει την ημέρα που η Ελλάδα ανακοίνωνε ότι εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικές μελέτες για τα θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και το Αιγαίο. Σύμπτωση ή μη..., συνέβη. Υπενθυμίζεται ότι, όταν η χώρα μας ανακοίνωσε πως θα προχωρήσει στη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, οι Τούρκοι αντέδρασαν εντόνως, επιχειρώντας έτσι να «γκριζάρουν» ακόμα και το Ιόνιο και το Αιγαίο... Μάλιστα, απείλησαν και ότι θα φτιάξουν τα δικά τους πάρκα, χωρίς να αποκαλύπτουν τις ακριβείς συντεταγμένες. Το νέο έτος οι Τούρκοι προσδοκούν να δουν και απτή πρόοδο στο θέμα των F-35. Εχουν ακούσει αρκετές φορές τον Ντόναλντ Τραμπ να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο της πώλησης, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν δει αποτέλεσμα. Τούτο, διότι πρώτα απ’ όλα δεν εξαρτάται μόνο από τη βούληση του πλανητάρχη. Το Κογκρέσο θα πάρει την τελική απόφαση. Βάσει του νόμου CATSAA, από τη στιγμή που η Τουρκία εξακολουθεί να έχει στο οπλοστάσιό της τους ρωσικούς S-400, είναι δύσκολο να εγκριθεί η πώληση των μαχητικών.
Επίσης, την πώληση αυτή -εκτός από την Ελλάδα- δεν τη θέλει ούτε το Ισραήλ. «Δεν θα χρησιμοποιηθούν ποτέ εναντίον του Ισραήλ», δήλωσε ο Ντ. Τραμπ παρουσία του Μπενιαμίν Νετανιάχου προκειμένου να τον καθησυχάσει, με τους Τούρκους να αντιδρούν: «Μας λένε πως "θα σας δώσουμε F-35, αλλά δεν μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε κατά του Ισραήλ και της Ελλάδας". Μα, τότε, γιατί τα παίρνουμε; Μήπως θα τα χρησιμοποιήσουμε κατά της Ρωσίας; Ενάντια σε ποιον;», διερωτήθηκε κυνικά ο απόστρατος αναλυτής Ναΐμ Μπαμπούρογλου. Ο,τι κι αν γίνει το 2026, όποτε και αν προχωρήσει το θέμα των F-35, η Ελλάδα θα είναι ένα βήμα μπροστά. Ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, έλεγε σχετικά στην υπογράφουσα: «Εμείς από το 2028 θα αρχίσουμε να παραλαμβάνουμε τα δικά μας F-35. Αν η Αμερική αποφασίσει να δώσει F-35 στην Τουρκία, τότε αυτό θα το δούμε να υλοποιείται έπειτα από οκτώ έως δέκα χρόνια. Εμείς μέχρι τότε θα έχουμε πλήρη αεροπορική υπεροχή».
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»
