Ο νέος Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή φέρνει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο σύστημα στράτευσης, θέτοντας τέλος στις εύκολες αναβολές και καθορίζοντας νέους κανόνες για την εθελοντική θητεία των γυναικών. Οι αλλαγές αφορούν χιλιάδες υποχρέους που λαμβάνουν αναβολές κατάταξης, ενώ παράλληλα διαμορφώνεται ένα σύγχρονο πλαίσιο για τη συμμετοχή γυναικών στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Διαβάστε: Πηγές ΥΠΕΘΑ για αναβολές στράτευσης: "Ουδείς που σπουδάζει ή διαμένει ήδη στο εξωτερικό θίγεται με το νομοσχέδιο"

Ποιους αφορά η υποχρέωση στράτευσης

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοσχεδίου, κάθε Έλληνας πολίτης από την πρώτη ημέρα Ιανουαρίου του έτους που συμπληρώνει το δέκατο ένατο έτος της ηλικίας του μέχρι την τελευταία ημέρα Δεκεμβρίου του έτους που φτάνει στο σαραντά πέμπτο έτος, οφείλει να εκπληρώσει την κύρια στρατιωτική του υποχρέωση. Η εφεδρική στρατιωτική υποχρέωση επεκτείνεται μέχρι το εξηκοστό έτος της ηλικίας.

Το πλαίσιο της στρατιωτικής υποχρέωσης διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: την κύρια, την εφεδρική και την πρόσθετη. Η κύρια στρατιωτική υποχρέωση χωρίζεται περαιτέρω σε πλήρη θητεία δωδεκάμηνης διάρκειας και σε μειωμένη θητεία εννέα ή έξι μηνών. Η εφεδρική υποχρέωση εκπληρώνεται από έφεδρους οπλίτες ανάλογα με τις υπηρεσιακές ανάγκες της εθνικής άμυνας. Η πρόσθετη στρατιωτική υποχρέωση επιβάλλεται ως κύρωση για παραβάσεις των υποχρεώσεων που ορίζει ο νόμος και δεν μπορεί να ξεπεράσει τους έξι μήνες για κάθε παράβαση.

Αυστηρότεροι κανόνες για απαλλαγές και αναβολές στράτευσης

Το νέο νομοσχέδιο επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές στο καθεστώς χορήγησης αναβολών και απαλλαγών, καθώς οι αριθμοί έχουν λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Μόνο την τελευταία τριετία καταγράφηκαν 30.000 απαλλαγές για λόγους υγείας, ενώ οι ανυπότακτοι ξεπερνούν τις 36.000 περιπτώσεις σωρευτικά το 2025. Για τα ψυχικής φύσης προβλήματα υγείας, το πλαίσιο γίνεται πιο αυστηρό. Πλέον απαιτείται γνωμάτευση από Επιμελητή Α' ή Διευθυντή Δημόσιου Νοσοκομείου για τη χορήγηση αναβολής κατάταξης έως πέντε έτη. Μετά τη λήξη της πενταετίας, η τελική κρίση Ι5 προϋποθέτει γνωμάτευση από ΚΕΠΑ.

Οι κάτοικοι εξωτερικού θα λαμβάνουν αναβολές μόνο εφόσον διέμεναν στο εξωτερικό από τα 16 έως τα 19 έτη τους, με τριετή έλεγχο διατήρησης της ιδιότητας. Η εξαγορά της θητείας τροποποιείται, καθορίζοντας το τεσσαρακοστό έτος ως όριο με κόστος 1.500 ευρώ ανά μήνα και προβλέποντας μεταβατική περίοδο.

Οι αναβολές για λόγους σπουδών εξορθολογίζονται ως εξής: για φοιτητές ΑΕΙ ισχύει η διάρκεια σπουδών συν δύο έτη, για υποψήφιους διδάκτορες το τριακοστό έτος της ηλικίας, ενώ για σπουδαστές Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης το εικοστό δεύτερο έτος. Δημιουργείται επίσης η δυνατότητα κατάταξης Πρωτόκλητων αμέσως μετά το πέρας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με εννεάμηνη θητεία.

Νέο πλαίσιο για την εθελοντική θητεία των γυναικών

Οι γυναίκες που επιθυμούν να υπηρετήσουν εθελοντικά στον ελληνικό στρατό θα έχουν πλέον ισότιμη μεταχείριση με τους άνδρες συναδέλφους τους. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι εθελόντριες ηλικίας 20 έως 26 ετών θα αποκτούν την ίδια στρατιωτική ιδιότητα με τους άνδρες που εκπληρώνουν την κύρια στρατιωτική τους υποχρέωση και θα υπάγονται στους ίδιους στρατιωτικούς νόμους και κανονισμούς.

Η διάρκεια της εθελοντικής θητείας ορίζεται στους 12 μήνες. Οι εθελόντριες θα έχουν τη δυνατότητα ανακατάταξης ή επανακατάταξης ως Οπλίτες Βραχείας Ανακατάταξης βάσει των ισχυουσών διατάξεων. Μετά τη συμπλήρωση του σαραντού έτους, οι γυναίκες που έχουν υπηρετήσει θα ενταχθούν στην εφεδρεία και σε περίπτωση επιστράτευσης θα κληθούν σύμφωνα με τις υπηρεσιακές ανάγκες του Γενικού Επιτελείου Στρατού.

Για να δηλώσουν την πρόθεσή τους, οι ενδιαφερόμενες πρέπει να απευθύνονται στη Διεύθυνση Στρατολογικού του ΓΕΣ από την πρώτη Ιανουαρίου έως την τριακοστή πρώτη Μαρτίου κάθε έτους, υποβάλλοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Ο αριθμός των γυναικών που μπορούν να καταταγούν θα καθορίζεται ετησίως ανάλογα με τις ανάγκες.

Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί το γεγονός ότι ο χρόνος θητείας των γυναικών θα λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης μετά από αναγνώριση και εξαγορά, ενώ θα μοριοδοτείται στους διαγωνισμούς πρόσληψης ΕΠΟΠ. Όλες οι εθελόντριες θα υπηρετούν σε μονάδες και υπηρεσίες του Στρατού Ξηράς και θα μπορούν να επιλεγούν ως υποψήφιες ή δόκιμες έφεδροι αξιωματικοί.